I SA/Sz 176/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wójta Gminy o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2007r., sygn. akt I SA/Sz 176/07 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "B" Spółki z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zaniechania naliczania i poboru podatku rolnego za 2006r. w części nieopłaconej i I raty za 2007r. p o s t a n o w i ł: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenia uzasadnienia orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 listopada 2007r., sygn. akt I SA/Sz 176/07 w wyniku rozpatrzenia sprawy ze skargi P. H.-U.-P. "B Spółki z o.o. z siedzibą w B. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] w sprawie odmowy zaniechania naliczania i poboru podatku rolnego za 2006r. w części nieopłaconej tj. w kwocie [...] zł i pierwszej raty podatku rolnego za 2007r. W dniu [...]r. (data stempla pocztowego) Wójt Gminy B. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu z dnia 14 listopada 2007r., sygn. akt I SA/Sz 176/07. W uzasadnieniu Wójt podał, iż nie został w żaden sposób zawiadomiony o terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak również nie doręczono mu odpisu tego wyroku. Zdaniem Wójta organ pozbawiony został w ten sposób możliwości udziału w postępowaniu, dowiedzenia się o jego treści i złożenia wniosku o jego doręczenie, a poprzez to możliwości jego zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 i 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej Ppsa, w razie uchybienia terminowi Sąd może na wniosek strony postanowić o przywróceniu terminu, jeżeli uprawdopodobni ona okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest wyłącznie ten podmiot, któremu przysługuje przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 50 Ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 P.p.s.a.), jak również inny podmiot, któremu ustawy szczególne przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.). Problematyka dopuszczalności skargi takich podmiotów, jakimi są organy wykonawcze gminy, czy też powiatu była niejednokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Na tle orzecznictwa wyklarował się pogląd, iż przepisy prawa generalnie określają organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a., wówczas organ ten będzie bronił interesu prawnego samorządu terytorialnego w ramach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powyższe oznacza, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Naruszenie powyższej zasady, będzie miało taki oto skutek, że organ jednostki samorządu terytorialnego stałby się sędzią we własnej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2006r., sygn. akt I OSK 460/05 opublikowany w internetowej bazie orzeczeń LEX nr 193976). Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza uprawnienia procesowe tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest, bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że ani gmina, ani jej organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi, a tym samym nie ma legitymacji do składania wniosku o przywrócenie terminu o doręczenie wyroku Sądu I instancji celem złożenia skargi kasacyjnej, w sprawie na decyzję organu odwoławczego. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem Wójt Gminy B. był organem orzekającym w I instancji w sprawie odmowy zaniechania naliczania i poboru podatku rolnego od Spółki z o o. "B." siedzibą w B. Wymaga również podkreślenia, że nadrzędnym celem zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego, jest ochrona obywatela przez przejawami niezgodnych z prawem działań administracji publicznej. Sądy administracyjne nie są natomiast właściwe do rozpatrywania odwołań, czy też wniosków procesowych organów niższego stopnia związanych z rozstrzygnięciem, organów wyższego stopnia, czy też sądu administracyjnego w tej samej sprawie. Tak więc Wójt Gminy B., który wydał decyzję w sprawie w I instancji nie może być inicjatorem skargi, a tym samym niema uprawnienia do składania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej skoro nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Rola organu gminy skończyła się z chwilą wydania decyzji skierowanej w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2006, sygn. akt II FSK 141/05 opublikowane w LEX nr 211465; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006r. sygn. akt II OSK 780/05 opublikowane w LEX nr 209459, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2006r. I OSK 386/05 opublikowane w LEX nr 194022). Zgodnie z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 88 w związku z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Wójta Gminy B. należało odrzucić.