I SA/Sz 340/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-06-14

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił zdolność finansową wnioskodawcy do realizacji projektu, nieuwzględniając protestu dotyczącego braku środków na pokrycie podatku VAT i innych kosztów niekwalifikowalnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił zdolność finansową wnioskodawcy. Pomimo wadliwego sformułowania wezwania do uzupełnienia dokumentacji, co naruszyło zasadę rzetelności, ostateczna ocena projektu nie uległa zmianie. Brak jednoznacznego wykazania źródeł finansowania dla wszystkich kosztów projektu, w tym podatku VAT i kosztów niekwalifikowalnych, uzasadniał negatywną ocenę kryterium wykonalności.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Instytucja Zarządzająca odrzuciła wniosek z powodu negatywnej oceny kryterium zdolności finansowej. Wnioskodawca złożył protest, wskazując na posiadanie środków finansowych i zdolności kredytowej, a także zarzucając błędy proceduralne. Organ nie uwzględnił protestu, podtrzymując negatywną ocenę zdolności finansowej. Wnioskodawca zaskarżył rozstrzygnięcie organu do WSA, zarzucając naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności i równości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. T. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności oddala skargę. J. T. złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Budowa farmy [...] w miejscowości S., gmina W." (nr [...]), złożonego w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego przez Zarząd Województwa, działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. 2014 - 2020 (dalej: "Instytucja Zarządzająca"). W piśmie z dnia 23 lutego 2018 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała Wnioskodawcę, że złożony przez niego projekt został odrzucony i nie podlega dalszej ocenie ze względu na negatywny wynik weryfikacji spełniania kryterium oceny administracyjności i wykonalności 3.2. Zdolność finansowa. W dniu 14 marca 2018 r. do Instytucja Zarządzająca wpłynął protest, w którym Wnioskodawca wniósł o ponowne przeprowadzenie oceny wniosku i przywrócenie projektu do dalszej oceny w zakresie wskazanych kryteriów. W uzasadnieniu protestu Wnioskodawca wskazał, że posiada wystarczające środki finansowe oraz zdolność kredytową umożliwiające prawidłową realizację projektu - dowodem na to były załączone do dokumentacji aplikacyjnej dokumenty (lokaty bankowe oraz promesa kredytowa), a także załączone do protestu aktualne promesy kredytowe dokumentujące posiadanie środków na pokrycie wkładu własnego oraz kosztów niekwalifikowalnych w projekcie. Powołując się na zapisy regulaminu konkursu, Wnioskodawca podniósł, że warunek dotyczący sumy bilansowej można zastąpić promesą kredytową dołączoną na etapie składania wniosku o dofinansowanie, zawierającą informację o pozytywnej ocenie zdolności kredytowej Wnioskodawcy. Ponadto, zadeklarował, że na wkład własny związany z pokryciem podatku VAT zaciągnie kredyt obrotowy. Odnosząc się do zarzutów o charakterze proceduralnym, Wnioskodawca podniósł, że w piśmie wzywającym do poprawy/aktualizacji dokumentacji aplikacyjnej nie zawarto informacji o braku dokumentu potwierdzającego brak środków finansowych na pokrycie kosztów niekwalifikowalnych czy kosztów podatku VAT, co jest błędem proceduralnym, ponieważ brak tego dokumentu skutkuje brakiem spełnienia kryterium "Zdolność finansowa". Wnioskodawca przypomniał, że w piśmie z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie poprawy dokumentacji aplikacyjnej wskazano, że "Wnioskodawca nie udokumentował posiadania [...] zł. Należy poprawić poprzez udokumentowanie posiadania środków na pokrycie pełnego wkładu własnego". Jednakże w ww. piśmie nie zwrócono uwagi, iż nie udokumentował środków na koszty niekwalifikowane, tj. koszt VAT w projekcie. Powyższe wskazywało, że ocena dokonana została w sposób niewłaściwy z naruszeniem określonych zasad oceny. Takie postępowanie nosi również znamiona nierównego traktowania. Do protestu Wnioskodawca załączył odpis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, kopię promesy kredytu obrotowego, kopię promesy kredytu inwestycyjnego, wyciąg z rachunku bankowego oraz dokumenty dotyczące lokat bankowych (5 sztuk). Zarząd Województwa nie uwzględnił protestu, o czym Wnioskodawca został poinformowany w piśmie z dnia 18 kwietnia 2018 r. Organ w swoim rozstrzygnięciu w pierwszej kolejności wskazał na czym polega ocena kryterium zdolności finansowej. Następnie podał, że przedmiotem projektu Wnioskodawcy jest budowa instalacji fotowoltaicznej o mocy [...] kW, która będzie wytwarzała energię elektryczną i wprowadzała ją do sieci energetycznej. Planowane przedsięwzięcie będzie usytuowane w miejscowości S., na terenie działki nr [...]. Projekt realizowany będzie na obszarze Specjalnej Strefy Interwencji. Instalacja będzie posadowiona na dzierżawionym przez Wnioskodawcę gruncie. Realizacja projektu przewiduje podjęcie następujących czynności prowadzących do uzyskania pożądanego efektu: prace budowlano-montażowe, prowadzące do powstania zaplanowanej infrastruktury, do których należą: panele fotowoltaiczne, inwertery, konstrukcje mocujące, stacja rozdzielczo – transformatorowa, roboty przygotowawcze oraz instalacyjne, okablowanie, przyłącze energetyczne, ogrodzenie. Okres realizacji projektu: od 7 stycznia 2019 r. do 28 czerwca 2019 r. Całkowita wartość planowanych wydatków wynosi [...] zł w tym część kwalifikowalna stanowi [...] zł a cześć niekwalifikowalna wynosi [...] zł. Wnioskowane dofinansowanie to kwota [...]zł. Organ wskazał, że jak wynika z dokumentacji aplikacyjnej wkład własny Wnioskodawcy wynosi [...] zł. Wnioskodawca zakłada (w Studium wykonalności = SW), że wkład własny na realizację inwestycji pokryje w następujący sposób: - z kredytu inwestycyjnego w wysokości [...] zł, który pozyska od BOŚ Bank - Wnioskodawca jest obecnie na etapie pozyskiwania promesy, przeszedł już wstępną pozytywną weryfikację zdolności kredytowej; - środki własne zgromadzone na lokatach bankowych oraz rachunku bieżącym, jak również z bieżącej działalności - do czasu realizowanej inwestycji Wnioskodawca zgromadzi wymagane środki własne z kumulowanego co roku zysku netto; - środki z kredytu obrotowego na sfinansowanie podatku VAT, które jednak nie zostały zabezpieczone w sposób wiarygodny w planie finansowym. Parametry kredytu obrotowego nie zostały określone oraz nie uwidoczniono ich w planie finansowym przedstawionym przez Wnioskodawcę. W ocenie organu załączone do wniosku dokumenty nie potwierdzają zapewnienia pełnego wkładu własnego Wnioskodawcy. Odnosząc się do przedstawionego planu finansowego, zauważył, że wyniki analizy Rachunku przepływów pieniężnych wykonanej w oparciu o przepływy generowane w ramach projektu wskazują, iż Wnioskodawca może mieć kłopoty z zapewnieniem płynności finansowej w okresie realizacji oraz eksploatacji projektu. Konieczność spłaty kredytów i pożyczek oraz odsetek jest główną przyczyną ujemnych wartości "środków pieniężnych na koniec okresu" do roku 2029. Jeśli dodać do tego koszty finansowe wynikające z planowanego kredytu obrotowego, to standing finansowy Wnioskodawcy będzie jeszcze bardziej niekorzystny. Ocenę możliwości finansowych inwestora formalnie ustalono w oparciu o wieloczynnikowy model przewidywania bankructwa - Model Emerging Market (EM) Score dla 1 roku historycznego (tj. 2016). Wnioskodawca założył działalność gospodarczą w roku 2016. Zgodnie z otrzymanymi wynikami przedsiębiorstwo znajduje się pozornie w strefie bezpiecznej. W rzeczywistości, biorąc pod uwagę obliczoną przez Wnioskodawcę wartość wskaźnika EM - score dla jednego roku historycznego oraz analizując zdolność do finansowania inwestycji, trudno wyciągnąć daleko idące wnioski, co do skali samofinansowania Firmy, rentowości operacyjnej aktywów (zdolność Firmy Wnioskodawcy do generowania zysku i nadwyżek dla Wnioskodawcy) oraz jak firma będzie radzić sobie z płynnością finansową, zwłaszcza w sytuacji kiedy cykl rotacji zobowiązań (27 dni) jest krótszy od cyklu rotacji należności (33). Organ dodał, że należy brać pod uwagę zapotrzebowanie na kapitał obrotowy związany z koniecznością zapłaty za usługi obce związane z bieżącą konserwacją instalacji oraz powstających należności z tytułu realizowanej sprzedaży (patrz tabela: 5.6.1). Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że nie wszystkie źródła finansowania projektu zostały przez Wnioskodawcę określone właściwie. Określono podstawowe parametry kredytów i pożyczek dla kredytu inwestycyjnego, niemniej jednak uzasadnione wątpliwości budziła okoliczność, czy wobec całkowitej wartości projektu wynoszącej [...] zł, sytuacja ekonomiczna Wnioskodawcy daje gwarancję realizacji przedsięwzięcia w terminie określonym we wniosku o dofinansowanie. Istotnie nie było pewności jak (czy) projekt będzie finansowany przed otrzymaniem refundacji oraz jak (czy) będzie finansowana część projektu nieobjęta dofinansowaniem (np. VAT). W dokumentacji aplikacyjnej Wnioskodawcy nie wskazano jednoznacznie wiarygodnych źródeł finansowania projektu, dotyczących całkowitej wartości wydatków niekwalifikowanych. Wnioskodawca wskazał (w sekcji G.7 wniosku) dokumenty potwierdzające zapewnienie środków prywatnych, które w sumie nie wystarczają na pokrycie niezbędnej kwoty wkładu własnego. We wniosku nie znalazła się informacja o sfinansowaniu części wkładu własnego z kredytu obrotowego. W opinii Zarządu projekt Wnioskodawcy rzeczywiście cechowało ryzyko, w związku z brakiem jasnego zapewnienia finansowania całkowitych kosztów projektu oraz brakiem jasnego zapewnienia środków finansowych do utrzymywania projektu w okresie trwałości. W sekcji 5.9.3 SW (część opisowa) przy analizie trwałości finansowej projektu Wnioskodawca uwzględnił następujące przepływy: koszty inwestycji - nakłady na realizację oraz koszty operacyjne ponoszone w okresie eksploatacji, przychody z tytułu sprzedaży energii elektrycznej, zaciągnięcie oraz obsługę kredytu inwestycyjnego. Natomiast deklarowane środki z kredytu obrotowego na sfinansowanie podatku VAT (patrz 5.8.1,) nie zostały odzwierciedlone w planie finansowym. Zarząd biorąc pod uwagę przedstawione dane finansowe dotyczące zarówno kosztów inwestycji jak i kondycji finansowej Wnioskodawcy, stwierdził, że negatywna ocena kryterium wykonalności Zdolność finansowa była w pełni uzasadniona. Oceny dokonanej przez ekspertów nie podważają zarzuty przedstawione przez Wnioskodawcę w proteście. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, Zarząd zauważył, że pismem z dnia 22 listopada 2017 r. zwrócono uwagę Wnioskodawcy, iż nie udokumentował on posiadania środków na finansowanie pełnej kwoty wkładu własnego. Zalecono również, aby Wnioskodawca poprawił sytuację poprzez udokumentowanie posiadania środków na pokrycie pełnego wkładu własnego. Wobec powyższego za nietrafione uznał stwierdzenie Wnioskodawcy, iż w piśmie wzywającym do poprawy/aktualizacji dokumentacji aplikacyjnej nie zawarto informacji o braku dokumentów potwierdzających brak środków finansowych na pokrycie kosztów niekwalifikowalnych czy kosztów podatku VAT. Zatem nie można było się zgodzić z twierdzeniem Wnioskodawcy dotyczącym nierównego traktowania. W opinii organu, ocena projektu Wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodnie z zapisami regulaminu konkursu. Reguły wyboru projektów są jasne i jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje dla wszystkich uczestników konkursu. W tym przypadku regulamin konkursu określał jednoznacznie, że dofinansowanie mogą otrzymać ci wnioskodawcy, którzy zapewnią niezbędne środki do realizacji projektu (co powinno wynikać z przedstawionego planu finansowego) oraz zapewnią środki finansowe do utrzymywania projektu w okresie trwałości. Jak już mowa była o tym wcześniej, przedstawione przez Wnioskodawcę informacje w tym zakresie budzą uzasadnione wątpliwości. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. T. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.) dalej: "ustawa wdrożeniowa" w następującym zakresie: 1) naruszenie zasady przejrzystości postępowania poprzez narzucenie Skarżącemu wymogu, który nie wynika z dokumentacji konkursowej, a to wymogu posiadania środków finansowych ponad kwotę netto wartości projektu Skarżącego, podczas gdy w przypisie nr 9 regulaminu konkursu (str. 12) wskazana została definicja wkładu własnego, a w punkcie 6.2. podpunkt 5 lit. i regulaminu konkursu (str. 26) wskazano listę wydatków niekwalifikowanych, w tym podatek VAT; 2) naruszenie zasady rzetelności postępowania polegające na: a) wystosowaniu do Skarżącego błędnego wezwania, w którym Organ domagał się przedstawienia przez Skarżącego dokumentów wykazujących posiadanie środków na finansowanie pełnej kwoty wkładu własnego, a to kwoty [...] tysięcy złotych, przy czym wskazana przez Organ kwota [...]tysięcy złotych to kwota netto wartości projektu, która została wykazana wcześniej we wniosku Skarżącego, więc prawidłowe wezwanie ze strony Organu winno opiewać na równowartość brakującej kwoty brutto, tj. równowartość podatku VAT; b) zaniechaniu zastosowania definicji "wkład własny" ustalonej w przypisie nr 9 regulaminu konkursu (str. 12) oraz listy wydatków niekwalifikowanych ustalonej w punkcie 6.2. podpunkt 5 lit. i regulaminu konkursu (str. 26); c) zaniechaniu uwzględnienia dodatkowych promes bankowych przedstawionych przez Skarżącego wraz ze złożonym protestem; d) zaniechaniu uwzględnienia okoliczności, że przedstawione przez Skarżącego promesy bankowe wraz z udokumentowanymi środkami własnymi Skarżącego pokrywają ewentualne wartości ujemne w budżecie Projektu przez okres trwałości projektu, tj. przez okres 3 lat; e) wskazaniu przez Organ dalszych (rzekomych) nieprawidłowości wnioskowanego projektu, które nie zostały stwierdzone przez ekspertów i których Skarżący nie miał realnej możliwości wyjaśnić; 3) ewentualnie naruszenie zasady równości lub bezstronności polegające na zastosowaniu względem innych uczestników konkursu wymogu posiadania wkładu własnego w zakresie ustalonym regulaminem konkursu, natomiast w odniesieniu do Skarżącego w zakresie przewyższającym kwotę netto wartości projektu Skarżącego; przy czym powyższe naruszenia miały jednocześnie istotny wpływ na wynik oceny projektu Skarżącego, ponieważ prawidłowe zastosowanie przez Organ ww. przepisów pozwoliłoby Skarżącemu przedstawić stosowne dokumenty i wykazać zdolność finansową w zakresie pozwalającym na uwzględnienie projektu Skarżącego w konkursie. Z uwagi na ww. uchybienia Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Ponadto wniósł o zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm przepisanych oraz kwoty [...]zł, tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że ewentualne naruszenie z uwagi na treść wezwania nie miało wpływu na zasadność oceny projektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku J. T. o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o dofinansowanie projektu został złożony przez Skarżącego w ramach projektu pn. "Budowa farmy [...] w miejscowości S., gmino W.". Następnie pismem z dnia 22 listopada 2017 r., Instytucja Zarządzająca wezwała Skarżącego do poprawy/aktualizacji dokumentacji w zakresie oceny administracyjności i wykonalności, przedstawiając w załączniku nr 1 zakres dokumentacji do poprawy/aktualizacji ujmując w 10 pkt w tym potrzeby uzupełnienia pkt B.11 co do powiązania projektu z innymi projektami; pkt D.10.2 co do daty uzyskania koncesji; pkt E.2 co do oszacowania wartości wskaźnika emisji gazów cieplarnianych zgodnie z załącznikiem do regulaminu konkursu; sekcji G co do zweryfikowania wszystkich wydatków w projekcie; co do źródeł finansowania zapewnienia zgodności zapisów (uspójnienia) we wniosku o dofinansowanie, studium wykonalności i załącznikach; co do poprawy występujących rozbieżności we wniosku, analizie finansowo-ekonomicznej, załącznikach w zakresie źródeł finansowania projektu we wniosku i załącznikach oraz ujęcia pełnej wartości wydatków kwalifikowanych netto; co do poprawy wniosku o dofinansowanie i załączniki poprzez udokumentowanie posiadanych środków na finansowanie pełnej kwoty wkładu własnego, który wynosi [...] tys. zł; co do studium wykonalności poprzez wypełnienie matrycy logicznej projektu; co do analizy finansowo-ekonomicznej poprzez ujęcie pełnej wartości wydatków kwalifikowanych netto oraz ujęcia pełnej wartości nakładów inwestycyjnych netto dotyczących założeń do wyliczenia wskaźnika B/C. Skarżący dokonał poprawy/uzupełnień w wyznaczonym terminie. W informacji z dnia 23 lutego 2018 r. o wynikach oceny administracyjności i wykonalności wniosku Instytucja Zarządzająca wskazała, że wniosek został odrzucony i nie podlega dalszej ocenie ze względu na negatywny wynik weryfikacji i nie spełnienia kryterium wykonalności - zdolności finansowej. Eksperci 1. i 2. wskazali, że nie jest spełnione kryterium wykonalności – zdolność finansowa wskazując, że zaplanowane środki nie są wystarczające na realizacje projektu, brak zapewnienia wykonalności projektu jest równoznaczny z brakiem spełnienia kryterium dotyczącego zapewnienia środków finansowych w okresie trwałości projektu. Ekspert nr 1 wskazał także na brak spójności między informacjami przedstawionymi we wniosku o dofinansowanie, studium wykonalności i załącznikach dotyczących sytuacji ekonomiczno-finansowej. Ekspert nr 2 wskazał na brak udokumentowania pełnej kwoty wkładu własnego w postaci kwoty podatku VAT, która to kwota przed zwrotem z urzędu skarbowego musi być poniesione przez beneficjenta. W proteście Skarżący nie zgadza się z przeprowadzoną oceną w zakresie kryterium wykonalności – zdolność finansowa. Powołując się na definicję wkładu własnego zawartą w zapisach regulaminu uważa, że udokumentował posiadane środki na wkład własny, ponadto zarzuca, że kwota do udokumentowania posiadanych środków finansowych została wskazana w wezwaniu z dnia 22 listopada 2017 r. i załączył kopie promesy kredytu obrotowego i kredytu inwestycyjnego, wyciągi z rachunku bankowego, lokaty bankowe. Instytucja Zarządzająca nie uwzględniając protestu, dokonała oceny kryterium wykonalności - zdolności finansowej. Mając na uwadze zarzuty skargi przypomnieć należy zatem, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, a stosownie do art. 37 ust. 5 tej ustawy, może wymagać od wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów. Przypomnienia wymaga również, co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia istoty spornego w sprawie zagadnienia, że jak wynika z art. 41 ust. 1 i ust. 2 przywołanej ustawy, właściwa instytucja zobowiązana jest do przeprowadzania postępowania konkursowego na podstawie określonego przez siebie regulaminu, który między innymi określać powinien termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu jak i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4), kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy (pkt 10). Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że adresowane na jej gruncie do właściwej instytucji - w rozpatrywanej sprawie do Instytucji Zarządzającej - obowiązki mają bezwzględnie obowiązujący charakter, co w zakresie odnoszącym się do regulaminu, o którym mowa w art. 41 przywołanej ustawy uzasadnia również twierdzenie, że jego postanowienia mają wiążący charakter zarówno w odniesieniu do podmiotów przystępujących do postępowania konkursowego z zamiarem ubiegania się o dofinansowanie zgłaszanych projektów, jak i w takim samym stopniu - co należy podkreślić - w odniesieniu do Instytucji Zarządzającej przeprowadzającej postępowanie konkursowe w sprawie wyboru projektów do dofinansowania, o czym w kontekście konsekwencji wynikających z pkt 4 i pkt 7 ust. 2 art. 41 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 57 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów zawartych w proteście – odpowiednio zgodnie z § 7 ust. 2 Informatora o procedurze odwoławczej stanowiącego załącznik nr 4 do regulaminu konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2010 Instytucja Zarządzająca zobowiązana jest do zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania zgłoszonych zarzutów (pkt 2), do sprawdzenia zgodności złożonego wniosku o dofinansowanie projektu z kryteriami, które zostały wskazane w proteście (pkt 3). Zgodnie z art. 58 ustawy wdrożeniowej Instytucja Zarządzająca może uwzględnić protest lub nie uwzględnić – odpowiednio § 7 ust. 4 Informatora o procedurze odwoławczej. Uwzględnienie protestu powoduje skierowanie projektu odpowiednio do właściwej fazy oceny lub umieszczenie na liście projektów do dofinansowania – art. 58 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej odpowiednio § 7 ust. 4 pkt 1 Informatora o procedurze odwoławczej. Celem rozpoznania protestu jest w istocie weryfikacja prawidłowości oceny projektu w kontekście kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, a także – zarzutów o charakterze proceduralnym, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Efektem wniesienia protestu jest więc ponowna ocena złożonego wniosku w zakresie spełnienia konkretnych kryteriów wyboru projektu (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Dlatego też podniesiona w uzasadnieniu protestu argumentacja powinna z jednej strony umożliwić Instytucji Zarządzającej na zbadanie zasadności wniesionego protestu, a z drugiej strony, powinna być przeprowadzona w ramach wniosku o dofinansowanie, w każdym jednak razie nie powinna zmierzać do istotnej modyfikacji wniosku o dofinansowanie (por. art. 43 ustawy wdrożeniowej). Innymi słowy, powinna ona wykazywać, że już w momencie przeprowadzania oceny przez właściwą instytucję, projekt spełniał wskazane w proteście kryterium wyboru projektu. Procedura odwoławcza powinna zapewnić co najmniej dwukrotne rozpatrzenie sprawy (dwukrotną ocenę projektu). Nawet jeżeli działanie organu odwoławczego ograniczałoby się jedynie do skontrolowania, pod względem prawnym, oceny projektu przeprowadzonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, czyli do dokonania "oceny oceny" projektu, to jest to również ocena w rozumieniu art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, będąca istotną gwarancję obiektywnego i bezstronnego załatwienia sprawy. Zauważyć należy, że jeżeli w świetle przedłożonej kompletnej dokumentacji Sąd stwierdza, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo, rozstrzygając o proteście w istocie kontroluje prawidłowość oceny projektu dokonanej na pierwszym etapie tj. na etapie rozpatrywania wniosku i w tym kontekście ocenia również rozstrzygnięcie o proteście. Inaczej mówiąc, działając na podstawie art. 61 ustawy wdrożeniowej Sąd ocenia nie tylko negatywne rozstrzygnięcie o proteście, ale bada czy ocena projektu (a nie tylko ocena protestu) została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. (por. wyrok NSA z 21 września 2010 r., II GSK 980/10, LEX nr 746379). Bezspornie na etapie ponownego badania sprawy beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, wraz ze szczegółową, jednoznaczną analizą ocen ekspertów, przeprowadzoną z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych zarówno przez wnioskodawcę, jak i ekspertów (por. m.in. wyroki NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 658/10, LEX nr 597037 oraz z 17 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 788/11, niepubl.). Podlegająca ocenie Sądu informacja musi wskazywać powody, które w konsekwencji zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu, wraz z ich uzasadnieniem. Dopiero wówczas Sąd rozpatrujący skargę jest w stanie poznać stanowisko organu, odnieść się do zarzutów przedstawionych w skardze i następnie stwierdzić, czy zawarta w tym stanowisku ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem, czy też to prawo narusza. Rozpatrując ponownie protest, Instytucja winna przeprowadzić szczegółową analizę środka prawnego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych tak przez ekspertów jak i wnioskodawcę, a zawartych w proteście. Na tym etapie może ale nie musi Instytucja korzystać z pomocy ekspertów – art. 57 ustawy wdrożeniowej, § 7 ust. 1 Informator o procedurze odwoławczej. Mając na uwadze tak zakreślone ramy kontroli wskazać należy, że weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów zawartych w proteście – należy w realiach sprawy, odnieść ją do kryterium wykonalności (zdolności finansowej) przez którą zgodnie z pkt 3.2 załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu rozumie się: zapewnienia środków na realizację projektu i utrzymanie projektu w okresie trwałości. I taka weryfikacja w rozumieniu art. 53 i 57 ustawy wdrożeniowej została przeprowadzona, która zakończyła się zgodnie z art. 58 ustawy wdrożeniowej, nie ma podstawy jak chciałby Skarżący przekazania do ponownej oceny projektu ale ewentualnie skierowanie do właściwego etapu oceny, czyli następnego – gdyby objęty protestem byłby uzasadniony albo dokonać aktualizacji listy – art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Zatem weryfikacja oceny obejmująca kryterium wykonalności musi odnosić się do oceny kryterium w zakresie realizacji projektu i utrzymania projektu. I z oceną organu należy, się zgodzić: - po pierwsze: środki finansowe z kredytu obrotowego wykazane w studium wykonalności nie zostały ujęte w planie finansowym, - po drugie: istnieje zagrożenie płynności finansowej z uwagi na konieczność spłaty kredytów i to kredytu obrotowego nie ujętego w planie finansowym jak również odsetek od kredytu i to w odniesieniu do cyklu rotacji zobowiązań (27 dni) w stosunku do należności (33 dni), czy zapotrzebowania na kapitał obrotowy, na bieżącą działalność (obsługa instalacji, konserwacja). Ponadto co należy podkreślić, ocena prowadzona jest na podstawie wniosku o dofinansowanie, co oznacza, że wszystko co dotyczy realizacji zadania winno znaleźć się we wniosku o dofinansowanie (i jego załącznikach stanowiących integralną część wniosku) a wniosek (plan finansowy) Skarżącego nie zawierał zapisu co do kredytu obrotowego, który miał pokryć kwotę podatku VAT. Przemawia za powyższą oceną i to, że mając na uwadze okres realizacji projektu - 7.01.2019 do 28.06.2019 r., całkowitą wartość planowanych wydatków - [...] zł, wnioskowane dofinansowanie - [...] zł, wkład własny - [...] zł, który Wnioskodawca zakłada (w Studium wykonalności), że pokryje z kredytu inwestycyjnego, ze środków własnych zgromadzonych na lokatach bankowych oraz rachunku bieżącym, jak również z bieżącej działalności - kumulowanego co roku zysku netto; z kredytu obrotowego, który nie został określony i uwidoczniony w planie finansowym, zamieszczona przez Wnioskodawcę w Studium Wykonalności tabela wskazuje podstawowe parametry kredytu inwestycyjnego, który zaciągnie na realizację inwestycji od BOŚ Bank. Do Wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca załączył wyciągi z rachunku bankowego, dokumenty p.n. "Potwierdzenia danych opłaconej Lokaty" wygenerowane elektronicznie z systemu Idea Bank dniu 10 marca 2017 r., listę transakcji na rachunku bankowym w Banku Millenium za okres od 2017-03-03 do 2017-03-10, promesę kredytową wystawioną w dniu 8 sierpnia 2017 r. przez Bank Spółdzielczy w G. na podstawie oceny zdolności kredytowej Wnioskodawcy. Dodatkowo do protestu załączono promesę na kredyt inwestycyjny od Banku Spółdzielczego w G. i obrotowy wystawioną przez Bank Spółdzielczy w G.. Mając na uwadze wskazane powyżej dane zgodzić się należy, że dokumenty te nie potwierdzają zapewnienia pełnego wkładu własnego Wnioskodawcy, przemawia za tym analiza Rachunku przepływów pieniężnych (tabela 5.6.2) wykonana w oparciu o przepływy generowane w ramach projektu z której wynika zagrożenie zapewnienia płynności finansowej w okresie realizacji oraz eksploatacji projektu a to z uwagi na konieczność spłaty kredytów i pożyczek oraz odsetek, czy kosztów finansowych wynikających z planowanego kredytu obrotowego (nieuwidocznionego w tabeli 5.6.2). Zasadnie zatem Instytucja Zarządzająca uznała, że standing finansowy Wnioskodawcy będzie jeszcze bardziej niekorzystny. Przemawia za powyższym również przeprowadzona ocena możliwości finansowych inwestora w oparciu o wieloczynnikowy model przewidywania bankructwa dla roku historycznego 2016 to jest roku założenia działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę. Zasadnie zatem analizując dane finansowe dotyczące kosztów inwestycji jak i kondycji finansowej Wnioskodawcy, o których była mowa, organ uznał, że przemawiają one za negatywną oceną kryterium wykonalności – zdolności finansowej. Tak zrealizowaną ponowną ocenę wniosku w zakresie kryterium wyboru projektu – 3.2 kryterium wykonalności - zdolność finansowa, uznać należy za odpowiadającą zapisom art. 53 ust. 1, art. 57 ustawy wdrożeniowej. Zauważyć też należy, że poczynione uwagi w rozstrzygnięciu protestu po ponownym badaniu projektu (w ramach zarzutów podniesionych w proteście) wynikają z braku zapisów we wniosku, w planie finansowym odnośnie obciążenia finansowego wpływającego na płynność finansową - na takie nieścisłości wbrew zarzutom skargi – o czym była mowa, wskazywał ekspert nr 1 a ekspert nr 2 na brak zapewnienia środków w okresie trwałości projektu. Odnosząc się do zarzutów skargi co do naruszenia zasad przejrzystości poprzez narzucenie wymogu nie wynikającego z regulaminu konkursu a polegającego na konieczności wykazania zdolności finansowej poprzez promesę kredytową obejmującą całość wkładu własnego i wydatków niekwalifikowalnych w projekcie, Sąd nie podziela argumentacji Skarżącego albowiem wskazywane w Regulaminie wymogi co do wykazania potencjału finansowego zapewniającego finansowanie projektu obowiązuje zarówno co do przedsiębiorców o długiej jak i krótkiej historii działalności, zarówno co tych którzy sporządzają sprawozdania finansowe jak i co do tych którzy takich sprawozdań finansowych nie sporządzają. W pierwszej sytuacji suma bilansowa zabezpiecza wkład własny a Regulamin przewiduje możliwość uzupełnienia dokumentacji o ewentualne dokumenty potwierdzające zewnętrzne źródło finansowania z terminem późniejszym ale nie budzi wątpliwości, że źródła te winny być ujęte w budżecie inwestycji (Rozdział 2.1.1.ppkt 1), w drugim przypadku potwierdzenie zdolności finansowej wymaga przedstawienia promesy kredytowej obejmującą wkład własny i wydatki niekwalifikowalne w projekcie. W obu przypadkach pojęcie wkładu własnego jest identyczne, inne są zasady dokumentowania finansowania. Wbrew zarzutom skargi wymogi te wynikają z zapisów regulaminu Rozdział nr 2.1.1. załączniki do wniosku o dofinansowanie pkt 3 ppkt 2 oraz załącznik nr 2 wniosku o dofinansowanie. Stąd zarzuty skargi wadliwego zastosowanie wobec Skarżącego definicji wkładu własnego, listy wydatków niekwalifikowalnych, zasady równości i bezstronności, są nieuzasadnione. Za uzasadniony zaś uznać należy zarzuty skargi, odnośnie naruszenia zasady rzetelności jeśli chodzi o treść wezwania z dnia 22 listopada 2017 r. Przypomnieć zatem należy, że regulamin konkursu zapewnia Wnioskodawcom dodatkową możliwość (poza procedurą określoną w art. 43 ustawy wdrożeniowej) dokonania w dokumentacji aplikacyjnej uzupełnień i poprawek (podrozdział 3.8 - Uzupełnienia/korekty oraz wyjaśnienia). W przypadku konieczności dokonania uzupełnienia lub poprawy dokumentacji aplikacyjnej, z uwagi na niespełnienie przez Wnioskodawcę kryteriów w ramach fazy oceny kryteriów dopuszczalności lub fazy oceny kryteriów administracyjności i wykonalności, Instytucja Zarządzająca wzywa Wnioskodawcę do uzupełnienia lub poprawy dokumentacji. W takiej sytuacji poprawy/uzupełnienia należy dokonać w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem negatywnej oceny spełniania danego kryterium. Wnioskodawcy przysługuje prawo do jednokrotnej poprawy/ uzupełnienia złożonej dokumentacji. Uzupełnieniu/korekcie mogą podlegać wyłącznie elementy wskazane przez Instytucję, chyba że wprowadzane zmiany wywołują konieczność wprowadzenia kolejnych zmian (w szczególności w przypadku tabel finansowych). W takich przypadkach Wnioskodawca powinien wprowadzić dodatkowe zmiany do wniosku o dofinansowanie projektu oraz przekazać pisemną informację o wprowadzeniu dodatkowych zmian wraz ze wskazaniem miejsca zmiany. Uzupełnienie/korekta wniosku o dofinansowanie projektu w zakresie błędów lub brakujących informacji odbywa się jednokrotnie w ramach danej fazy oceny w celu potwierdzenia spełnienia kryteriów. Uzupełnienie/korekta wniosku o dofinansowanie projektu nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Nie budzi wątpliwości, że obowiązująca zasadę rzetelności, jasności, o której mowa była przy omawianiu art. 37 ww. ustawy, wymaga również na etapie wezwań do poprawienia/uzupełnienia wniosku formułowania wskazań co do tej poprawy lub uzupełnień w sposób jasny, klarowny, jednoznaczny, nie pozostawiający pola do interpretacji. Mając na uwadze treść wezwania z 22 listopada 2017 r., niezależnie od różnicy pomiędzy Skarżącym a Instytucją w definiowaniu pojęcia "wkład własny", który – zdaniem Sądu - w świetle zapisów regulaminu jest jednoznaczny, zauważyć należy, że treść wezwania wskazywała konkretną kwotę jakiej posiadanie należy udokumentować czyli kwotę [...]tys. zł tj. kwotę nie obejmującą kwoty podatku od towarów i usług. Nie budzi wątpliwości, że pojęcie wkład własny nie obejmuje wydatków niekwalifikowalnych, nie budzi wątpliwości, że Skarżący zdaje się wiedzieć, że wymagane jest udokumentowanie źródeł finansowania również na kwotę podatku VAT, której równowartość beneficjent ponosi przed otrzymaniem jego zwrotu z urzędu skarbowego, co wynika z pisma Skarżącego z dnia 30 listopada 2017 r., to nie zmienia to zapisu jednoznacznego w swej treści w wezwaniu z dnia 22 listopada 2017 r. co do obowiązku udokumentowania kwoty w wysokości [...] tys. zł a nie kwoty [...]zł obejmującej wkład własny i wydatek niekwalifikowalny (podatek VAT). Nawet oczywistość sytuacji sprowadzająca się do tego, że przed otrzymaniem zwrotu podatku VAT z urzędu skarbowego, należy w pierwszej kolejności wyłożyć własne środki tytułem należnego podatku VAT czyli okoliczność powszechnie znana wśród podatników podatku od towarów i usług nie zmienia tego, że wezwanie obok pojęcia "pełny wkład własny" zawierało kwotę tego wkładu udokumentowania którego domagała się Instytucja. Niemniej to uchybienie w zakresie sformułowania wezwania w sposób naruszający zasadę rzetelności, w ostateczności nie ma wpływu na wynik ponownie przeprowadzonego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryterium wyboru – 3.2 kryterium wykonalności, zdolność finansowa o czym była mowa. Wbrew zarzutom skargi organ nie zaniechał uwzględnienia dodatkowych promes bankowych dokumentujących źródła finansowania projektu (i to pomimo zapisu § 7 pkt 3 Informatora o procedurze odwoławczej) przy ponownym sprawdzeniu złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryterium wykonalności-zdolność finansowa, odnosząc do zapisów lub ich braku we wniosku, planie finansowym, o czym była mowa. Mając powyższe na uwadze skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło