I SA/Sz 362/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-10-04
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek po byłej gorzelni, stanowiący współwłasność osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą i osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej, może być opodatkowany podwyższoną stawką podatku od nieruchomości jako budynek związany z działalnością gospodarczą, mimo że nie jest faktycznie wykorzystywany do tej działalności?Ratio decidendi
Budynek, nawet niewykorzystywany faktycznie do prowadzenia działalności gospodarczej, jest uznawany za z nim związany, jeśli jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z mocy prawa tworzy związek tej nieruchomości z działalnością gospodarczą, co uzasadnia zastosowanie podwyższonej stawki podatku od nieruchomości. Wyjątkiem mogą być jedynie względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej, które w tej sprawie nie wystąpiły.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą łączną wysokość zobowiązania pieniężnego za rok 2011, w tym podatek od nieruchomości od budynku byłej gorzelni. Głównym zarzutem było zastosowanie stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, mimo że nieruchomość została darowana i nigdy nie była wykorzystywana do celów działalności gospodarczej skarżącego, ani nie figurowała w ewidencji środków trwałych jego przedsiębiorstwa. Organy podatkowe i sąd uznały, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, nawet jeśli jest współwłaścicielem z osobą nieprowadzącą działalności, skutkuje opodatkowaniem podwyższoną stawką.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi L. Z. i Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia 8 marca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez małżonków L. i Z. Z. odwołania od decyzji nr [...] Burmistrza M. z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011 na kwotę [...] zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Decyzja organu odwoławczego wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek uprzedniego stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych organów obu instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt I SA/Sz 32/12).
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego i z akt sprawy podatkowej wynika, że Burmistrz M. dokonał wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego należnego w 2011 r. od małżonków L. i Z. Z. za grunt rolny i budynek przemysłowy byłej gorzelni, położone w K. H. gmina M.. Wysokość podatków wymierzona została jako łączne zobowiązanie pieniężne ustalone na kwotę [...] zł. Ponieważ Z. Z. w roku 2011 był przedsiębiorcą, organ podatkowy zastosował do budynku stawkę podatku przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Uwzględniając wskazania zawarte w ww. wyroku, organ podatkowy I instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził oględziny przedmiotu opodatkowania i dokonał szczegółowych pomiarów powierzchni użytkowej budynku.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji Podatnicy nie zgodzili się z zastosowaniem do budynku stawki podatku od nieruchomości jak za budynek związany z działalnością gospodarczą, podnosząc przy tym, że nieruchomość została im darowana przez siostrę Podatnika i nigdy nie była wykorzystywana dla celów działalności gospodarczej. Nieruchomość nie figuruje też w ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa prowadzonego Podatnika i nie jest od niej odpisywana amortyzacja a koszt jej utrzymania nie stanowi kosztów uzyskania przychodów. Na potwierdzenie swego stanowiska w odniesieniu do stawki podatkowej Podatnicy przytoczyli kilka wyroków sądów administracyjnych.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w sprawie Kolegium wskazało, że podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadanego majątku nieruchomego, a nie od działalności podatnika, czy też sposobu wykorzystywania majątku nieruchomego przez podatnika. Stąd bez znaczenia dla sposobu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest argument zawarty w odwołaniu, że budynek przemysłowy byłej gorzelni nie jest wpisany do ewidencji środków trwałych prowadzonego przez Podatnika przedsiębiorstwa, nie tworzy jego kosztów i nie są dokonywane od niego odpisy amortyzacyjne.
Zdaniem Kolegium, budynek użytkowy pozostający w posiadaniu przedsiębiorcy jest związany z działalnością gospodarczą potencjalnie przez sam fakt posiadania go przez podmiot mający swobodę prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej – bowiem tak stanowi przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. O wysokości podatku od nieruchomości za budynek (i grunt) oprócz stawki podatkowej decyduje wyłącznie powierzchnia. Stawka podatkowa jest zróżnicowana w zależności od kategorii podatkowej budynku (pozostały, związany z działalnością gospodarczą, mieszkalny). Związek z działalnością gospodarczą dotyczy tylko majątku przedsiębiorców i majątku podmiotów niebędących przedsiębiorcami ale prowadzących działalność gospodarczą. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że dla celów podatkowych związanych z ustaleniem prawidłowej stawki podatkowej, pojęcie "związany z działalnością gospodarczą" zdefiniowane jest w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i oznacza, że budynek, grunt czy budowla jest związana z działalnością gospodarczą wówczas, gdy posiadana jest przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Związek ten powstaje z mocy prawa. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że podatnik jest przedsiębiorcą (lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą) automatycznie stosuje dla posiadanych przez tego podatnika gruntów, budynków i budowli stawkę jak za grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą. Organ podatkowy nie ma podstaw prawnych, aby badać, czy nieruchomość faktycznie jest przez przedsiębiorcę wykorzystywana gospodarczo. Dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynki dzielą się na trzy kategorie podatkowe, dla których przewidziane są odrębne stawki podatkowe: budynki mieszkalne, budynki związane z działalnością gospodarczą i budynki pozostałe. Dwie ostatnie kategorie obejmują budynki niemieszkalne, czyli budynki użytkowe - jeśli nie są one w posiadaniu przedsiębiorcy i przez to nie są budynkami związanymi z działalnością gospodarczą, to są budynkami pozostałymi.
Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie jeden ze współwłaścicieli nieruchomości, Z. Z., jest osobą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza P., gdzie widnieje jako przedsiębiorca prowadzący (od 1 sierpnia 1998 r.) działalność w formie P. P. – H. pod numerem ewidencyjnym [...] . Osoby wpisane do ewidencji działalności gospodarczej są przedsiębiorcami z definicji, a zaświadczenia i decyzje organu ewidencyjnego są dla organu podatkowego dokumentami urzędowymi potwierdzającymi fakty i stan prawny. Okoliczność ta ma decydujący wpływ na stawkę podatkową podatku od nieruchomości, gdyż fakt współposiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę z mocy prawa tworzy związek tej nieruchomości z działalnością gospodarczą (vide wyrok NSA z 18 września 2008 r. sygn. akt II FSK 853/07).
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych normujące podatek od nieruchomości stanowią (art. 3 ust. 4), że budynki i grunty będące we współwłasności są odrębnym przedmiotem opodatkowania, a odpowiedzialność za podatek jest solidarna. Jeśli tylko jeden z kilku współwłaścicieli odpowiedzialnych solidarnie za podatek jest przedsiębiorcą, cała objęta współwłasnością nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą.
Organ wskazał ponadto, że przytoczone w odwołaniu wyroki wydane zostały na podstawie stanów faktycznych występujących w innych indywidualnych sprawach i nie wiążą one organów podatkowych, których wyroki te nie dotyczą. W rozpatrywanej sprawie natomiast w kwestii związku budynków niemieszkalnych z działalnością gospodarczą i odpowiadającej temu stawce podatkowej Kolegium jest związane stanowiskiem WSA w Szczecinie wyrażonym w ww. wyroku z 25 lipca 2012 r. (str. 10 i 11). Sąd podzielił w tym wyroku stanowisko organów podatkowych zaprezentowane w decyzjach organów podatkowych obu instancji. Podobne stanowisko wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 września
2008 r. (sygn. akt II FSK 853/07), wydanym po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej SKO w Koszalinie, podzielając przedstawione wyżej stanowisko Kolegium.
Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego L. i Z. Z. – reprezentowani przez radcę prawnego – złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej: O.p. - w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) - dalej: u.p.o.l. - przez niezastosowanie w sprawie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji wymiarowej ustalającej podatek od nieruchomości w wysokości nienależnej;
2) art. 121 §1 i art. 122 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji działanie w sposób naruszający zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów oraz naruszający zasadę prawdy obiektywnej;
3) art. 187 § 1 O.p. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie i niezebranie całego materiału dowodowego;
4) art. 191 O.p. przez niewyczerpujące wyjaśnienie materiału dowodowego w sprawie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżący w dniu 31 stycznia 2011 r. otrzymali tytułem darowizny prawo własności nieruchomości o powierzchni [..] ha, w skład której wchodziły: działka gruntu oznaczona nr geodezyjnym [...] o powierzchni [...] ha zabudowana budynkiem o powierzchni [...] m2 oraz działka gruntu oznaczona numerem geodezyjnym [...] o powierzchni [...] ha. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, przedmiotowe działki zaklasyfikowane zostały jako użytki rolne – [...] ha oraz nieużytki - [...] ha, zaś budynek (pełniący niegdyś funkcje gorzelni) jako budynek przemysłowy.
Decyzją z 21 listopada 2012 r. Burmistrz Gminy M. ustalił Skarżącym "za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł oraz z tytułu podatku rolnego w wysokości [...] zł", a decyzja ta została utrzymana w mocy ww. decyzją SKO w Koszalinie z 8 marca 2013 r.
Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu odwoławczego wskazując, że zgodnie z definicją gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych - są gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem nieruchomościami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, o ile nie są to: - budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty; - grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych; - grunty, budynki i budowle, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wymienione trzy wyjątki należy więc każdorazowo wykluczyć, aby możliwe było zakwalifikowanie danego budynku, budowli czy gruntu do kategorii nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą.
W trakcie postępowań prowadzonych przez organy podatkowe Strony wyraźnie podnosiły, iż przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była i potencjalnie nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Jest to budynek starej gorzelni, który nie spełniał i nadal nie spełnia warunków technicznych do zajmowania na prowadzenie działalności gospodarczej prowadzonej przez Podatnika ani jakiejkolwiek innej. Organy zakwestionowały złożoną przez Podatnika informację o podatku od nieruchomości i wydały błędne decyzje, nie badając czy istniały przesłanki, na które powoływali się Skarżący, wyłączając dany budynku
z kategorii "związanych z działalnością gospodarczą".
Skarżący podnosili w toku postępowania podatkowego, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana przez Podatnika do prowadzenia działalności gospodarczej. Budynek ten nigdy nie był ujęty jako środek trwały w ewidencji Podatnika, nie dokonywano odpisów amortyzacyjnych z tytułu jego posiadania, a koszty jego utrzymania nie stanowiły kosztów działalności gospodarczej Skarżącego. Podkreślano również, iż przedmiotem darowizny było gospodarstwo rolne zabudowane budynkiem niemieszkalnym znajdującym się na przedmiotowych gruntach, natomiast działalność prowadzona przez Skarżącego była prowadzona zupełnie gdzie indziej, tj. w N., gm. P.
Stanowisko organu odwoławczego jest więc niezgodne z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., pomija bowiem wyjątki przewidziane przez ustawodawcę. Sam fakt posiadania przez osobę fizyczną o statusie przedsiębiorcy nieruchomości, nie rodzi w każdym wypadku po jej stronie obowiązku opłacania podatku od nieruchomości z uwzględnieniem najwyższych stawek podatkowych, przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co wyraźnie wynika z ww. przepisu. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lipca 2012 r. (II FSK 32/11) w kontekście definicji zwartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdził, że nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub - biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej - może być wykorzystana wprost na ten cel.
Skarżący wskazali też, że wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "względów technicznych", skutkiem których grunty, budynki i budowle nie mogłyby być wykorzystywane do prowadzenia działalności, jednak w doktrynie wskazuje się, iż odnoszą się one przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. Są one okolicznością faktyczną, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu, powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stanowią o tym, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. O tym czy w odniesieniu do danej nieruchomości występują względy techniczne uniemożliwiające jej wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej decyduje podatnik w deklaracji lub informacji o podatku od nieruchomości. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej informacji lub deklaracji, to może wszcząć postępowanie i ustalić, czy wspomniane względy techniczne faktycznie występują, (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, LEX 2012 r.).
Powołując się na art. 122 O.p. Skarżący stwierdzili, że główny ciężar dowodzenia obciąża organ podatkowy, a przepisem stanowiącym konkretyzację zasady prawdy materialnej jest art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stąd niezrozumiałym dla Skarżących jest stwierdzenie SKO
w Koszalinie, że w przypadku przedsiębiorców organ nie ma obowiązku badać wszystkich okoliczności w sprawie i oceniać, czy nie zachodzą przesłanki wyłączające kwalifikację danej nieruchomości do budynku związanego
z działalnością gospodarczą, co doprowadziło do ustalenia podatku bez zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem Skarżących, stanowi to naruszenie art. 233 § 2 O.p. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem decyzja ta nie narusza prawa.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.) – dalej w skrócie: "u.p.o.l." - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części oraz 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1), należące do osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej, będących ich właścicielami lub posiadaczami samoistnymi (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2). Podatek od nieruchomości liczony jest od powierzchni użytkowej budynków lub ich części (art. 4 ust. 1), przemnożonej przez stawkę podatku, w wysokości uchwalonej przez radę gminy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, wysokość stawek podatku od nieruchomości ustala rada gminy, w drodze uchwały. W przepisie tym ustawodawca ustalił równocześnie wielkości maksymalnych stawek podatkowych dla określonych kategorii nieruchomości, dając jednocześnie możliwość ich zróżnicowania przez radę gminy.
W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, rozróżniając przy tym m.in. budynki: "mieszkalne" (ppkt a), "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (...)" (ppkt b) oraz "pozostałe (...)" (ppkt e).
W rozpoznawanej sprawie stawki podatku od nieruchomości ustalone zostały uchwałą Rady Miejskiej w M. Nr LVI/333/10 z dnia 25 października 2010 r. w sprawie podatku od nieruchomości a w zakresie dotyczącym podatku rolnego zastosowanie miały – obok wskazanych w podstawie prawnej decyzji organu podatkowego przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm. – postanowienia uchwały Rady Miejskiej w M. Nr LVI/335/10 z dnia 25 października 2010 r. w sprawie podatku rolnego.
Wskazać też należy, że w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w tej ustawie określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza: "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych;".
Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.): "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.".
Spór między stronami dotyczy w szczególności kwestii, czy w stanie faktycznym sprawy organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały opisany wyżej budynek po byłej gorzelni do "budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", stosując do niego przewidzianą dla takich budynków stawkę podatku.
Odnosząc się do tej kwestii na wstępie rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." – "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.".
Należy więc zauważyć, że wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 32/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji podatkowych organów obu instancji uznając, że w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości w sposób rażący naruszyły one przepisy art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 4 ust. 2 u.p.o.l.
W zakresie wymiaru podatku rolnego Sąd zgodził się z organem podatkowym I instancji, iż z uwagi na to, że powierzchnia gruntów rolnych nie została zajęta przez Podatnika na cele działalności gospodarczej, prawidłowo organ podatkowy dokonał określenia podatku rolnego od pow. [...] ha. Sąd wskazał też, że sporny budynek po byłej gorzelni znajdował się wprawdzie na gruncie rolnym, "jednakże jego funkcja określona została jako przemysłowa i zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne były to dane wiążące organ podatkowy przy wymiarze podatków. Powyższa okoliczność uniemożliwiała organowi podatkowemu zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 7 ust.1 pkt 4 pkt b u.p.o.l., na które powołują się skarżący. Na jego podstawie zwolnione są od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolnej, a jak wskazano wyżej funkcja budynku nie została określona w ww. ewidencji jako budynek gospodarczy dla rolnictwa.
Ta sama okoliczność uniemożliwiała organowi podatkowemu dokonania wymiaru podatku od nieruchomości przez ustalenie podatku od budynków mieszkalnych lub ich części od ustalonej powierzchni użytkowej, bowiem jak wskazano wyżej funkcja budynku (lub jego części) nie została określona w ww. ewidencji jako mieszkalna".
Sąd podzielił także pogląd organów podatkowych związany z wykładnią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdzając, że "o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę, a nie sposób, w jaki jest ona wykorzystywana. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego, wobec braku definicji posiadania w ustawie podatkowej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa podatkowa nic nie mówi o funkcji czy sposobie wykorzystania nieruchomości. Zdaniem Sądu, w świetle przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i wyżej wskazanej wykładni organ podatkowy w celu określenia prawidłowej stawki podatkowej jest uprawniony jedynie do ustalenia statusu podatnika i charakteru gruntu lub budynku, natomiast nie jest uprawniony do badania rodzaju związku łączącego nieruchomość z prowadzoną przez właściciela czy właścicieli nieruchomości działalnością gospodarczą, czy sposobu wykorzystania nieruchomości.
Tak więc obiekt nawet niewykorzystywany faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej uznaje się już za związany z działalnością, bowiem definicja ustawowa nie nawiązuje do przesłanki wykorzystywania nieruchomości na cele związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą. Wyjątkiem od uznania, że grunty, budynki czy budowle są związane z działalnością gospodarczą są względy techniczne.
Wyłączyć z opodatkowania podwyższoną stawką mogą jedynie względy techniczne, które należy rozumieć jako trwałą i obiektywną przeszkodę
w wykorzystywaniu gruntu, budynku, budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, np.: z 1 czerwca 2011 r. II FSK 151/10, z 10 czerwca 2011 r. II FSK 226/10, z 12 kwietnia 2011 r. II FSK 2128/09, (...). W stanie faktycznym sprawy taka sytuacja nie zachodziła. Powyższa interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.ol. jest prawidłowa również, gdy jednym ze współwłaścicieli jest osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, a więc tak jak w stanie faktycznym sprawy. Regulacja prawna zawarta w art. 3 ust. 4 ustawy – (...) – wyklucza bowiem różnicowanie stawek podatku dla nieruchomości (będącego zobowiązaniem solidarnym) dla poszczególnych podatników (por. wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 741/11)".
W związku z powyższym Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy dokonał pomiaru wszystkich pomieszczeń budynku i ustalił w sposób właściwy ich powierzchnię użytkową, a następnie dokonał w sposób prawidłowy określenia Podatnikom należnych podatków lokalnych.
Jak wynika z akt sprawy organ podatkowy I instancji w ponownym rozpoznaniu sprawy dokonał oględzin i pomiaru wszystkich pomieszczeń budynku i ustalił ich powierzchnię użytkową - zgodnie ze wskazaniami zawartymi w ww. wyroku.
Mając więc na względzie nakaz wynikający z ww. art. 153 p.p.s.a. wskazać należy, że w wyroku z 25 lipca 2012 r. Sąd uznał prawidłowość ustalenia Skarżącym podatku rolnego za rok 2011, a ponadto podzielił pogląd organów podatkowych dotyczący wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - tj. związku spornego budynku po byłej gorzelni z działalnością gospodarczą Podatnika. Wskazał też, że taki związek (a tym samym opodatkowanie podwyższoną stawką) wyłączyć mogą jedynie względy techniczne, wyjaśniając równocześnie (z powołaniem się na orzecznictwo), jak należy te względy rozumieć. W związku z tym stwierdził równocześnie, że "w stanie faktycznym sprawy taka sytuacja nie zachodziła". Ponadto uznał, że taki związek występuje również w sytuacji, gdy jednym ze współwłaścicieli jest osoba nieprowadząca działalności gospodarczej - a więc tak jak w stanie faktycznym sprawy.
Będąc związany takimi ocenami prawnymi Sąd rozpoznający obecnie sprawę stwierdził, że zaskarżona decyzja również uwzględnia te oceny, zatem brak jest podstaw prawnych do uznania, że decyzja ta narusza prawo we wszystkich kwestiach przytoczonych powyżej, wskazanych w wyroku z dnia 25 lipca 2012 r.
W odniesieniu do wymiaru podatku rolnego – niekwestionowanego przez Skarżących – Sąd nie stwierdził też naruszenia prawa.
Odnosząc się zatem do zawartych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że zarzuty te nie są zasadne, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) ani wskazywanych przepisów prawa procesowego (art. art. 121 §1 i art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.) - przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie i niezebranie całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób wszechstronny i prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy.
Na marginesie jedynie należy więc zauważyć, że - wbrew twierdzeniom skargi – w postępowaniu podatkowym Podatnicy nie wskazywali na "względy techniczne" uniemożliwiające jakiekolwiek wykorzystywanie gospodarcze budynku po byłej gorzelni, wręcz przeciwnie, w załącznikach do informacji w sprawie podatku od nieruchomości (dane o zwolnieniach podatkowych) zaznaczono sporny budynek w rubryce: art. 7 ust.1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., przeznaczonej dla budynków gospodarczych lub ich części "położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej". W wyroku z 25 lipca 2012 r. Sąd wyjaśnił jednak równocześnie, że zwolnienie z art. 7 ust.1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., na które powoływali się Skarżący, nie miało zastosowania w sprawie, bowiem funkcja spornego budynku nie została określona w ewidencji gruntów i budynków jako budynek gospodarczy dla rolnictwa.
Z przytoczonych wyżej względów, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z przepisami prawa materialnego względnie wydana została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło