I SA/Sz 371/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-06-16

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Spółka "S" spełniała przesłanki do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r., biorąc pod uwagę kwestię posiadania gruntów i ich utrzymania w dobrej kulturze rolnej, w kontekście ustanowienia zarządcy sądowego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował pojęcie posiadacza gruntu rolnego w kontekście płatności bezpośrednich, nie uwzględniając prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących statusu zarządcy i właściciela. Ponadto, uchylając decyzję o umorzeniu postępowania i rozstrzygając merytorycznie, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając stronę możliwości dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
Stan faktyczny
Spółka "S" złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. W toku postępowania pojawiły się wątpliwości co do posiadania tych gruntów, w szczególności w związku z ustanowieniem zarządcy sądowego Spółki "P" oraz późniejszym przeniesieniem posiadania na K.P. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję i odmówił przyznania płatności Spółce "S", uznając, że nie spełniała ona wymogów posiadania gruntów. Spółka "S" zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając błędną interpretację przepisów i wadliwe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu z siedzibą w B. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu z siedzibą w B. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatu Gryfińskiego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania o przyznanie "S" Sp. z o.o. z/s w C. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. i rozstrzygnął o odmowie przyznania tych płatności Spółce. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu 28 czerwca 2004 r. w Biurze Powiatowym dla Powiatu [...] Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2004 r. We wniosku Spółka zadeklarowała do dopłat działki ewidencyjne położone w obrębie [...] o numerach [...], użytkowane jako ugór (działka A i B) oraz łąkę (działka C). Ogółem powierzchnia zgłoszona do dopłat wyniosła 297,07 ha, w tym ugór - 290,33 ha i łąka 6,74 ha. Z uwagi na to, że oprócz Spółki "S" z równoczesnym wnioskiem o przyznanie płatności do ww. działek rolnych wystąpiła Spółka "P", organ wszczął postępowanie wyjaśniające, w toku którego przedstawiono dokumenty w postaci zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w G. odejmujące dłużnikowi – Spółce "S" zarząd nad nieruchomościami, w skład której wchodziły sporne działki oraz pozew o ochronę posiadania złożony w Sądzie Rejonowym w G. Na podstawie przedstawionych dokumentów, organ I instancji uznał, że posiadaczem spornych gruntów w 2004 r. była Spółka "S" i odmówił przyznania Spółce "P" płatności do wskazanych działek ewidencyjnych. Następnie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Spółka "P" wniosła odwołanie od ww. decyzji, a po jej utrzymaniu w mocy przez organ II instancji, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Z tej przyczyny organ zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku Spółki "S" o przyznanie płatności na 2004 r. do czasu rozpoznania skargi Spółki "P". Wyrokiem z dnia 3 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 361/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Spółki "P" na decyzję odmawiającą przyznania jej płatności do spornych gruntów. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji podjął zawieszone postępowanie i zawiadomił Spółkę "S" o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Korzystając z powyższych uprawnień, w imieniu Spółki J. N. złożyła w Biurze Powiatowym pismo, w którym m.in. wskazała, że w dniu 12 kwietnia 2006 r. Spółka "S" przeniosła posiadanie nieruchomości na K.P. Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Powiatowego wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności Spółce "S". Jako podstawę prawną organ przywołał przepis art. 105 §1 K.p.a. oraz art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Organ ten wskazał, że w dniu 20 kwietnia 2006 r. K.P. złożyła w organie wniosek o przejęcie płatności bezpośrednich na 2005 r. Do wniosku dołączono akt notarialny rep. A [...] z dnia [...], zgodnie z którym działki rolne o numerach [...] zostały sprzedane K.P. przez J.N. oraz A.W., działających w imieniu Spółki "S". W związku z oświadczeniem złożonym w dniu 21 lipca 2006 r. przez J.N. o tym, że w 2005 r. ww. grunty były w posiadaniu K.P., organ przyjął, iż w tych okolicznościach, fakt nabycia własności i objęcia w posiadanie przez K.P. ww. gruntów, a będących przedmiotem wniosku Spółki "S" o przyznanie płatności bezpośrednich na 2004 r. oznacza, że Spółka nie spełniała wymogu posiadania gruntów rolnych do przyznania jej płatności w dacie wydania decyzji, a wobec tego wniosek jej był bezprzedmiotowy. W odwołaniu od tej decyzji Spółka "S" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa. Według Spółki, nie zachodziła w sprawie jakakolwiek okoliczność upoważniająca organ do umorzenia postępowania, gdyż nie wycofała ona wniosku o przyznanie jej płatności na 2004 r. Dalej, uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że Spółka "S" zgłosiła do dopłat trzy działki ewidencyjne, które równocześnie zgłoszone zostały przez Spółkę "P", a która zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. zarządzała przedmiotowymi gruntami. Spółka "P" zadeklarowała na działce ewidencyjnej [...] pszenicę jarą i żyto, na działce ewidencyjnej [...] kukurydzę na ziarno i jęczmień jary, a na działce ewidencyjnej [...] żyto, natomiast Spółka "S" zadeklarowała do dopłat grunty orne jako grunty ugorowane. W ocenie tego organu, Spółka "S" w dniu składania wniosku, tj. 28 kwietnia 2004 r. nie była posiadaczem gruntów i w związku z tym nie spełniała ustawowych przesłanek do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Stanowisko to organ wywiódł z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w G., sygn. akt I Co 429/04 o powierzeniu Spółce "P" zarządu ww. gruntów, z argumentacji Spółki "S" dotyczącej wydzierżawienia gruntów Spółce "R" do 31 sierpnia 2004 r. oraz z uzasadnienia odmowy wszczęcia postępowania przez Prokuratora Rejonowego w G., który podał, że Spółka "S" odłogowała grunt, nie zapewniając utrzymania gruntów w tzw. dobrej kulturze rolnej. Jednocześnie, organ podniósł że ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych stanowi, iż płatności przysługują do ugorów, ale nie do gruntów odłogowanych. Dla organu, kolejnym argumentem do odmowy przyznania Spółce płatności, stał się zapis pkt 7 preambuły do rozporządzenia Rady (WE) 1259/1999, zgodnie z którym płatności zapewniają bezpośrednie wsparcie do dochodu. Organ przyjął, że skoro Spółka "S" w 2004 r. nie prowadziła na spornych gruntach działalności rolniczej, to nie osiągała dochodu z gruntów odłogowanych. Dodał, że w jego ocenie, Spółka w sposób nieuprawniony złożyła w dniu 12 kwietnia 2004 r. wniosek o wpis do ewidencji producentów. W konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podzielił natomiast zarzuty o braku podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Uznał, że skoro wniosek Spółki "S" o przyznanie płatności bezpośrednich na 2004 r. nie został wycofany, ani też nie został złożony wniosek o przejęcie tej płatności przez inny podmiot, to brak było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 §1 K.p.a. oraz art. 4 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Dlatego też, organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję, jednocześnie stwierdzając, że w sytuacji, gdy Spółka "S" nie prowadziła działalności rolniczej, nie była posiadaczem gruntów, to tym samym nie spełniała przesłanek zawartych w art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i rozstrzygnął o odmowie ich przyznania. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Spółka zarzuciła organowi błędną interpretację art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, wskazując, że Spółka odpowiadała definicji legalnej producenta (była wpisana do rejestru handlowego, posiadała osobowość prawną i była właścicielem nieruchomości) oraz błąd w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Spółka podniosła także, że organy oparły się wyłącznie na treści uzasadnienia postanowienia Prokuratora Rejonowego w G. i na tej podstawie wywiodły, że grunty nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, tzn. że były odłogowane, gdy tymczasem Spółka dokonała w 2004 r. na spornych gruntach zabiegów agrotechnicznych. Według Spółki, organy nie rozważyły też przyczyn, z powodu których nie prowadziła osobiście działalności rolniczej, ani też nie uwzględniły faktu, że oddanie gruntów w dzierżawę spółce "R" nie skutkowało utratą przez skarżącą Spółkę posiadania. Wskazała także, że na wiosnę 2004 r. w sposób nieuprawniony Spółka "P" wkroczyła na sporne grunty maszynami rolniczymi i dokonała obsiewu gruntu. Zarzucając organom nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonane na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. (sygn. akt I Co 429/04), Spółka - powołując się na przepis art. 7 K.p.a. -uznała, że w ustaleniach tych organy pominęły również środki dowodowe w postaci przesłuchania prezesa zarządu skarżącej Spółki i Spółki "P", przeprowadzenie których pozwoliłoby skarżącej Spółce wykazać, że dzierżawiąca grunty Spółka "R" nie była w 2004 r. posiadaczem gruntów. Ponadto, według Spółki, organ nie uwzględnił okoliczności, że ustanowiony przez Sąd Rejonowy w G. zarządca – Spółka "P" nie działała we własnym imieniu, a wszystkie zabiegi agrotechniczne dokonywała w imieniu skarżącej Spółki. Pełnomocnik wskazał na sprzeczność w jaką popadł organ, definiując pojęcie zarządcy i uprawnienia do płatności, gdyż odmienne stanowisko w tym zakresie organ zajął w uzasadnieniu decyzji odmawiającej Spółce "P" przyznania płatności. Pełnomocnik dodał, że kwestia ta została rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku z dnia 3 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 361/05. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącej Spółki przedstawiła dokumenty potwierdzające unieważnienie umowy przeniesienia przez Spółkę własności nieruchomości na rzecz K.P. (obecnie: R.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem innych przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja organu, wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylająca decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania z wniosku Spółki "S" o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. i rozstrzygająca o odmowie przyznania tych płatności. Decyzja ta została wydana na tej podstawie, że organy uznały, iż - na gruncie art. 2 i art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) - skarżąca Spółka nie spełniła przesłanki posiadania deklarowanych we wniosku działek rolnych w 2004 r. i w dniu wydawania decyzji. W związku z tym, organ I instancji uznał, że postępowanie z wniosku skarżącej Spółki o przyznanie jej płatności należało umorzyć, zaś organ II instancji, że należało odmówić płatności. Natomiast, według skarżącej Spółki, ustalenia organów w tym zakresie są wadliwe, co skutkowało błędną subsumcją stanu faktycznego do normy prawnej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. W związku z takim zakresem sporu, na wstępie wskazać należy, że na podstawie art. 2 ust.1 ww. ustawy, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będące posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej producentem rolnym, przysługują płatności na będącej w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Jednym z kluczowych pojęć decydujących o przyznaniu płatności w świetle powołanego przepisu jest pojecie posiadacza. W przepisach ww. ustawy nie ma odrębnej definicji posiadacza gospodarstwa rolnego na jej użytek. Nie oznacza to jednak, że w ustawie tej nie ma żadnych przepisów, które wskazywałyby, jak należy interpretować pojęcie posiadacza gospodarstwa rolnego na użytek tej ustawy. Już w samym art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych posiadacza gospodarstwa rolnego nazywa się producentem rolnym, a w art. 4 ust. 1 tej ustawy mowa jest o przeniesieniu posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, skład orzekający w sprawie uznał, że wykładnia pojęcia posiadacza przedstawiona przez organy jest wadliwa, dostrzegając jednakże, że argumentacja organów obu instancji jest odmienna. Organ I instancji z okoliczności przekazania przez Spółkę w 2005 r. spornych gruntów K.P. wywiódł podstawę do umorzenia postępowania z wniosku skarżącej Spółki o przyznanie płatności na 2004 r., która to przesłanka jest nietrafiona z uwagi na to, że wniosek K.P. dotyczył innego roku, a mianowicie roku 2005, zaś wniosek Spółki dotyczył roku 2004. Ponadto, Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt I C 529/06 ustalił nieważność umowy przenoszącej własność spornych gruntów rolnych, zawartej pomiędzy Spółką "S", a K.P., wobec czego umorzenie postępowania z tej przyczyny także było nieuzasadnione. Nie sposób również pominąć okoliczność, że podnoszona przez organ odwoławczy kwestia przekazania w 2004 r. przez skarżącą Spółkę spornych gruntów w zarząd Spółce "P", jako przesłanki do odmowy przyznania płatności skarżącej Spółce, została prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 260/06 na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 361/05. Postępowanie w tej sprawie dotyczyło odmowy przyznania przez organ płatności Spółce "P", jako zarządcy spornych gruntów. Rację ma zatem skarżąca Spółka, że wydając zaskarżoną decyzję w dniu [...]. i znając treść orzeczenia sądu I instancji z dnia 3 marca 2005 r., organy popadły w sprzeczność dokonując wadliwej interpretacji wskazanego przepisu prawa, odmawiając równocześnie przyznania płatności właścicielowi gruntu - Spółce "S" jak i sprawującej zarząd gruntami Spółce "P". W tych okolicznościach sprawy należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażone w ww. wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., który to pogląd skład orzekający w sprawie w pełni podziela, że sprawującej zarząd gospodarstwem rolnym Spółce "P", nie przysługuje płatność bezpośrednia do tych gruntów rolnych na podstawie art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, jako ich posiadaczowi. Sąd ten dalej w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że: "(..) zarządca nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego dłużnika, ustanowiony na podstawie art. 931 § 2 K.p.c., jest uprawiony do złożenia wniosku o przyznanie płatności na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) jako strona tego postępowania, działając wprawdzie we własnym imieniu ale na rzecz dłużnika - posiadacza zajętych nieruchomości rolnych. Nie może natomiast domagać się przyznania płatności na swoją rzecz, jako zarządcy nieruchomości nie będącemu ich posiadaczem w rozumieniu art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy. Z tych względów zarządca ten, we wniosku o przyznanie płatności, powinien wskazać, że działa za dłużnika - posiadacza gospodarstwa rolnego ale na jego rzecz, tj. że płatność ma być przyznana dłużnikowi, z tym, że wpłacona na rachunek bankowy zarządcy, zgodnie z załączonym do wniosku wezwaniem komornika, o jakim mowa w art. 934 K.p.c. Tak samo zarządca powinien postąpić, jeśli sam dłużnik wystąpił bezpośrednio do organu o przyznanie mu płatności." Stanowisko to wynika z faktu, że istotą posiadania, w tym posiadania zależnego w rozumieniu art. 336 K.c., jest to, że posiadacz władając rzeczą pod określonym tytułem prawnym, działa we własnym imieniu, na swoją rzecz i we własnym interesie. Natomiast zarządca, o jakim mowa w przepisach art. 931-941 K.p.c., działa na zewnątrz, tj. wobec osób trzecich na cudzą rzecz i w cudzym interesie. Ustanowiony w postępowaniu egzekucyjnym zarządca sprawuje zatem zarząd za dłużnika, w imieniu własnym, aczkolwiek na rzecz dłużnika i w interesie stron postępowania egzekucyjnego. Wynika to przede wszystkim z charakteru obowiązków i uprawnień tego zarządcy, określonych w przepisach art. 935 i 936 K.p.c.; obowiązany jest on wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki. To on, zamiast dłużnika, ma prawo pobierać wszelkie, a więc naturalne i cywilne pożytki z nieruchomości, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu, prowadzić sprawy, które okażą się potrzebne dla racjonalnego gospodarowania w ramach zwykłego zarządu, zaciągać zobowiązania związane z gospodarowaniem nieruchomości w ramach zwykłego zarządu, zawierać umowy najmu, wypowiadać umowy najmu lub dzierżawy, a za zgodą stron lub za zezwoleniem sądu może wykonywać czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, w tym wydzierżawiać nieruchomości. To zarządca w sprawach wynikających z zarządu nieruchomością może pozywać i być pozwany. Na gruncie ww. przepisów, zarządca nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego dłużnika, ustanowiony na podstawie art. 931 § 2 K.p.c., nie jest rolnikiem, któremu może być przyznana płatność bezpośrednia do gruntów rolnych, gdyż - po pierwsze, grunty te nie są jego gruntami, nie należą do niego, są nadal gruntami dłużnika jako ich posiadacza, a - po drugie, odebranie dłużnikowi zarządu i ustanowienie innego zarządcy nie jest przeniesieniem uprawnień do płatności na inny pomiot. Wobec ww. interpretacji powołanego przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, należało przyjąć, że stanowisko organów wyrażone w decyzjach I jak i II instancji jest wadliwe. Ponadto, według składu orzekającego w sprawie, zaskarżona decyzja uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji o umorzeniu postępowania i rozstrzygająca co do istoty, tj. o odmowie przyznania skarżącej Spółce płatności, w istocie została wydana z naruszeniem art. 15 K.p.a., który stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota dwuinstancyjności polega zaś nie tylko na wydaniu dwóch decyzji w sprawie przez organy obu instancji (o ile strona wniesie odwołanie), ale także na ponownym przeprowadzeniu postępowania. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy kasując decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie i wydając decyzję o odmowie przyznania płatności, pozbawił de facto Spółkę prawa do rozstrzygania sprawy co do istoty (przyznania bądź odmowy przyznania płatności) w dwuinstancyjnym toku postępowania. Z powyższych względów, należało więc stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 15 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dopiero z prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych organu I instancji może wynikać, czy skarżąca Spółka była uprawniona do przyznania jej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. Wobec tego że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane została z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i z naruszeniem innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy. Na podstawie przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wskazuje, aby w dalszym postępowaniu organy uwzględniły wyżej przedstawioną wykładnię prawa materialnego i przeprowadziły postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy skarżąca Spółka spełniała w 2004 r. wymogi do przyznania jej płatności, czy utrzymywała grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, o których mowa w art. 2 powołanej ustawy. Stosownie zaś do przepisów art. 7 i 75 § 1 K.p.a., Sąd wskazuje, aby organy dopuściły jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, w tym dokumenty urzędowe, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organy nie powinny ograniczać się w postępowaniu dowodowym wyłącznie do treści postanowienia Prokuratora Rejonowego w G. o odmowie wszczęcia postępowania, w którego to uzasadnieniu zawarto informację, że skarżąca Spółka odłogowała grunty, gdyż w tym postanowieniu Prokurator nie analizował przepisów określających co jest odłogowaniem, a co ugorowaniem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło