I SA/Sz 161/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca A. B. ([...] lata), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca zwróciła uwagę na niewielkie środki utrzymania, które otrzymuje z urzędu pracy (zasiłek dla bezrobotnych) oraz z opieki społecznej (zasiłek rodzinny i dofinansowanie obiadów dla dzieci). Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubentem (A.B.- [...] lat); na utrzymaniu skarżącej pozostają dwie córki w wieku [...] i [...] lat. Skarżąca otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł, córki otrzymują zasiłek rodzinny w wysokości po [...] zł, a konkubent skarżącej z prac dorywczych otrzymuje miesięcznie [...] zł. Odnośnie do majątku Skarżąca wskazała jedynie na [...] domu o powierzchni użytkowej [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada innych mieszkań, nieruchomości rolnych, innych nieruchomości ani oszczędności czy wartościowych przedmiotów. Skarżąca wyjaśniła, że posiada zadłużenie z tytułu umowy o kredyt hipoteczny, zawartej w związku z nabyciem udziału do [...] części nieruchomości (N. [..]); rata kredytu wynosi aktualnie [...] zł. Podała również, że bieżące koszty utrzymania wynoszą łącznie [...] zł (energia elektryczna, wywóz śmieci, gaz, internet, woda i ścieki). Wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła kopie następujących dokumentów: - potwierdzenia uiszczenia ww. opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości (faktury, rachunki, przelewy), - dowód osobisty skarżącej, - decyzja Starosty K. z dnia 18 marca 2014 r. o uznaniu skarżącej z dniem 18 marca 2014 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu skarżącej zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] zł miesięcznie, - decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej zasiłków rodzinnych dla dwóch córek w wysokości po [...] zł oraz jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015 w wysokości po [...] zł, - decyzja Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej pomocy w formie posiłku dla córek na okres od 12 września do 31 grudnia 2014 r. - decyzja Starosty K. z dnia 3 września 2014 r. o uznaniu A. B. z dniem 3 września 2014 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z informacjami wynikającymi z akt sprawy, referendarz sądowy uznał ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych Skarżącej i wezwaniem z dnia 18 marca 2015 r. zobowiązał Skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało wyciągi z rachunków bankowych Skarżącej za okres od 15 stycznia do 15 marca 2015 r.; wyciągi z rachunków bankowych A.B. za okres od 15 stycznia do 15 marca 2015 r.; dodatkowe oświadczenie o sposobie korzystania z nabytego przez Skarżącą w 2009 roku (nabycie udziału do [...] części) mieszkania w K. przy ul. [...], n.p. czy jest przedmiotem najmu, jaka jest wysokość ewentualnych dochodów z tego tytułu wraz z dokumentami potwierdzającymi wysokość dochodów za ostatnie trzy miesiące; w przypadku sprzedaży mieszkania, referendarz zobowiązał Skarżącą do nadesłania dokumentów potwierdzających tę okoliczność; dodatkowe oświadczenia o sposobie korzystania z nabytego przez Skarżącą w dniu 1 marca 2007 r. (nabycie udziału do [...] części) mieszkania w S. przy ul. [...], do nadesłania kopii aktu notarialnego, czy jest n.p. przedmiotem najmu, jaka jest wysokość ewentualnych dochodów z tego tytułu wraz z dokumentami potwierdzającymi wysokość dochodów za ostatnie trzy miesiące; w przypadku sprzedaży mieszkania, referendarz zobowiązał Skarżącą do nadesłania dokumentów potwierdzających tę okoliczność. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła kopie następujących dokumentów: - zawartej w dniu 11 marca 2013 r. przez skarżącą, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] A. B., umowy leasingu samochodu marki [...] model [...], rok prod. [...] r. ([...] rat leasingowych, miesięczna rata w wysokości [...] zł), - wyciągi z rachunku bankowego skarżącej od 8 stycznia do 7 marca b.r. - jedna karta z zestawieniem przelewów bez oznaczenia posiadacza rachunku bankowego, - kopię wypisu aktu notarialnego z dnia [...] r. rep. [...]- umowy sprzedaży mieszkania w K. przy ul. [...] za cenę [...] zł (skarżącej przysługiwało prawo do udziału w [...] części prawa do lokalu), - kopię wypisu aktu notarialnego z dnia [...] r. rep. [...]-umowy sprzedaży mieszkania w S. przy ul. [...] za cenę [...] zł (skarżącej przysługiwało prawo do udziału w [...] części prawa do lokalu). Skarżąca oświadczyła, że jej konkubent nie posiada rachunku bankowego. Odnośnie do sytuacji finansowej i majątkowej wyjaśniła dodatkowo, że stroną umowy najmu mieszkania w K. przy ul. [...] jest teściowa J. B., zamieszkała w K. przy ul. [...]. Podała, że środki pieniężne za najem są przelewane na rachunek bankowy skarżącej z uwagi na zły stan zdrowia J. B. (jest osobą niepełnosprawną, schorowaną, nie pamięta o opłaceniu podatków związanych z lokalem). Ze środków tych skarżąca opłaca leki i inne zakupy dla teściowej. Według oświadczenia skarżącej, jej teściowa: "pomaga mi z zapłaceniem Raty Leasingu na samochód który wzięłam jak prowadziłam działalność gospodarczą." Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku podała okoliczności, poparte dokumentami, które wskazać miały na złą sytuację majątkową i finansową, w jakiej się aktualnie znajduje. Zaakcentowała mocno utrzymywanie się ze środków pomocy społecznej, zasiłku dla bezrobotnych oraz posiadanie jedynie [...] części domu o powierzchni [...]m2. Dopiero w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynika, że prawdopodobnie jest posiadaczem samochodu P. – [...] rok produkcji [...]. Skarżąca podała, że miesięczna rata leasingowa wynosi [...] zł oraz że w zakresie spłaty rat leasingowych korzysta z pomocy finansowej swojej teściowej. Z wyciągów bankowych skarżącej wynika dodatkowo, że otrzymuje ona, ponad wykazane we wniosku świadczenia (zasiłek dla bezrobotnych, świadczenia rodzinne), regularne wpływy z dwóch źródeł w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Są to wpłaty od konkubenta Skarżącej w wysokości [...] zł tytułem: "wpłata własna" oraz od "[...] K. P., ul. [...], [...] K." w wysokości [...] zł tytułem czynszu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że wyjaśnienia Skarżącej odnośnie tego, że stroną umowy najmu jest teściowa Skarżącej, co oznaczałoby również, że Skarżąca nie jest właścicielem lokalu położonego w K. przy ul. [...], nie zostały potwierdzone żadnymi dokumentami. Jedna wpłata w wysokości [...] zł dokonana na rzecz skarżącej tytułem: "zasilenie" w dniu 2 stycznia 2015 r. pochodzi od J. B., [...], [...] K., Analiza przedłożonych wyciągów bankowych prowadzi również do wniosku, że inna niż opisana we wniosku jest sytuacja finansowa konkubenta skarżącej. Wbrew temu, co wynika z uzasadnienia wniosku, A. B. dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości większej niż [...] zł miesięcznie. W okresie od stycznia do marca br. przekazywał on na rachunek bankowy skarżącej kwotę [...] zł miesięcznie. Skarżąca nie wyjaśniła przyczyny opisanej wyżej rozbieżności. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżąca nie wyjaśniła wątpliwości dotyczących jej możliwości płatniczych w sprawie. Skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób nie budzący wątpliwości, jej oświadczenie jest niepełne. Pomimo skierowanego do Skarżącej wezwania, w którym zwrócono uwagę na konieczność właściwego udokumentowania sytuacji majątkowej, złożyła ona dokumenty (wyciągi z rachunku bankowego) i kolejne wyjaśnienia (oświadczenia związane: z posiadaniem samochodu, ze spłatą rat leasingowych, z przychodami z najmu mieszkania położonego w K., przy ul. [...] oraz dotyczące sytuacji finansowej konkubenta skarżącej), które nadal budzą wątpliwości. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.