I SA/Sz 355/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi B. K.l i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2014 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. . 1. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej powoływana jako: "O.p.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej przywoływane jako "SKO" lub "Organ") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...], którą określono B.K. i B.K. (dalej przywoływani jako: "Skarżący") wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014 r. łącznej wysokości [...] zł. 1. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta K. określił Skarżącym zobowiązanie w podatku od środków transportowych należnego w 2014 r. za trzy środki transportowe: dwa ciągniki siodłowe (nr rej. [...] oraz [...]) i naczepę ciężarową(nr rej. [...]). W uzasadnieniu swojego stanowiska Organ wskazał, że w/w środki transportowe stanowią własność B.K., który jest w związku małżeńskim z B.K. Organ I instancji stwierdził, iż prowadzone postępowanie doprowadziło do uznania, iż pomiędzy podatnikami istnieje wspólność ustawowa małżeńska. Powoduje to, że podatnicy są współwłaścicielami w/w środków transportowych. To z kolei prowadzi Organ I instancji do stwierdzenia, że są oni oboje zobowiązani do zapłaty podatku od środków transportowych. Organ wskazał także na podstawy prawne i faktyczne wydanego orzeczenia. 2. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Skarżący złożyli odwołanie, w którym zażądali uchylenia decyzji Organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie, z uwagi na niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego w sprawie, brak szczegółowego wyjaśnienia sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania (art. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 28, art. 35 ust. 3, art. 77, art. 80, art. 120, art. 121, art. 122, art. 139 k.p.a.); naruszenie przepisów art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 33 ust. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. 3. Rozpatrując ponownie sprawę, Kolegium stanęło na stanowisku, że zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia ani w stanie prawnym, ani w stanie faktycznym sprawy. W ocenie Kolegium, wbrew stanowisku wyrażonemu w odwołaniu, z danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jednoznacznie wynika, iż: B.K. jest właścicielem trzech przedmiotowych środków transportowych. Nie ma informacji o ich wyrejestrowaniu, a środki transportowe dopóki nie zostaną wyrejestrowane, rodzą obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Organ wskazał także na niezasadność powoływania się Skarżących na naruszenie przepisów k.p.a., gdy postępowanie w przedmiocie podatku od środków transportowych prowadzone jest w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. W dalszej kolejności Organ odniósł się do ustalenia czy Skarżąca jest współwłaścicielką spornych środków transportowych i wskazał, że z uwagi na to, że w żadnym zbiorze danych urzędowych dostępnych organowi podatkowemu nie ma informacji o rozdzielności majątkowej B. i B.K., jak również brak danych o podziale małżeńskiego majątku, ani też o posiadaniu majątku odrębnego przez B.K., to SKO za zasadne uznało przyjęcie, że w małżeństwie tym obowiązuje majątkowa wspólność małżeńska i cały majątek ruchomy, w tym także środki transportowe będące przedmiotem decyzji podatkowej, są współwłasnością B. i B. K. Za niewiarygodne Organ uznał oświadczenia, że środki transportowe zostały nabyte z darowizny uzyskanej przez podatnika od jego ojca w grudniu 1982 r. W ocenie Kolegium, w innych kwestiach Organ I instancji zgromadził samodzielny i pełny materiał dowodowy. 4. B.K. i B.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., domagając się: stwierdzenia nieważności decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Organu I instancji, ewentualnie uchylenia decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. W uzasadnieniu skargi Skarżący opisali stan faktyczny sprawy oraz wskazali, że zaskarżona decyzja nie posiada żadnych podstaw faktycznych i prawnych, albowiem organy obu instancji błędnie ustaliły, że podatnikiem podatku od środków transportowych jest małżeństwo B. i B. K. W ocenie Skarżących Skarżąca B.K., nie będąc współwłaścicielką spornych pojazdów, została bezprawnie ujęta w decyzjach wydanych przez Organy obu instancji. Zaś fakt, że Skarżąca nie pozostawała współwłaścicielem pojazdów wynika w szczególności z oświadczeń stron i darczyńcy oraz z zaświadczenia Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jak też z decyzji Prezydenta Miasta K. za lata 2006-2011. Ponadto Skarżący wskazali, że prawdą jest, że Skarżących od 1983 r. pozostają w związku małżeńskim ale prowadzone w sprawie postępowanie nie wykazało aby w małżeństwie tym obowiązywał inny ustrój majątkowy od ustawowego. Jednak w ocenie Skarżących okoliczność ta nie przesądza, że środki transportowe, których dotyczy postępowanie, weszły do majątku wspólnego, bowiem Kodeks rodzinny nie wprowadza domniemania przynależności nabytego składnika do majątku wspólnego małżonków. Skarżący, zarzucając naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów podnieśli, że na etapie postępowania administracyjnego przeprowadzono szereg dowodów jednoznacznie wskazujących, iż środki transportowe nabył Skarżący do swojego majątku osobistego, a skoro Organy twierdzą, że okresie pomiędzy 2010, bądź 2013 współwłaścicielką pojazdów stała się Skarżąca, to powinien tę okoliczność ściśle wykazać. Skarżący wskazali także na treść rejestrów CEPiK, urzędowej ewidencji, zawierającej informacje o pojazdach, ich właścicielach i posiadaczach, gdzie jako jedyny właściciel figuruje Skarżący. 5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 6. Na rozprawie w dniu 28 października 2015 r., Skarżący oświadczył, że decyzja SKO, którą otrzymał zawiera jedynie dwa podpisy z wymaganych trzech podpisów członków Kolegium, przedstawiając decyzję i wnosząc o przeprowadzenie dowodu z dokumentu. 7. Sąd po rozpoznaniu wniosku Skarżącego postanowił uwzględnić wniosek o przeprowadzenie w/w dowodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: 8. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z kolei w myśl art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), regulującego postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. 9. Warto w tym miejscu wskazać, iż prawidłowo wydana decyzja podatkowa winna zawierać – oprócz takich elementów jak: oznaczenie organu podatkowego, datę jej wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygniecie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o trybie odwoławczym – podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (art. 210 § 1 pkt 8 ustawy Ordynacja podatkowa). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że pomimo iż egzemplarz zaskarżonej decyzji z dnia 12 grudnia 2014 r. znajdujący się w aktach administracyjnych został podpisany przez wszystkich członków składu orzekającego, to doręczony Skarżącym egzemplarz decyzji zawierał podpisy jedynie dwóch osób – przewodniczącego składu orzekającego oraz jednego członka Kolegium, natomiast brak jest podpisu drugiego członka. Zauważyć należy, iż w sytuacji wydania decyzji przez organ kolegialny (np. samorządowe kolegium odwoławcze) wszyscy członkowie składu orzekającego zobowiązani są do podpisania wydanego rozstrzygnięcia. Brak podpisu wszystkich członków składu może budzić wątpliwości co do autentyczności decyzji oraz stwarzać możliwość nadużyć w postaci np. wydawania decyzji jednoosobowo. Podpisy są tu gwarancją, że decyzja została rzeczywiście podjęta kolegialnie. Brak podpisu albo podpis niepełny (przy organach kolegialnych) uznać należy za rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji albo jej braku w ogóle (zob. H. Dzwonkowski, Z. Zgierski Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2008, s. 955). Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Adminsitracyjny w Gliwicach, w wyroku z dnia 25 października 2010 r. (sygn. akt I SA/Gl 896/10) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w Lublinie, który w swoim wyroku z dnia 12 lutego 1991 r. (sygn. akt SA/Lu 889/90), w którym stwierdził, iż "decyzje wydawane przez organ kolegialny (...) stanowią wyraz woli członków składu orzekającego, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do podpisywania decyzji (...)". 10. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż decyzja organu II instancji, jako nie zawierająca podpisu osoby upoważnionej do jej wydania, została dotknięta wadą nieważności, dlatego też w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.