I SA/Sz 1494/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-04-22

Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Kazimierz Maczewski, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego, dokonane w trybie art. 44 K.p.a. na adres, z którego strona się wymeldowała, jest skuteczne, jeśli strona odbierała korespondencję sądową wysyłaną na ten sam adres?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zastępcze odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego, dokonane w trybie art. 44 K.p.a., było skuteczne. Kluczowe dla tej oceny było ustalenie, że strona odbierała korespondencję sądową wysyłaną na ten sam adres, co potwierdzało możliwość jej zastania pod tym adresem. Fakt wymeldowania nie przesądza o niezamieszkiwaniu pod danym adresem dla celów doręczeń w postępowaniu administracyjnym, gdzie istotne jest miejsce faktycznego zamieszkania lub pobytu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zarzuciła wadliwe doręczenie odpisu tytułu wykonawczego na nieprawidłowy adres, co skutkowało pozbawieniem jej możliwości udziału w postępowaniu. Organ egzekucyjny uznał doręczenie zastępcze za skuteczne, powołując się na art. 44 K.p.a. i fakt dwukrotnego awizowania przesyłki. Skarżąca podniosła, że pod wskazanym adresem już nie mieszkała i wymeldowała się z niego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej: O.p., w związku z art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [..] r. nr [..] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.03.2014 r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S., Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Z uzasadnienia postanowienia organu II instancji oraz z akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w S. (wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec R. G. (Zobowiązana) na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Obowiązek objęty tym tytułem wykonawczym dotyczy zaległości w podatku akcyzowym, wynikającej z decyzji z dnia [...] r. nr [...] . Zawiadomieniami z dnia 24.03.2014 r. nr [..] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, które skierowano do 6 banków. Przesyłkę zawierającą odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono Zobowiązanej w dniu 10.04.2014 r. (po dwukrotnym jej awizowaniu przez Pocztę Polską w dniach 27.03.2014 r. i 04.04.2014 r.), w trybie przepisu art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej: K.p.a. Pismem z 27.06.2014 r. pełnomocnik Zobowiązanej wniosła o wyjaśnienie okoliczności związanych z wszczęciem postępowania egzekucyjnego dotyczącego ww. decyzji z dnia 31.10.2014 r. oraz o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik podniosła, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego wymaga doręczenia zawiadomień o wszczęciu oraz o dokonanych czynnościach, a tych nie otrzymała ani strona, ani jej pełnomocnik. Dyrektor Izby Celej w S. pismem z 19.08.2014 r. poinformował pełnomocnika Zobowiązanej o czynnościach podjętych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz zwrócił się o wskazanie, w terminie 7 dni od daty otrzymania korespondencji, przesłanki zawartej w art. 59 u.p.e.a., na podstawie której postępowanie egzekucyjne należałoby umorzyć. Pełnomocnik Zobowiązanej na to pismo nie odpowiedziała. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy, Dyrektor Izby Celnej w S. ww. postanowieniem z dnia 12.09.2014 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 u.p.e.a. W zażaleniu Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: "brak wszechstronnego rozważania okoliczności wskazanych we wniosku o umorzenie a związanych z nieprawidłowym i sprzecznym z obowiązującymi przepisami doręczeniem w sprawie, co miało wpływ tak na tok postępowania egzekucyjnego jak i na treść zaskarżonego postanowienia". W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu wysłano na adres Zobowiązanej, pomimo ustanowienia pełnomocnika. Nieprawidłowe doręczenie spowodowało, iż ani Zobowiązana, ani jej pełnomocnik nie mieli wiedzy o wszczętym postępowaniu egzekucyjnym. Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, że przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., natomiast w § 2 tego artykułu ustawodawca umożliwił umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przepisy art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. określają sytuacje, kiedy umorzenie postępowania jest obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku wystąpienie określonych w ustawie okoliczności rodzi obowiązek umorzenia postępowania, w drugim zaś, zaistnienie przesłanek wskazanych w ustawie, jedynie uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania. W ocenie organu II instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., uzasadniających umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego, stanowiące formę zakończenia egzekucji może nastąpić wówczas, gdy wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przez organ egzekucyjny z urzędu, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono. Nie wynika też, by możliwe było uznaniowe umorzenie, o którym mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia, organ II instancji wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20.05.2014 r. nie było obowiązku doręczenia upomnienia, gdyż – stosownie do § 13 pkt 1 (obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym wynikały z orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 31.10.2013 r., utrzymanego decyzją Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 19.02.2014 r. nr [..]. W odniesieniu do zarzutu niedoręczenia pełnomocnikowi odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego, organ II instancji podkreślił, że odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skierowano do Zobowiązanej w dniu 26.03.2014 r. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.03.2014 r., sygn. akt. II FSK 863/12, organ stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak i dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, doręczenie tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji, musi nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Niezależnie od rozróżnienia pojęć "postępowania egzekucyjnego" i "egzekucji administracyjnej", obowiązek doręczenia odpisów tytułów wykonawczych do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a., lecz przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie decyzji administracyjnej kreującej zobowiązanie pieniężne. O podjęciu czynności ściśle związanych z wykonaniem decyzji administracyjnej zobowiązany musi zostać poinformowany osobiście i tym samym uzasadnione jest przyjęcie poglądu, że dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji umożliwia ustanowienie przez zobowiązanego pełnomocnika zgodnie z art. 33 § 2 i 3 K.p.a., natomiast na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji nie jest to w ogóle możliwe (por. wyroki NSA z 23.12.2008 r. IIFSK 945/08, z 1.02.2011 r., IIFSK 1410/09). Zdaniem organu II instancji, odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami prawidłowo doręczono Zobowiązanej w dniu 10.04.2014 r. (po dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez Pocztę Polską w dniach 27.03.2014 r. i 04.04.2014 r.), w trybie przepisu art. 44 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. R. G. – reprezentowana przez adwokata – zaskarżonemu postanowieniu organu II instancji zarzuciła obrazę przepisów art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 44 § 1-4 K.p.a. przez uznanie, że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej zostało prawidłowo wszczęte wskutek prawnie skutecznego doręczenia zastępczego, podczas gdy odpis tytułu wykonawczego doręczono na nieprawidłowy adres, co skutkowało pozbawieniem możliwości udziału Skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym. Podnosząc taki zarzut Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że odpis tytułu wykonawczego przesłano na adres: R. G. ul .[...] . [...] D.. W momencie prowadzenia postępowania Skarżąca już tam jednak nie mieszkała - korespondencja zatem nie została podjęta. Wobec dwukrotnego awizowania przesyłki przyjęto domniemanie doręczenia zastępczego. O wszczętej egzekucji administracyjnej Skarżąca nie miała wiedzy, a po powzięciu przez nią informacji o zajęciach składników majątku, pełnomocnik Skarżącej wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ze względu na niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego. Zdaniem Skarżącej, postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie odbywa się więc z naruszeniem przepisów prawa i powinno zostać umorzone. Wszczęcie egzekucji, następuje w momencie określonym w art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., natomiast w zakresie doręczeń ustawa ta w art. 18 odsyła do przepisów K.p.a. W niniejszej sprawie, wobec nieodebrania przesyłki przez stronę i późniejszej dwukrotnej awizacji, zastosowano domniemanie doręczenia zastępczego. Zgodnie jednak z postanowieniem NSA z dnia 04.04.2012 r., II OSK 695/12, "aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia". Warunkiem koniecznym jest, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43 (por. postanowienie SN z dnia 22.03.1995 r., II CRN 4/95, w odniesieniu do przepisu art. 139 k.p.c.). Domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego (postanowienie SN z dnia 06.04.2000 r., III RN 141/99; postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2012 r., I OSK 270/12 - "Przepis art. 44 § 4 k.p.a. może być stosowany tylko w przypadku skierowania korespondencji na prawidłowy adres strony"). Skarżąca wskazała, że przesyłka z odpisem tytułu wykonawczego została wysłana na nieprawidłowy adres, bowiem pod wskazywanym przez organ egzekucyjny adresem ul. [...][..] D., Skarżąca już nie mieszka - wymeldowała się z niego w dniu 16.07.2013 r. (na dowód czego załączyła zaświadczenie o wymeldowaniu). Zdaniem Skarżącej, nie można więc uznać, że doręczenie zastępcze było prawnie skuteczne - w praktyce bowiem w ogóle do niego nie doszło. Stwierdzenie zaś braku doręczenia, skutkuje przyjęciem, że strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Niedoręczenie Skarżącej korespondencji nie było przez nią zawinione, a konsekwencją tego było pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu egzekucyjnym, czy też chociażby dobrowolnego spełnienia świadczenia, co pozwoliłoby uniknąć generowania dodatkowych kosztów. Brak doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego następstwem jest z kolei brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być podejmowanie wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ poinformował przy tym, że równocześnie ze skargą w dniu 19.12.2014 r. odrębnym pismem pełnomocnik Skarżącej złożyła do Dyrektora Izby Celnej w S. wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Strona we wniosku powołała się na okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podnosząc, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Po otrzymaniu tego wniosku od organu celnego Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia 17.12.2014 r. wznowił to postępowanie na żądanie strony. Z tego też powodu, w związku z toczącym się postępowaniem w zakresie wznowienia postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania wznowieniowego. Postanowieniem z dnia 26.01.2015 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania. Na rozprawie w dniu 22.04.1015 r. Sąd postanowił przeprowadzić uzupełniający dowód ze wskazanych dokumentów znajdujących się w aktach I SA/Sz 1494/14, których odpisy dołączono do akt rozpoznawanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. § 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. § 2a. W zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadkach określonych w § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 oraz w § 2. § 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. § 4. Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. § 5. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie żądając umorzenia postepowania egzekucyjnego Skarżąca nie wskazała żadnej z ww. przesłanek umorzenia takiego postępowania. Organ egzekucyjny dodatkowo zwracał się do Skarżącej o wskazanie takiej przesłanki, lecz nie odpowiedziała ona na to pismo. Na podniesiony w zażaleniu zarzut niedoręczenia upomnienia organ II instancji zasadnie wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20.05.2014 r. nie było obowiązku doręczenia upomnienia, gdyż w § 13 pkt 1 (obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2001.137.1541 ze zm.) wskazano, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 31.10.2013 r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 19.02.2014 r. nr [..] , zatem wierzyciel nie był zobowiązany do wystawienia upomnienia przypominającego o obowiązku wpłacenia wymaganych należności. W skardze podniesiono natomiast zarzut naruszenia art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 44 § 1-4 K.p.a., wskazując, że odpis tytułu wykonawczego doręczono na nieprawidłowy adres, a zatem postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej nie zostało prawidłowo wszczęte - co skutkowało pozbawieniem możliwości udziału Skarżącej w tym postępowaniu. Odpis tytułu wykonawczego przesłano bowiem na adres: ul.[...] . [..] D., tymczasem w tym czasie Skarżąca już tam nie mieszkała, wobec czego korespondencja nie została podjęta. Zauważyć należy, że taki argument Skarżąca podniosła dopiero w skardze i dopiero na tym etapie przedłożyła dowód o wymeldowaniu się ze wskazanego adresu w dniu 16.07.2013 r. Z tych oczywistych powodów organy obu instancji nie mogły się odnieść do tego zarzutu w prowadzonym postępowaniu, a na wniosek Skarżącej, wskazujący na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ II instancji postanowieniem z dnia 17.12.2014 r. wznowił przedmiotowe postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem. Odnosząc się więc do powyższego zarzutu skargi wskazać należy, że stosownie do art. 18 u.p.e.a.: "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.". W przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uregulowano kwestii dotyczących doręczania pism przez organ egzekucyjny, zatem – w myśl art. 18 u.p.e.a. - odpowiednie zastosowanie mają przepisy Działu I Rozdziału 8 K.p.a., w szczególności art. 39-49. Zgodnie zatem z art. 44 K.p.a.: "§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.". Doręczenie w trybie art. 44 K.p.a. stanowi tzw. fikcję prawną, polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Unormowanie to stanowi więc wyjątek od zasady, że strona postępowania powinna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania się z kierowanymi do niej przez organ pismami. Podkreśla się też, że aby doręczenie zastępcze było skuteczne muszą łącznie zostać spełnione wymienione w tym przepisie przesłanki, a wszelkie okoliczności związane z doręczeniem powinny bezspornie wynikać z pocztowego potwierdzenia odbioru (awiza), które odgrywa istotną rolę przy stwierdzeniu skuteczności doręczenia. W dokumencie tym powinna być w szczególności zawarta jednoznaczna informacja, w którym miejscu doręczyciel pozostawił zawiadomienie - tzw. awizo. Odnosząc taki stan prawny do stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że odpisy zawiadomień z dnia 24.03.2014 r. o zajęciu rachunków bankowych wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 17.03.2014 r. nadano u operatora pocztowego dnia 26.03.2014 r. do Zobowiązanej listem poleconym na adres zamieszczony w tytule wykonawczym. Z potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej do Zobowiązanej wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w D. w dniu 27.03.2014 r. wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, zawiadomienie to umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 04.04.2014 r. Zobowiązana nie odebrała przesyłki w wyznaczonym terminie, w związku z tym - zgodnie z art. 44 K.p.a. – w takiej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego terminu. Zasadnie więc w zaskarżonym postanowieniu uznano, że doręczenie zastępcze odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych w trybie art. 44 K.p.a. było skuteczne. Na marginesie zauważyć przy tym należy, że pełnomocnik Zobowiązanej w piśmie z 27.06.2014 r. wskazał adres Zobowiązanej w D. przy ul. [....], w związku z czym organ I instancji pismem z 19.08.2014 r. wezwał pełnomocnika do wskazania adresu zamieszkania zobowiązanej. Na to wezwanie nie udzielono jednak odpowiedzi. Odnosząc się do zawartego w skardze stwierdzenia, że Skarżąca pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym (ul.[..] ) "już nie mieszka, wymeldowała się z niego w dniu 17.07.2013 r.", stwierdzić należy, że w przedłożonym zaświadczeniu o wymeldowaniu nie wskazano "obecnego pobytu stałego" i wpisano: "brak aktualnego adresu stałego". Takiego adresu Skarżącej nie podano również w skardze, wskazując jedynie adres dla doręczeń (adres kancelarii pełnomocnika). Niezależnie zatem od tego, że dopiero w skardze ujawniono fakt wymeldowania Skarżącej z ul. [..] w D., stwierdzić należy, że fakt wymeldowania nie przesądza o niezamieszkiwaniu Skarżącej pod tym adresem, dla doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym istotne jest bowiem miejsce zamieszkania (pobytu), a nie miejsce zameldowania adresata. Zgodnie bowiem z art. 42 K.p.a.: "§ 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. § 2. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.". Z przeprowadzonego przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów zawartych w aktach sprawy sądowej o sygn. I SA/Sz 505/14 ze skargi R. G. na ostateczną decyzję w przedmiocie podatku akcyzowego wynika, że pisma sądowe wysyłane do Skarżącej w dniach 22.12.2014 r. i 28.01.2015 r. na adres: ul. [...] w D. były przez nią odebrane w dniach: 12.01.2015 r. (po uprzednim awizowaniu, gdyż adresata "nie zastano") oraz 02.02.2015 r. Niewątpliwie więc doręczyciel potwierdził, że Skarżącą można "zastać" pod tym adresem, skoro w dniu 02.02.2015 r. doręczył przesyłkę bezpośrednio Skarżącej. Skoro zatem wierzyciel (Dyrektor Izby Celnej – orzekający w sprawie podatku akcyzowego) dysponował ww. adresem Skarżącej (ul. [...] w D.)a organy egzekucyjne nie miały podstaw do poszukiwania innego miejsca zamieszkiwania (pobytu) Skarżącej (doręczyciel nie wskazywał np., że adresat się wyprowadził), przy uwzględnieniu także ww. faktu odbierania w styczniu i lutym 2015 r. przez Skarżącą przesyłek sądowych wysyłanych na ten adres, uznać należy, że doręczenie Skarżącej odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych dokonane zostało skutecznie w dniu 10.04.2014 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia (art. 44 K.p.a.). Dodatkowo należy zauważyć, że również w pismach banków adresowanych do organu I instancji wskazywano ww. adres Skarżącej (ul. [...] w D.), co również upewniało organ egzekucyjny o prawidłowości tego adresu, jako miejsca zamieszkania Skarżącej. Sąd nie podzielił więc zarzutu skargi naruszenia przez organ II instancji art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 44 § 1-4 K.p.a. przez uznanie, że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej zostało prawidłowo wszczęte. Wskazać bowiem należy, że art. 26 § 5 u.p.e.a. posiada brzmienie: "Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.". W ocenie Sądu spełnione zostały te warunki wszczęcia egzekucji, przy czym już w dniu 31.03.2014 r. zostały doręczone zawiadomienia o zajęciu dłużnikom zajętej wierzytelności - bankom: E. B. S.A. we W. oraz m. S.A. w Ł. Brak też było podstaw prawnych do uznania, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło