I SA/Sz 15/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 rok oddala skargę. I. Dyrektor Izby Skarbowej w S. zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [..], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [..] r. nr: – [..] określającą w podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł, – [..] określającą w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Strona w 2008 r. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą "[..] W. R." w zakresie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych. II. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego Naczelnik [..] Urzędu Skarbowego w S. wydał w dniu [...] r., decyzję nr [..], określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. w kwocie [...] zł oraz w dniu [...] r. decyzję nr [...], określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. w kwocie [...] zł. Od powyższych decyzji Strona złożyła odwołania. W wyniku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzjami z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżone decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji określił Stronie w decyzji z dnia [..] r., nr [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. w kwocie [..] zł oraz w decyzji z dnia [...] r., nr [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. w kwocie [...] zł. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciami zawartymi we wskazanych wyżej decyzjach Strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania podatkowego. Wynikiem postępowania odwoławczego było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Strona nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. III. W dniu 3 marca 2014 r. do Izby Skarbowej w S. wpłynął wniosek Strony o: – stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej organu odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – zwanej dalej: "O.p.", – wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p., – uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Strona podniosła, że organy I instancji oraz organ odwoławczy w wydanych decyzjach nie odniosły się do zapisów w umowie przedwstępnej z dnia 1 września 2007 r., pisma Strony z dnia 19 czerwca 2008 r., uzgodnienia ostatecznego, pokwitowania i oświadczenia z dnia 30 czerwca 2008 r. Strona wskazała, iż pominięcie art. 394 § 2 Kodeksu cywilny i art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego jest naruszeniem art. 122 O.p. i art. 191 O.p. Dodatkowo Strona wskazała, że WSA w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych (wyrok jest prawomocny od dnia 29 listopada 2013 r.). Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] r., sygn. akt: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Strony istotną okolicznością jest fakt, iż ustalenia i dowody wykorzystane w postępowaniu podatkowym w przedmiocie podatku dochodowym od osób fizycznych stanowiły również materiał w postępowaniu podatkowym prowadzonym w przedmiocie podatku od towarów i usług. IV. W dniu z 28 marca 2014 r. organ wezwał Stronę o wyjaśnienie stwierdzenia zawartego na stronie 3 pisma z dnia 3 marca 2014 r.: "Wnoszę o (...) 3 -Uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania podatku od towarów i usług VAT". Strona sprostowała i poinformowała, że błędnie sformułowała żądanie zawarte w pkt 1 (stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r.) oraz wniosek ten wycofała. Wskazała ponadto, że wnosi o: – rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie wznowienia postępowania podatkowego zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 O.p., – rozstrzygnięcie przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. prawidłowego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 14 ustawy o podatku o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z wykładnią opisaną w uzasadnieniu wyroku Sądu, – rozstrzygnięcie zarzutu nieuwzględnienia w postępowaniu art. 394 § 2 Kodeksu cywilnego oraz art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego w odniesieniu do pism i oświadczenia podatnika z dnia 19 czerwca 2008 r. i 30 czerwca 2008 r., – uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy w odniesieniu do pkt 1,2,3 tego pisma, – wstrzymanie wykonania decyzji i postępowania egzekucyjnego, – umorzenie postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług. V. Dyrektor Izby Skarbowej w S. po przeanalizowaniu wniosku Strony, uzupełnionego pismami z dnia 3 kwietnia 2014 r. i 15 kwietnia 2014 r., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...]. W ocenie organu, z uwagi na wycofanie pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. przez Stronę wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w S., dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 208 § 2 O.p. VI. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Strona w dniu 14 lipca 2014 r. złożyła odwołanie, w którym stwierdziła, że wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia 28 marca 2014 r. było w swej treści niezrozumiałe, zawiłe i spowodowało wycofanie wniosku przez odwołującego, a w konsekwencji umorzenie postępowania. Strona uzasadniała, że wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego z dnia [...] r., nr [...] oraz wstrzymanie jej wykonania, zarzucił naruszenie przepisów: – art. 210 § 1 pkt 4 i 6 O.p. w odniesieniu do pominięcia art. 394 § 2 Kodeksu cywilnego i art. 245 Kodeks postępowania cywilnego, – art. 173 § 1 O.p., art. 187 O.p., art. 191 O.p., art. 122 O.p., – art. 244 Kodeksu postępowania cywilnego w odniesieniu do art. 61 Kodeksu Cywilny, – art. 252 Kodeksu postępowania cywilnego w odniesieniu do aktu notarialnego z dnia 1 lipca 2008 r. Podobnie jak w piśmie z dnia 3 marca 2014 r. Strona podniosła szereg uwag i zarzutów, dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], nie odnosząc się do tez zawartych w decyzji, w stosunku do której wniósł odwołanie. W dniu 19 września 2014 r. w toku postępowania Strona złożyła oświadczenia o następującej treści: "brak weryfikacji przychodów pani Iwańskiej za okres wrzesień 2007 r. do czerwca 2008 r, uprzednio zgłaszanych w pismach, organ nie ujawnił kto złożył umowę z dnia [...] r. (tom 2, karta 148), brak akt niejawnych, wnioskowanych do ujawnienia przez skarżącego w poprzednich pismach, dotyczących przychodów pani Iwańskiej za lata 2007 i 2008, udostępnionych skarżącemu do rozprawy przed Sądem Wojewódzkim, rozpatrującym sprawę podatku dochodowego zgodnie z uprzednio złożonym wnioskiem, ponadto skarżący złoży pisemne wypowiedzi w odniesieniu do przeglądanych akt do biura podawczego". Następnie w piśmie z dnia 19 września 2014 r. Strona kolejny raz odniosła się do kwestii związanych z merytorycznymi ustaleniami zawartymi w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...] oraz sformułowała uwagi do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...]. VII. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania oraz zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], nie znajdując w świetle obowiązujących przepisów prawa podstaw do jej uchylenia. W niniejszej sprawie organ odwoławczy po rozpoznaniu pisma Strony w przedmiocie cofnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...] stwierdził, że brak jest przesłanek negatywnych wskazanych w przepisie art. 208 § 2 O.p., a co za tym idzie wykluczających skorzystanie z fakultatywnej możliwości uwzględnienia wniosku podatnika. Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem, że wezwanie skierowane do Strony było zawiłe i niezrozumiałe. Organ w wezwaniu jasno wskazał, przytaczając treść punktu, do którego odnosiło się wezwanie, ponadto wyraźnie podano stronę wniosku z dnia 3 marca 2014 r., na której się ten punkt znajduje. Natomiast Strona w piśmie z dnia 3 kwietnia 2014 r. odniósł się do punktu 1 - stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], wskazując że został błędnie napisany, wycofał go. Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i w złożonej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie skardze na tę decyzję podtrzymał w całości stanowisko zawarte w odwołaniu, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W skardze Skarżący sfomułował zarzuty naruszenia: – art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez błędne zastosowanie, – art. 29 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego niezastosowanie, – art. 394 § 2 Kodeksu cywilnego, zapisanego w umowie przedwstępnej z dnia 19 września 2007 r., poprzez błędne określenie podstawy opodatkowania, – art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez nieuwzględnienie uzgodnień ostatecznych z dnia 19 czerwca 2008 r. oraz oświadczenia pana W. R. z dnia 30 czerwca 2008 r., – art. 353 i 535 Kodeksu cywilnego oraz art. 244 i 252 Kodeksu postępowania cywilnego. Ponadto stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się i nie uwzględnił wniosku zawartego w piśmie z dnia 14 lipca 2014 r. w odniesieniu do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Zdaniem Skarżącego wniosek ten został w odwołaniu ponowiony, ponieważ O.p. w żadnym przepisie nie zabrania wniesienia wycofanego wcześniej wniosku. W skardze ponowiono uwagi i zarzuty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], nie odnosząc się do tez zawartych w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. VIII. Na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 15/15 i I SA/Sz 16/15. Skarżący na rozprawie przedłożył kopie oświadczenia z dnia 30 czerwca 2008 r., pokwitowania i umowy przedwstępnej kupna-sprzedaży. Skarżący podniósł również, że organy podatkowe w swoich rozstrzygnięciach powinny odwoływać się do przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy zaistniały przesłanki do umorzenia przez organ podatkowy postępowania w związku z cofnięciem przez Stronę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Dyrektor Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...]. Zgodnie z art. 248 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – zwanej dalej: "O.p." postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 248 § 1 O.p.). Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej złożył Skarżący. Jednakże przed jego rozpoznaniem przez organ Skarżący przedmiotowy wniosek wycofał. Przepis art. 208 § 1 O.p. stanowi, iż organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd wskazuje, iż przepisy prawne odmiennie regulują sposób postępowania organów podatkowych, w przypadku gdyby do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji doszło z urzędu. Na podstawie przepisów art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (art. 165 § 2 O.p.). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 165 § 4). Powyższe w oparciu o przepis art. 247 § 1 O.p. obligowałoby organ podatkowy do badania z urzędu przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, a w konsekwencji wydania decyzji merytorycznej, tj. stwierdzenia nieważności lub odmawiającej stwierdzenia nieważności. Organowi podatkowemu nie przysługiwałaby kompetencja umorzenia postępowania. Przenosząc powyższe na stan niniejszej sprawy cofnięcie wniosku wszczynającego postępowania, skutkuje w sensie procesowym powrotem do sytuacji sprzed wniesienia wniosku. Organ odwoławczy obowiązany jest traktować taką sytuację, tak jakby wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie było. Stwierdzić należy, że w oparciu o ustalony, bezsporny stan faktyczny organ odwoławczy postąpił prawidłowo umarzając postępowanie wywołane wnioskiem Skarżącego, uznając je za bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego zawartych w skardze uznać je należy za chybione. Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało mieć wpływ na wynik sprawy, bądź dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podobnie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.