I SA/Sz 174/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-08-28

Skład orzekający: Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na odpowiedź organu administracji publicznej na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która podtrzymuje wcześniejsze stanowisko organu odmawiające wpisu zastawu skarbowego, jest dopuszczalna do rozpoznania przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzucił skargi, uznając, że skarżący złożył je na czynności, które nie mogły być przedmiotem zaskarżenia. Skargi powinny być skierowane na pierwotne czynności organu odmawiające wpisu zastawu skarbowego, a nie na późniejsze odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które jedynie podtrzymywały wcześniejsze stanowisko.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wnioskował o wpis zastawów skarbowych na majątku spółki w upadłości. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wpisu, powołując się na przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego. ZUS wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po otrzymaniu odpowiedzi podtrzymującej odmowę, złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na te odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. spraw ze skarg Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sz. na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] - z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu zastawu skarbowego odrzuca skargi. Z. U. S., dalej "ZUS", wydał w dniu 24 maja 2012 r. decyzję nr [...] na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art.46, art. 17, art. 23 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), w której określił wysokość należności z tytułu nieopłaconych składek przez płatnika Z. P. M. I. i Z. G. spółka jawna z siedzibą w O. w kwocie [...] zł. Następnie ZUS wniósł w dniu 5 października 2012 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. na podstawie art. 27 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 42,art.43 i art. 44 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) wnioski o wpis zastawów o określonej wysokości do rejestru zastawów na majątku zobowiązanego Z. P. M. I. i Z. G. spółka jawna z siedzibą w O. w postaci określonych pojazdów osobowych i ciężarowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zawiadomił ZUS pismami z dnia 5 listopada 2012 r. o nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] nr [...] , nr [....] , nr [....] , nr [...] o odmowie wpisów zastawów skarbowych na określonych pojazdach samochodowych stanowiących własność upadłego Z. P. M. I. i Z. G. spółka jawna. Ww. zawiadomienia doręczono ZUS w dniu 6 listopada 2012 r. W uzasadnieniu zawiadomień organ wskazał, że wiadomym mu jest, iż Sąd Rejonowy S. C. postanowieniem z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt [.....] ogłosił upadłość Z. P. M. I. i Z. G. spółka jawna z siedzibą w O. z możliwością zawarcia układu. Organ przytoczył art. 81 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm.), z którego wynika, iż po ogłoszeniu upadłości nie można obciążać składników masy upadłości hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w celu zabezpieczenia wierzytelności powstałej przed ogłoszeniem upadłości. Zgodnie z art. 82 tej ustawy wpis w księdze wieczystej lub w rejestrze dokonany z naruszeniem art. 81 podlega wykreśleniu z urzędu. Zdaniem organu, sam fakt, że wierzytelności z tytułu skaldem na ubezpieczenie społeczne nie są objęte postępowaniem układowym, o czym stanowi art. 25 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie oznacza, wyłączenia ZUS spod działania art. 81 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Organ pouczył ZUS, że na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", na czynność organu, wnioskującemu przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi organu, przy czym uprzednio strona obowiązana jest wezwać organ w terminie 14 dni do usunięcia naruszenia prawa. ZUS pismami z dnia 21 listopada 2012 r. wezwał Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. do usunięcia naruszenia prawa i uzasadnił swoje stanowisko. Ww. wezwania wpłynęły do organu w dniu 20 listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. udzielił ZUS w dniu 14 grudnia 2012 r. odpowiedzi na wezwania w sprawie usunięcia naruszenia prawa, pismami o nr[...] , nr[...] , nr[...] , nr[...] , nr[...] , nr[...] , nr[...] , nr [...] nr[...] , nr[...] , w których stwierdził, że nie znalazł powodów do zmiany swojego stanowiska w przedmiotowych sprawach i uzasadnił swoje stanowisko. Powyższe odpowiedzi doręczono ZUS w dniu 18 grudnia 2012 r. W ww. odpowiedziach zawarto pouczenie, że art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, iż na czynność organu administracji publicznej, wzywającemu do usunięcia naruszenia prawa przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej odpowiedzi. W dniu 16 stycznia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym S.), ZUS, za pośrednictwem organu, złożył skargi na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 14 grudnia 2012 r. – odpowiedzi na wezwanie w sprawie usunięcia naruszenia prawa - podtrzymanie stanowisk wyrażonych w zawiadomieniach z dnia 5 listopada 2012 r. ZUS zarzucił organowi naruszenie: - art. 27 ust. 1, 2 i 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 43 § 1, art. 44 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa przez błędną wykładnię i w efekcie przyjęcie, że skarżący wnosi o wpis zastawu skarbowego, a nie ustawowego prawa zastawu, które podlega wpisowi do rejestru zastawów prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.; - art. 81 ust. 1 w zw. z art. 273 ust. 1 pkt 5 Prawo upadłościowe i naprawcze przez jego błędną wykładnię prowadzącą do stwierdzenia, że należności z tytułu składek podlegają zakazowi zabezpieczenia przewidzianemu w tym przepisie. ZUS wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej czynności i czynności ją poprzedzającej; 2. orzeczenie o obowiązku Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. wpisu zastawów ustawowych na rzecz ZUS na rzeczach ruchomych dłużnika Z. P. M. I. i Z. G. spółka jawna z siedzibą w O. w upadłości układowej w postaci określonych pojazdów samochodowych do prowadzonego przez ten organ rejestru zastawów skarbowych; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., w odpowiedziach na skargi, wniósł o ich oddalenie oraz na podstawie art. 111 ppsa o połączenie ich do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd w s k a z a ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Na podstawie art. 52 § 1 ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). Zgodnie z powyższym, czynnościami, które podlegały zaskarżeniu do Sądu powinny być czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 5 listopada 2012 r. odmawiające wpisów zastawów skarbowych na określonych pojazdach samochodowych stanowiących własność upadłego Z. P. M. I. i Z. G. spółka jawna, a skargę do Sądu winno poprzedzać wezwanie przez ZUS Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. do usunięcia naruszenia prawa. W świetle art. 57 § 1 pkt 1 ppsa, obowiązkiem wnoszącego skargę jest oznaczyć zaskarżony akt, m.in. przez wskazanie zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza podanie daty oraz numeru identyfikacyjnego. W niniejszej sprawie zaś ZUS, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika złożył skargi na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia14 grudnia 2012 r. w postaci odpowiedzi na wezwania w sprawie usunięcia naruszenia prawa. Z akt wynika, że ZUS był prawidłowo poinformowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o sposobie i terminie wniesienia skarg na czynność organu w postaci odmowy dokonania przedmiotowych wpisów do zastawów skarbowych. Sąd stwierdził, że brak było podstaw do stosowania trybu art. 49 ppsa, gdyż skargi jednoznacznie określały zaskarżoną czynność, zaś sąd administracyjny nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, którego działania skarga dotyczy - wobec wiążącej sąd zasady skargowości - jest dla sądu wiążąca (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1523/10, zbiór Lex nr 741558, postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1051/12, zbiór Lex nr 1225698). Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżący złożył skargi na czynności, które nie mogły być przedmiotem skarg do sądu administracyjnego i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa je odrzucił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło