I SA/Sz 327/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 04 grudnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej B. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. S. (zwana dalej "stroną", "skarżącą") w dniu 23 listopada 2015 r. (data wpływu pisma do organu) zwróciła się do Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu ch. z siedzibą w Ch. (zwanego dalej "organem I instancji") z wnioskiem o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, czy położone w gminie Ch., obręb R., działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zostały zgłoszone do dopłat, kto jest beneficjentem tych dopłat oraz w jakiej wysokości zostały przyznane. Uzasadniając wniosek, strona wskazała, że przed Sądem Rejonowym w Ch. toczy się postępowanie o dział spadku po S. S., który pozostaje wpisanym właścicielem nieruchomości. W toku postępowania o dział spadku winny zostać rozliczone nakłady na majątek spadkowy oraz przychody z tego majątku, w związku z czym konieczne jest uzyskanie informacji na temat tego, czy nieruchomości zostały zgłoszone do dopłat, komu zostały one przyznane i w jakiej wysokości. Na dowód powyższego strona przedłożyła: postanowienie Sądu Rejonowego w Ch. z dnia [...]r. sygn. akt [...], postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Sz. z dnia [...] r. sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego w Ch. z dnia [...] r. sygn. akt [...], wydruki ksiąg wieczystych dotyczące ww. działek. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], organ I instancji odmówił stronie wydania zaświadczenia zawierającego żądane treści. Strona wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji wskazując, że niezasadne jest oczekiwanie przez ten organ na przedstawienie zgody pozostałych współwłaścicieli działek. Podniosła, że nie można interesu prawnego wiązać tylko i wyłącznie z zakresem działania danego organu administracji, oraz że jej interes prawny wynika z tego, że jest ona współwłaścicielką nieruchomości objętych wnioskiem, tym samym posiada prawo do uzyskania informacji, czy nieruchomości będące jej własnością (współwłasnością) były przedmiotem postępowań administracyjnych. Do zażalenia strona dołączyła zawiadomienie z dnia 13 października 2015 r. o posiedzeniu Sądu Rejonowego w Ch. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej "organem odwoławczym") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu, odwołując się do brzmienia art. 217 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") jak też wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 486/11 (LEX nr 991030), organ odwoławczy stwierdził, że nie została spełniona przesłanka warunkująca wydanie żądanego zaświadczenia. Uznano, iż Strona, co prawda posiada interes faktyczny, to jednak nie wykazała, aby miała interes prawny w urzędowym poświadczeniu faktów lub stanu prawnego. Organ stwierdził, że Strona prowadzi postępowanie o nabycie spadku i w ramach tego postępowania chce wyłącznie przedłożyć informację (co sama wskazała zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu) dotyczącą tego, kto pobierał płatności do wymienionych w piśmie działek i w jakiej wysokości, a informacja taka może być udzielona w dowolny sposób, nie musi być potwierdzona zaświadczeniem wydanym w trybie k.p.a. Organ wyjaśnił, że Strona, będąca uczestnikiem postępowania, może bowiem informację na omawiany temat może uzyskać w trybie dostępu do informacji publicznej bądź w trybie ustawy o ochronie danych osobowych, w zależności jaka informacja jest stronie niezbędna. Ustosunkowując się zaś do zarzutu nieuzasadnionego oczekiwania przez organ I instancji zgody współwłaścicieli, organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszym postępowaniu kwestia dotyczyła tego, kto jest stroną postępowania, a nie tego, czy ktoś ma prawo do uzyskania informacji. Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i poprzedzającego ten akt postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy, w szczególności naruszenie art. 217 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że przesłanki wymienione w § 1 i § 2 tego przepisu muszą wystąpić łącznie; 2) niezasadną odmowę wydania zaświadczenia wskutek nieprawidłowej oceny interesu prawnego skarżącej w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jej interes prawny wynika z tego, iż jest ona współwłaścicielką nieruchomości objętych wnioskiem. Tym samym posiada ona pełne prawo do uzyskania informacji, czy nieruchomości będące jej własnością (współwłasnością) były przedmiotem postępowań administracyjnych oraz czy zostały do nich przyznane dofinansowania. Organ I instancji nie może "zasłaniać się" ochroną danych osobowych (w szczególności, że ochrona ta poza ogólnikowym powołaniem się na ustawę o ochronie danych osobowych nie została w żaden sposób uzasadniona), gdyż taka interpretacja przepisów prowadziłaby do konkluzji, że nikt nie może domagać się informacji o jego prawie własności z uwagi na ochronę danych osobowych osób trzecich. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe Sąd zauważa, że organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu w sposób nieprawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, co zdaniem Sądu naruszyło art. 218 § 2 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zdaniem Sądu wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Otóż Strona we wniosku o wydanie zaświadczenia wskazała, że w sprawie toczy się postępowanie o dział spadku po S. S., który pozostaje wpisanym właścicielem nieruchomości. Do wniosku załączyła szereg dokumentów w postaci postanowień sądów dotyczących stwierdzenia nabycia spadku po S. S. oraz postanowienia sądu dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po F. S., z których wynikało, iż jednym ze spadkobierców jest B. S. Nadto załączyła odpisy z ksiąg wieczystych nieruchomości stanowiących działki objęte wnioskiem. Dalej zaś, wobec stwierdzenia w postanowieniu organu I instancji, że nie jest ona właścicielem nieruchomości i w związku z tym musi wykazać posiadanie interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, w zażaleniu na postanowienie tego organu wprost wskazała na to, że jest współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczy wniosek. Mimo tego na stronie 3 zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, organ ten ustalił, iż Skarżąca prowadzi postępowanie o nabycie spadku i w ramach tego postępowania chce przedłożyć informację dotyczącą tego kto pobierał płatności do wymienionych w piśmie działek. Takie ustalenia organu jest nieprawidłowe, należy bowiem odróżnić postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, które w przypadku Skarżącej już się zakończyło, a które powoduje, iż Strona stała się współwłaścicielem nabytego spadku, od postępowania w sprawie działu spadku, którego celem jest podział pomiędzy spadkobierców majątku wchodzącego do spadku. Fakt natomiast czy Strona jest współwłaścicielem nieruchomości, czy też dopiero toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku mógł mieć istotny wpływ na ocenę tego kiedy Strona posiada interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Jak stanowi art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, którymi odmówiono B. S. wydania zaświadczenia było uznanie, że strona nie posiadała interesu prawnego w wydaniu żądanego zaświadczenia, przy czym organ I instancji wprost wskazał, że obowiązek wykazania tego interesu w przypadku Skarżącej wynika z tego faktu, iż nie jest ona właścicielem nieruchomości. Warto zauważyć, iż jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 133/10, interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie korzyści, jaką spodziewa się ta osoba odnieść po przedstawieniu zaświadczenia innemu organowi. Z kolei NSA w wyroku z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1148/13 potwierdził że nie budzi wątpliwości fakt, iż osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawa dający podstawę tych starań. Powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we Wrocławiu z dnia 22 listopada 1996 r., sygn. akt I SA/Wr 142/96, zgodnie z którym jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać. Dalej jednak NSA we wskazanym wyroku z dnia 27 listopada 2014 r. wskazał, że skoro organowi znana była okoliczność, że z żądaniem wydania zaświadczenia wystąpił właściciel nieruchomości, to nieuprawnione było przyjęcie, iż koniecznym jest zweryfikowanie przez organ I instancji interesu prawnego wnioskodawcy, który – co nie budzi wątpliwości - jest właścicielem nieruchomości, której wniosek dotyczy. Orzecznictwo potwierdza zatem, iż właściciel nieruchomości ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, urzędowo poświadczającego fakty lub stan prawny własnej nieruchomości (por. też wyrok NSA z dnia 13.12.2013 r. sygn. akt II OSK 1789/12). W przedmiotowej sprawie organ I instancji stwierdził, iż Strona nie była właścicielem nieruchomości której dotyczy wniosek (co zdaniem organu skutkuje koniecznością wykazania interesu prawnego), natomiast organ odwoławczy utrzymując w mocy powyższe postanowienie, w jednej części uzasadnienia zauważył iż Strona wskazała, że jest uczestnikiem postępowania o dział spadku, z drugiej zaś uznał, że Strona "prowadzi postępowanie o nabycie spadku". Tymczasem w świetle wyżej przytoczonych poglądów, wynikających z przytoczonego orzecznictwa, które Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela, fakt czy Strona jest współwłaścicielem nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, ma zasadnicze znaczenie dla oceny istnienia jej interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. Niewątpliwe bowiem w świetle wcześniej przytoczonych poglądów współwłaściciel nieruchomości posiada interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia dotyczącego jego nieruchomości. Za trafny należało także uznać zarzut niezasadnego uznania, iż przesłanki wymienione w art. 217 § 2 ust. 1 i 2 winny być spełnione łącznie. Zgodnie z ust. 1 zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, zgodnie zaś z ust. 2 zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Powyższe warunki nie muszą być w ocenie Sądu spełnione łącznie. Sąd nie podziela poglądu zawartego w wyroku WSA w Krakowie przytoczonym w zaskarżonym postanowieniu. Wskazać należy, że pogląd tam wyrażony wiąże tylko w sprawie rozpoznawanej przez wskazany sąd, nadto dotyczy uregulowań z ustawy ordynacja podatkowa nie zaś k.p.a. Jest to też zdaniem Sądu pogląd formułujący względem oceny istnienia interesu prawnego wymogi nadmiernie restrykcyjne i nieuzasadnione przepisami prawa. Niezależnie od powyższego pogląd wyrażony w tym wyroku stoi też w sprzeczności z poglądami NSA wyrażonym w przywołanych wyżej wyrokach z dnia 27 listopada 2014 r. oraz z dnia 22 listopada 1996 r, gdzie wyraźnie stwierdzono, iż tylko w sytuacji gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien jednoznacznie wyjaśnić czy Skarżąca jest, czy też nie jest współwłaścicielem nieruchomości której dotyczy żądanie wydania zaświadczenia, a następnie dokonać oceny istnienia interesu prawnego Skarżącej w uzyskaniu żądanego zaświadczenia, z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego w niniejszym wyroku i przytoczonego orzecznictwa zgodnego z którym, właściciel nieruchomości posiada interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia dotyczącego tej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.