I SA/Sz 289/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-06-15

Skład orzekający: Marian Jaździński, Kazimierz Maczewski, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeśli uchylenie tej decyzji jest niemożliwe z powodu upływu terminu przedawnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję stwierdzającą wydanie poprzedniej decyzji z naruszeniem prawa, nawet jeśli uchylenie tej decyzji jest niemożliwe z powodu upływu terminu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji organ ogranicza się do stwierdzenia naruszenia prawa i wskazania okoliczności, z powodu których odmówił uchylenia decyzji, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M.M. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, stwierdzono, że część działek nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. W wyniku wznowienia postępowania, pierwotna decyzja została uchylona, a następnie wydano decyzję stwierdzającą jej wydanie z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił organom niewykonanie wyroku WSA z 2009 r. i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r. po wznowieniu postępowania oddala skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w B. z dnia [...] nr [...] stwierdzającą, iż decyzja z dnia [...] nr [...] przyznająca M.M. płatności bezpośrednie na 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu 28 maja 2004 r. M.M. złożył w Biurze Powiatu [...] wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2004 , w którym zadeklarował działki rolne o oznaczeniach: A, B, C, D, E, F, G, H, I o łącznej powierzchni 22,13 ha. W dniu 14 grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu wnioskodawcy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W dniu 14 lutego 2005 r. wnioskodawca przekazał swoje gospodarstwo w zamian za rentę strukturalną córce, K.M., która po przejęciu gospodarstwa deklarowała do przyznania płatności w latach 2005, 2006, 2007 działki, które w roku 2004 deklarował do przyznania płatności wnioskodawca. W wyniku przeprowadzonej w dniu 12 lipca 2007 r. u K.M. kontroli (metodą inspekcji terenowej) stwierdzono, że działki rolne o oznaczeniach : A - o powierzchni 0,49 ha. położona na działce ewidencyjnej numer [...] B - o powierzchni 3,76 ha. położona na działkach ewidencyjnych numer [...] C - o powierzchni 1,57 ha. położona na działkach ewidencyjnych numer [...] F - o powierzchni 4,83 ha. położona na działkach ewidencyjnych numer [...] nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. (zastosowano kod DR10). Mając na uwadze fakt, iż działki te zostały ujęte przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie płatności złożonym w 2004 r., Kierownik Biura Powiatowego w B., postanowieniem numer [...] z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania wnioskodawcy płatności na rok 2004. W dniu 24 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] wydał decyzję nr [...], o uchyleniu decyzji z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W dniu 16 marca 2009 r. wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji skierowane do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podnosząc, iż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu przeprowadzonym z całkowitym pominięciem jego osoby, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm. – dalej k.p.a.). W związku z powyższym producent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W dniu 23 kwietnia 2009 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako organ prowadzący postępowanie odwoławcze, wystosował do wnioskodawcy, zgodnie z art. 10 §1 k.p.a., zawiadomienie o zakończeniu postępowania, w którym pouczono stronę o możliwości udziału w każdym stadium postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na zawiadomienie, dnia 6 maja 2009r. producent stawił się w siedzibie [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Po zapoznaniu się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, producent złożył pismo, w którym oświadczył, iż został pominięty w postępowaniu prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 10 §1 k.p.a. Producent wniósł jednocześnie o przesłanie protokołu z czynności kontrolnych w gospodarstwie K.M., ponieważ w okresie, w którym nałożone kody DR 10 stwierdzają brak prowadzenia działalności rolniczej to on był właścicielem gospodarstwa. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, oraz po wszechstronnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego dnia [...] wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Od wyżej wymienionej decyzji producent wniósł za pośrednictwem organu drugiej instancji, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 579/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., wykonując wskazania zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, postanowił przeprowadzić dowody z zeznań świadków, o czym powiadomił producenta. Jako świadków, do złożenia zeznań organ powołał K.K., T.C. oraz P.B., lecz żaden z przesłuchanych świadków nie posiadał wiedzy na temat użytkowania gruntów przez producenta. Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do nadleśnictwa [...], pismo z prośbą o przeprowadzenie oględzin działek ewidencyjnych o numerach [...] położonych w województwie [...], powiecie [...], gminie C., obrębie S., w celu oszacowania wieku drzewostanu znajdującego się na działkach, stwierdzonego podczas kontroli na miejscu w 2007 r. W odpowiedzi, dnia 3 sierpnia 2010 r., do Biura Powiatu [...] ARiMR wpłynęła notatka z oględzin przeprowadzonych przez specjalistę służby leśnej R.K. Osoba dokonująca oględzin stwierdziła w przedmiotowej notatce, iż na działkach ewidencyjnych numer [...] występują ślady pozostałości po usuniętym zadrzewieniu (pniaki oraz suche drzewka), powierzchnia działki numer [...] pokryta jest równomiernie śliwą ałyczą, gruszą pospolitą, klonem jesionolistnym, klonem zwyczajnym, różą dziką (wiek od 7 do 10 lat), powierzchnia działki numer [...] pokryta jest równomiernie śliwą ałyczą, gruszą pospolitą, różą dziką, głogiem, oraz brzozą (wiek od 5 do 10 lat). W dniu 24 września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] wydał decyzję nr [...], o stwierdzeniu wydania decyzji numer [...] z dnia [...] z naruszeniem prawa. W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła błędy w ustaleniach tkwiące u podstaw rozstrzygnięcia, oraz niedopuszczalność takiego rozstrzygnięcia ze względu na fakt, iż nastąpiło z naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja została wydana na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ I instancji wydając decyzję numer [...] o stwierdzeniu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa postąpił zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. Jak podkreślił organ odwoławczy strona skarżąca podczas przebiegu postępowania starała się podważyć prawidłowość kodów nałożonych na działki ewidencyjne, które zadeklarowała do przyznania płatności w 2004 r. Organ odwoławczy wskazał, iż kody nieprawidłowości nałożone zostały na działki podczas kontroli w 2007r., a w 2007 r. działki należały od K.M. Decyzja obszarowa w sprawie przyznania płatności dla K.M., wydana na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu w 2007 r., jest decyzją prawomocną, a co za tym idzie kontrola, która stała u podstaw rozstrzygnięcia sprawy K.M. oraz jej wyniki stały się wiążące. Stwierdzić należy, iż wznowienie sprawy strony z 2004 r. nie byłoby możliwe w sytuacji gdyby K.M. skutecznie podważyła jej wyniki, czego nie uczyniła, (działki zadeklarowane we wniosku przez K.M., są to działki które w 2004 r. deklarował do przyznania płatności producent). Organ odwoławczy, po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz po ponownej analizie dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli, stwierdził bezspornie, iż działki ewidencyjne o numerach [...] zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.. Jak wskazał dalej organ, poprzednia decyzja wydana w przedmiotowej sprawie została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który stwierdził niedostateczne uzasadnienie prezentowanego przez organ stanowiska, lecz w żaden sposób nie stwierdził, iż kontrola na miejscu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy. Bezspornym jest fakt, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję zbadał bardzo dogłębnie zagadnienia budzące wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oraz poczynił wszelkich starań, aby w sposób dobitny potwierdzić poprzez zgromadzony materiał dowodowy prawdziwość swoich twierdzeń. Według organu kluczowa dla kwestii stanu działek zadeklarowanych w 2004 r. we wniosku przez producenta jest dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli na miejscu w 2007 r. (dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy), oraz notatka z oględzin sporządzona przez specjalistę służby leśnej R.K. z Nadleśnictwa [...]. Osoba dokonująca oględzin stwierdziła w przedmiotowej notatce, iż na działkach ewidencyjnych numer [...] występują ślady pozostałości po usuniętym zadrzewieniu (pniaki oraz suche drzewka), powierzchnia działki numer [...] pokryta jest równomiernie śliwą ałyczą, gruszą pospolitą, klonem jesionolistnym, klonem zwyczajnym, różą dziką (wiek od 7 do 10 lat), powierzchnia działki numer [...] pokryta jest równomiernie śliwą ałyczą, gruszą pospolitą, różą dziką, głogiem, oraz brzozą (wiek od 5 do 10 lat). Skoro więc osoba posiadająca wiadomości specjalne z zakresu przedmiotowej sprawy, stwierdziła na działce ewidencyjnej występowanie zadrzewień w wieku do 10 lat, a oględzin dokonuje w 2010 r., to bez trudu można stwierdzić, od kiedy zadrzewienia porastają przedmiotowe działki ewidencyjne. Dodatkowo, dokonujący oględzin załączył materiał fotograficzny stwierdzający, iż pomimo usunięcia przez stronę części drzew (pozostałe na działkach pniaki), przedmiotowe działki ewidencyjne porośnięte są w dalszym ciągu zadrzewieniami. Wobec powyższego, jak podkreślił organ odwoławczy, brak utrzymania działki w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. skutkuje trwałym wykluczeniem określonej działki z płatności, co powoduje że określona działka nie może być deklarowana we wniosku o przyznanie płatności do gruntów w danym roku i w latach następnych. Organ odwoławczy wskazał, iż strona nie może domagać się zniesienia kodów nieprawidłowości nałożonych na przedmiotowe działki ewidencyjne, ponieważ od 2005 r. działki te nie stanowią jego własności, a obecny właściciel uznał prawidłowość kontroli na miejscu, prawidłowość nałożonych kodów, ponieważ uprawomocniła się decyzja K.M. wydana na podstawie przedmiotowej kontroli przeprowadzonej w 2007 r. Niemniej jednak, pomimo dogłębnego wyjaśnienia okoliczności sprawy organ I instancji prawidłowo ograniczył się do wydania decyzji o stwierdzeniu wydania decyzji numer [...] z dnia [...] z naruszeniem prawa. Sytuacja taka jest rozstrzygnięciem zgodnym z art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. Decyzja z dnia [...] przyznająca producentowi płatność na wniosek złożony w 2004 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa, lecz upływ czasu powoduje, iż nie może ona zostać uchylona (art. 146 § 1 k.p.a). Ostatnim dniem w którym decyzja mogłaby zostać uchylona zgodnie z obowiązującymi przepisami, był 15 grudnia 2009 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 146 § 1 uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Tak więc gdyby nawet organ prowadzący postępowanie wznowieniowe stwierdził naruszenie prawa w decyzji, nie może jej jednak uchylić lub zmienić z powodu upływu okresu przedawnienia. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przeprowadzone w II instancji w sprawie odwołania M.M. doprowadziło do rozstrzygnięć tożsamych z zapisami decyzji organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając, że sprawa została już rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I S/Sz 579/09. Uzasadniając skargę wskazano, iż organ nie wykonał ww. wyroku, gdyż nie zostały zdjęte kody nieprawidłowości DR10 nałożone na działki, które zadeklarował do płatności w 2004 r. Skarżący zakwestionował także prawidłowość przeprowadzenia przez organ dowodów ze zeznań świadków oraz z dokumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W rozpatrywanej sprawie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą B. decyzją z dnia [...] przyznał skarżącemu płatności bezpośrednie na 2004 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie przyznania tych płatności. W jego efekcie organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] uchylił ww. decyzję z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich na 2004 r. i odmówił ich przyznania. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ARiMR z [...], która została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Po uchyleniu decyzji wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia [...] wydana została decyzja, stwierdzająca wydanie decyzji z [...] z naruszeniem prawa, będąca obecnie przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym, które jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna, w sytuacji gdy po wydaniu tej decyzji ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Wskazać należy na szczególny charakter tego postępowania. Przejawia się on w tym, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, a następnie ponownego rozpoznania i rozpatrzenia sprawy. Wznowienie postępowania należy zatem ocenić jako wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.) i dlatego korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w k.p.a. Natomiast jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna. To nadzwyczajne postępowanie składa się z dwóch etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie to może, stosownie do treści art. 151 k.p.a. zakończyć się wydaniem decyzji, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a lub art. 145b k.p.a. albo uchyla decyzję dotychczasową na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a. lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ może również w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu, których odmówił uchylenia tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). Wskazać należy, iż nie w każdym jednak przypadku organ może po wznowieniu postępowania nawet przy istnieniu przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. wzruszyć decyzję dotychczasową i rozstrzygnąć sprawę na nowo co do istoty. Ogranicza go bowiem w tym art. 151 § 2 k.p.a. Przywołany przepis wskazuje sposób działania organu w sytuacji, gdy wystąpiły w sprawie okoliczności wskazane w art. 146 k.p.a., które uniemożliwiają uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Termin ten liczony jest od daty doręczenia decyzji na piśmie lub jej ustnego ogłoszenia stronie. Jest to termin prekluzyjny. Wprowadzenie go miało na celu stabilizację stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 1997 r., II SA/Kr 865/96, ONSA 1998, nr 2, poz. 68). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 433/08, (publ. Lex nr 595378): "W świetle art. 146 § 1 k.p.a. chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec jakichkolwiek osób biorących udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu, to jednak okoliczność ta musi być potwierdzona". Jeśli chodzi o upływ wskazanych terminów to, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25 czerwca 1999 r., IV SA 1018/97, (publ. Lex nr 47227): "Treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, iż upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały". Powyższą tezę potwierdził także NSA w wyroku z dnia 18 lutego 2010 r., I OSK 561/09, Lex nr 595425, w którym stwierdził, iż: "1. Treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Termin ten nie może być przywrócony, gdyż nie jest on terminem, do zachowania którego obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ, i jednocześnie bieg terminu z art. 146 § 1 k.p.a. nie może ulec przerwaniu, gdyż możliwości takiej ustawodawca nie przewidział. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie". Ponadto po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci wobec tego uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Akceptacja poglądu przeciwnego oznaczałaby, że po upływie okresu przedawnienia, kiedy organ nie mógł już uchylić decyzji (art. 146 § 1 in fine), nadal może toczyć się postępowanie badające sprawę co do istoty) – por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., II OSK 124/09, Lex nr 555045. Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w ocenie Sądu organy obu instancji zastosowały się do ww. wymogów. Jak prawidłowo wskazano decyzja z dnia [...] nr [...] przyznająca skarżącemu płatność na 2004 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa, lecz upływ czasu spowodował, iż nie może ona zostać uchylona (zgodnie z ww. art. 146 § 1 k.p.a.). Została bowiem doręczona w dniu 16 grudnia 2004 r. a więc ostatnim dniem, w którym decyzja mogłaby zostać uchylona, zgodnie z obowiązującymi przepisami, był 15 grudnia 2009 r. Skoro zatem w niniejszej sprawie zakończenie postępowania administracyjnego nastąpiło w dniu 3 września 2010 r.(zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego) to organ nie miał innej możliwości jak tylko stwierdzić wydanie decyzji z dnia [...] z naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż nie ma racji skarżący że organ nie wykonał zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I S/Sz 579/09. W uzasadnieniu przywołanego powyżej wyroku Sąd wskazał na konieczność jednoznacznego wykazania, że sporne grunty nie były użytkowane rolniczo w 2004 r. W tym celu, wobec upływu czasu i związanym z tym brakiem możliwości jednoznacznego ustalenia, na podstawie fotografii i oględzin, stanu spornych działek rolnych na dzień 30 czerwca 2003 r., Sąd wskazał na możliwość powołania przez organ innych dowodów, które pozwoliłyby organowi na poczynienie pełnych ustaleń faktycznych. W związku z takimi wskazaniami organ wystąpił do Nadleśnictwa M. o oszacowanie wieku drzewostanu rosnącego na kwestionowanych działkach. W związku z powyższym organ uzyskał odpowiedź w formie notatki z oględzin dokonanej przez specjalistę służby leśnej. Z treści tej notatki wynika, że na działkach występują ślady pozostałości po usuniętym zadrzewieniu (pniaki oraz suche drzewka), powierzchnia działki nr [...] pokryta jest równomiernie śliwą ałyczą, gruszą pospolitą, klonem jesionolistnym, klonem zwyczajnym, różą dziką (wiek od 7 do 10 lat), natomiast powierzchnia działki nr [...] pokryta jest równomiernie śliwą ałyczą, gruszą pospolitą, różą dziką, głogiem, oraz brzozą (wiek od 5 do 10 lat). Organ także przesłuchał świadków lecz żaden z nich nie posiadał wiedzy na temat użytkowania gruntów przez skarżącego stąd też podstawą ustaleń dokonanych przez organ była notatka sporządzona przez specjalistę służby leśnej. Sąd podziela stanowisko organów, iż Skarżący nie może domagać się w tym postępowaniu zniesienia kodu DR 10 albowiem od roku 2005 nie jest właścicielem działek. Natomiast obecny właściciel nie zakwestionował prawidłowości kontroli jak również prawidłowości nałożonego kodu DR 10. W tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło