I SA/Sz 185/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-05-31

Skład orzekający: Alicja Polańska, Marzena Kowalewska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek o funkcji usługowo-socjalnej, w którym właściciele zamieszkują, a który jest w posiadaniu przedsiębiorcy, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli działalność jest prowadzona okresowo lub nieruchomość nie jest faktycznie wykorzystywana do tej działalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek usługowo-socjalny, znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy, podlega opodatkowaniu według stawki dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od tego, czy jest faktycznie wykorzystywany do tej działalności, czy też właściciele w nim zamieszkują. Kluczowe jest posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę oraz jej pierwotne przeznaczenie wynikające z dokumentacji architektoniczno-budowlanej i ewidencji gruntów.
Stan faktyczny
Skarżący J. i K. W. domagali się uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 r. Zarzucili organom błędne zakwalifikowanie ich nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą, mimo że była ona wykorzystywana sporadycznie i głównie do celów mieszkalnych. Organy podatkowe obu instancji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą uchylenia, wskazując na posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę i jej funkcję usługowo-socjalną wynikającą z dokumentacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania, w sprawie podatku od nieruchomości na 2011 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...] odmawiającą podatnikom J.i K.W. uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 rok. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] Wójt Gminy [...] odmówił podatnikom uchylenia decyzji z dnia [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 rok z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowiących podstawę wznowionego postępowania. Podatnicy od decyzji tej odwołali się, podnosząc, że organ podatkowy I instancji błędnie zakwalifikował ich nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą. Wskazali, że nie są one w posiadaniu przedsiębiorcy, a jedynie we współposiadaniu w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej. Ponadto, według nich, nie każdy budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy winien być związany z jego działalnością gospodarczą. Wyjaśnili, że nieruchomości zostały nabyte przez podatników bez związku z działalnością jednego z nich i były sporadycznie wykorzystywane przez J.W. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, krótkotrwale w miesiącach wakacyjnych przez okres około 2 miesięcy, a ostatni raz w 2010 roku. Podatnicy podnieśli, że nieruchomości nie wchodziły w skład prowadzonego w P. przez J.W. przedsiębiorstwa, a koszty związane z ich utrzymaniem nie stanowią kosztów uzyskania przychodów z tej działalności, zaś działalność gospodarcza obecnie ogranicza się do miejscowości P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie podjęte w postępowaniu odwoławczym, wskazało, że organ podatkowy I instancji ostateczną decyzją z dnia [...] ustalił podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 rok w kwocie [...] zł. Opodatkowano budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 230 m2 oraz grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 2.331 m2, a w dniu 20 kwietnia 2011 r. do organu wpłynęła informacja w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 rok, w której podatnicy zgłosili do opodatkowania 2.331 m2 gruntów pozostałych oraz 230,02 m2 powierzchni budynków mieszkalnych. W związku z tym, organ wezwał podatników do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia korekty informacji na podatek od nieruchomości. Podatnicy poinformowali organ, że do zmiany informacji podatkowej doszło dopiero w roku 2011, gdyż wcześniej byli wprowadzani w błąd przez urzędników, iż muszą przedłożyć informację uwzględniającą przeznaczenie budynków jako związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy nieruchomości nigdy nie były wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej i powinny być opodatkowane stawką jak dla budynków mieszkalnych. Dalej, organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], a po przeprowadzeniu postępowania, w tym m.in. po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, o co wnosili podatnicy, wydał decyzję z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Ponadto, odwołując się do przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym: "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych", organ ten stwierdził, że okoliczność, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób w jaki faktycznie jest wykorzystywana. Zatem, organ podatkowy, w celu określenia prawidłowej stawki podatkowej, jest uprawniony jedynie do ustalenia statusu podatnika i charakteru gruntu lub budynku, natomiast nie jest uprawniony do badania rodzaju związku łączącego nieruchomość z prowadzoną przez właściciela czy właścicieli nieruchomości działalnością gospodarczą, czy do badania sposobu wykorzystania nieruchomości. Tak więc, obiekt nawet nie wykorzystywany faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej uznaje się już za związany z działalnością, bowiem definicja ustawowa nie nawiązuje do przesłanki wykorzystywania nieruchomości na cele związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą. Wyjątkiem od uznania, że grunty, budynki, czy budowle są związane z działalnością gospodarczą są względy techniczne. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie ma definicji budynku mieszkalnego i ustalenie dla celów podatkowych, czy określony budynek jest, czy też nie jest budynkiem mieszkalnym, powinno nastąpić w postępowaniu podatkowym w oparciu o wszelkie prawnie dopuszczalne dowody, zwłaszcza dane z ewidencji gruntów i budynków. Cechą zaś przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych nie jest cel posiadania budynku, lecz jego dokumentacja architektoniczno-budowlana. Określenia rodzaju budynku w sprawie można dokonać na podstawie informacji wynikających z dokumentacji urzędowej dotyczącej budynku. Podstawą ustalania charakteru budynku musi być przede wszystkim dokumentacja, tj. ewidencja gruntów i budynków, bądź w razie jej braku, inne dokumenty urzędowe (decyzja o pozwoleniu na budowę, zawiadomienie o zakończeniu budowy). Organ podatkowy, dokonując klasyfikacji budynków, zobligowany jest brać pod uwagę dokumenty urzędowe, sporządzone przez powołane do tego organy władzy publicznej. Jeżeli zatem z decyzji Starosty [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i z pozwolenia na budowę wynika, że we wsi K. na działce gruntu nr [...] umożliwiono budowę budynku usługowo-socjalnego do obsługi ruchu turystyczno-rekreacyjnego, a następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] wydal pozwolenie na użytkowanie tego budynku usługowo-socjalnego, to organ podatkowy nie ma podstaw do podważania ostatecznych decyzji, z których wynika charakter budynku. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że podatnicy zamieszkują na terenie tej nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie charakter budynku, którego właścicielami pozostawali podatnicy, zgodnie z dołączoną do akt postępowania dokumentacją, pozostawał niezmieniony. Budynek ten został w dokumentacji jednoznacznie określony jako budynek usługowo-socjalny. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy I instancji dokonał oględzin budynku, z których wynika - pomimo odmiennych twierdzeń podatników, iż jest on wykorzystywany w całości przez rodzinę i nie jest wykonywana w nim działalność gospodarcza - że w każdej chwili może stanowić miejsce zakwaterowania i wypoczynku turystów, a przedłożone przez podatników zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej J.W. dowodzi, że podatniczka nie zrezygnowała z prowadzenia działalności organizatorów turystyki, obiektów noclegowych turystyki i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania, przygotowania i podawania napojów, sprzedaży detalicznej pozostałej żywności prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach, a także prowadzenia hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania. Także, sami podatnicy w odwołaniu wskazali, że nieruchomość była wykorzystywana przez J.W., choć sporadycznie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, krótkotrwale w miesiącach wakacyjnych przez okres około 2 miesięcy, a ostatni raz w 2010 roku. Jednakże, rezygnacja podatnika z prowadzenia w danej nieruchomości działalności gospodarczej nie ma wpływu na okoliczność, iż w nieruchomości w każdej chwili może na nowo rozpocząć działalność gospodarczą. Niezależnie od tego, także niewykorzystywanie posiadanej przez podatnika nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości, gdyż ten zależny jest jedynie od tego, czy dana nieruchomość jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Następnie, organ odwoławczy wskazał, że symbol "Bi" zamieszczony w kolumnie wydruku z ewidencji gruntów oznaczającej symbol użytku wskazuje na to, iż teren na którym wybudowano budynek należy do innych terenów zabudowanych, a nie do terenów mieszkaniowych, które oznacza się symbolem "B" (§ 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Również dokumentacja architektoniczna wskazuje jednoznacznie, iż budynek jest budynkiem socjalno-usługowym, a nie mieszkalnym, co nie wyklucza możliwości użytkowania go w sposób wskazany przez skarżących, tj. stałego zamieszkiwania, zgodnie z wolą właścicieli. Końcowo, organ odwoławczy, powołując przepisy art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że we wznowionym postępowaniu nie ustalono przesłanek dających podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej, dlatego prawidłowo organ I instancji odmówił uchylenia tej decyzji. Nie zgadzając się z ww. decyzją organu odwoławczego, podatnicy złożyli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji i zarzucając błędne opodatkowanie nieruchomości gruntowej i budynku z zastosowaniem stawki jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uzasadniając skargę, skarżący ponowili argumentację podnoszoną przed organami podatkowymi, w szczególności tę, że sporadycznie tylko wykorzystywali nieruchomość do działalności gospodarczej prowadzonej przez J.W. w miesiącach wakacyjnych, ostatni raz w 2010 r., jednakże działalność polegała na wynajmie drobnego sprzętu pływającego (kajaków) oraz małej gastronomii (budka), do której to działalności nie były wykorzystywane budynki. Dodatkowo, skarżący podnieśli, że tylko J.W. prowadzi działalność gospodarczą (w P.), zaś skarżący takiej działalności nie prowadzi, a jedynie wykorzystuje budynek do celów mieszkalnych, dlatego nie ma uzasadnienia argumentacja organów, że małżonek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą powinien być obciążony wyższym podatkiem. Skarżący podnieśli także, że pracownicy organu dokonujący oględzin budynku nie posiadali wiadomości specjalnych, nie mogli więc ocenić, czy budynek spełnia warunki do prowadzenia pensjonatu, czy też nie. Końcowo, skarżący przywołali treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 144/11; publ. w Lex nr 862330), z którego wynika, że dopiero stwierdzenie, iż "budynek mieszkalny" jest zajmowany na prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia zastosowanie wyższej stawki podatku. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy.) Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, sąd uznał, że nie narusza ona prawa materialnego, ani procesowego. Z prawidłowo ustalonego przez organy podatkowe w sprawie stanu faktycznego, który za podstawę orzekania przyjmuje także skład orzekający w sprawie, wynika, że skarżący w latach poprzedzających rok podatkowy 2011 przeprowadzili na działce nr [...] o pow. 2.331 m2 oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem "Bi" położonej w K. - zgodnie z udzielonymi im pozwoleniami - proces budowlany, który zakończył się wzniesieniem na tej działce budynku usługowo-socjalnego o pow. użytkowej wynoszącej 230,02 m2 do obsługi ruchu turystyczno-rekreacyjnego (decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego; decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku usługowo-socjalnego; wypis z księgi wieczystej; wypis z ewidencji gruntów i budynków). Ponadto, z załączonych do akt sprawy wpisów do ewidencji działalności gospodarczej oraz zezwoleń na sprzedaż i podawanie alkoholu wynika, że skarżąca prowadzi od 1992 r. działalność gospodarczą, m.in. w zakresie obiektów noclegowych turystyki i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania; hotele i restauracje w K. [...], a także w zakresie sprzedaży i podawania alkoholu w ogródku piwnym, także w K. [...] (zezwolenie ważne do 26 maja 2020 r.). Powyższe okoliczności zostały także udokumentowane protokołem z oględzin ww. nieruchomości dokonanej przez pracowników organu I instancji w dniu 31 sierpnia 2011 r. w obecności skarżącego, z którego wynika, że działka z dostępem do jeziora i plażą ze sprzętem wodnym, zabudowana jest budynkiem i budką drewnianą (bar letni). W budynku znajdują się osobne pomieszczenia mieszkalne (odrębne wejścia), pomieszczenie gospodarcze i siłownia. Zatem, na podstawie ww. zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały, że zarówno grunt, jak i budynek znajdujący się na działce nr [...] położonej w K., znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, tj. skarżącej, która prowadzi działalność gospodarczą, m.in. w zakresie usług turystycznych, zakwaterowania, sprzedaży i podawania alkoholu, a jednym z miejsc wykonywania tej działalności jest zabudowana nieruchomość położona w K. A, bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że działalność w tym miejscu prowadzona jest okresowo (miesiące wakacyjne) oraz, że skarżący w budynku usługowo-socjalnym tam płożonym zamieszkują. Przez okoliczność zamieszkiwania tam skarżących budynek ten nie zmienił swojej funkcji, tj. usługowo-socjalnej, która wynika z wyżej przywołanej dokumentacji, a w szczególności z wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Podobnie, bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że tylko J.W. prowadzi działalność gospodarczą, zaś skarżący takiej działalności nie prowadzi, wobec czego małżonek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą nie powinien być obciążony wyższym podatkiem, gdyż istotna w sprawie jest tylko okoliczność, czy przedmioty opodatkowania znajdują się w posiadaniu lub współposiadaniu przedsiębiorcy, a nie, czy stanowią one przedmiot współwłasności, w tym na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej. Ponadto, wbrew argumentacji skarżących, że pracownicy organu dokonujący oględzin budynku nie posiadali wiadomości specjalnych, nie mogli więc ocenić, czy budynek spełnia warunki do prowadzenia pensjonatu, czy też nie, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż z celem oględzin nie było ustalenie, czy budynek spełnia warunki do prowadzenia pensjonatu, lecz opis aktualnego stanu budynku i pomieszczeń w nim się znajdujących. Według składu orzekającego w sprawie, z prawidłowo zastosowanych w sprawie przez organy podatkowe przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. Nr z 2010 r. Nr 95, poz. 613) wynika, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3), a z brzmienia przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) wynika, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dokonując zatem prawidłowej subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego do norm prawnych zawartych w ww. przepisach prawa, organy podatkowe racjonalnie wywiodły, że skoro w 2011 r. w posiadaniu skarżących, w tym skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą, znajdował się grunt i posadowione na nim budynki usługowo-socjalne, to należało zastosować do nich stawki jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W konsekwencji, organy podatkowe prawidłowo przyjęły - na podstawie przepisów art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - że brak było przesłanek do uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji wymiarowej. Argumentacja skarżących, odwołujących się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 144/11, jest zupełnie nietrafiona, gdyż w tym wyroku, co wynika także z fragmentu przytoczonego przez samych skarżących, sąd rozstrzygał sprawę, w której przedmiotem opodatkowania był "budynek mieszkalny" już zaklasyfikowany w ewidencji budynków jako mieszkalny, lecz zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy podatkowej). W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę jako nieuzasadnioną należało - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło