I SA/Sz 371/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za październik i listopad 2014 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej W. w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sz. z dnia [...] r., nr [...], którą określono Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...] (zwanej dalej też "Skarżącą" lub "Stroną") opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za październik 2014 r. w kwocie [...] zł oraz za listopad 2014 r. w kwocie[...] zł. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia Skarżącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości. Decyzją z dnia [...]r. organ podatkowy I instancji określił Stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości za miesiąc październik 2014 r. w wysokości [...] zł i za miesiąc listopad 2014 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że Wydział Utrzymania Czystości i Porządku, a następnie Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Sz. ustalił, że dla nieruchomości położonej w Sz. przy ul. [...], firma wykonująca usługę odbioru odpadów komunalnych odnotowała w miesiącu październiku 2014 r. i listopadzie 2014 r. naruszenie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Sz., polegające na umieszczeniu w pojemnikach do zbiórki odpadów segregowanych odpadów komunalnych zmieszanych. Organ uznał, że powyższe wskazuje, iż Skarżąca nie segregowała odpadów komunalnych w okresie od października 2014 r. do listopada 2014 r. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz., w którym zarzuciła : 1/ naruszenie przepisu art. 6h w zw. z art. 60 i w zw. z art. 6k ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 poz. 250) dalej "u.c.p.g." poprzez określenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według wyższej stawki niż stawka właściwa dla selektywnej zbiórki odpadów, mimo iż adresat decyzji nie jest odpowiedzialny za naruszenie warunków selektywnej zbiórki odpadów; 2/ naruszenie przepisu art. 6q ust. 2 u.c.p.g. poprzez dokonanie zaokrąglenia kwoty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; 3/ naruszenie przepisów art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; zwanej dalej "O.p.") poprzez dokonanie niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż to właściciele lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w Sz. dopuścili się błędów w segregacji odpadów; 4/ naruszenie przepisów art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W uzasadnieniu odwołania Strona wskazała, że organ administracji całkowicie pominął specyficzną sytuację Skarżącej, która od dłuższego czasu sygnalizowała Gminie Miasto Sz. istnienie problemu w zakresie gromadzenia i odbioru odpadów. Jak wyjaśniła wynikało to z faktu, iż pojemniki przeznaczone na odpady (jak i selektywną zbiórkę odpadów) są umieszczone na działce oddanej przez Gminę Miasto Sz. w użytkowanie dwóm wspólnotom mieszkaniowym - przy ul. [..] i ul. [...]. Pierwotnie obie Wspólnoty zadeklarowały selektywne zbierania odpadów i wówczas nie istniała potrzeba rozdzielenia pojemników użytkowanych przez Wspólnoty. Jednak w późniejszym czasie Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] odstąpiła od selektywnej zbiorki odpadów - a jednocześnie nie dokonała rozdzielenia kontenerów, co doprowadziło do omyłkowego bądź celowego wyrzucania odpadów przez członków tej Wspólnoty do kontenerów Skarżącej. Skarżąca wielokrotnie wskazywała, iż Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] ma do dyspozycji część działki po drugiej stronie budynku, na którym mogłaby umiejscowić pojemniki na odpady, co rozwiązałoby problem ewentualnych pomyłek w zakresie gromadzenia odpadów. W tym celu wystarczyłoby doprowadzić do zmiany porozumienia zawartego z Gminą Miasto Sz., które określa przeznaczanie oddanego w użytkowanie podwórza. Niestety, jak dotychczas Gmina Miasto Sz. nie podjęła jakichkolwiek działań, mających na celu zmianę porozumienia, poprzez rozdzielenie miejsc usytuowania kontenerów na odpady użytkowanych przez obie Wspólnoty. Skarżąca wielokrotnie zwracała się do Gminy Miasto Sz. o zmianę trójstronnego porozumienia - niestety prośby te pozostały bez odzewu. Strona wskazała też na konflikt pomiędzy Wspólnotami (powstały właśnie na tle podrzucania odpadów lub wrzucania odpadów do pojemników przeznaczonych na odpady podlegające selekcji). Wyjaśniła, iż mimo zachowania dyscypliny przez właścicieli tworzących Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. [...] w Sz., nie można uniknąć działania osób trzecich, które celowo (lub też nieświadomie) korzystają z kontenerów Skarżącej. Skarżąca podkreśliła też, że teren oddany przez Gminę Miasto Sz. w użytkowanie nie pozwala na wykonanie zamkniętego obiektu z kontenerami na odpady. Zdaniem Strony organ bezkrytycznie przyjął też, iż informacje przekazywane przez firmę odbierającą odpady, iż odebrano odpady "niezgodne z przeznaczeniem" i "odpady zmieszane z pojemnika na surowce" są na tyle wiarygodne, że wykluczają konieczności ich weryfikacji. Zdaniem Strony organ winien też uzyskać stanowisko stron, jak i dokonać weryfikacji, kto był odpowiedzialny za nieprawidłową selekcję odpadów, jak i czy nadal dochodzi do nieprawidłowości w zakresie selektywnej zbiórki odpadów. Skarżąca wskazała, że wobec bierności Gminy Miasto Sz. nie jest w stanie doprowadzić do takiego usytuowania kontenerów na odpady (czy też wykonać odpowiednich zabezpieczeń) aby zapobiec wrzucaniu do nich odpadów przez osoby trzecie w sposób całkowicie dowolny. Nadto Strona zarzuciła, iż w przypadku opłat za gospodarowanie odpadami nie istniały podstawy do ich zaokrąglania, jak to uczynił organ. Decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sz. z dnia [...] r., którą określono Skarżącej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za październik 2014 r. w kwocie [...] zł oraz za listopad 2014 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie jest istotne, kto jest winien braku segregacji w danej nieruchomości, bowiem ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uzależnia stawek opłaty od takiej okoliczności. Opłatę deklaruje i opłaca właściciel nieruchomości i to on ponosi konsekwencje związane z niewłaściwą segregacją odpadów. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła Skarżąca, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, dające podstawę do uchylenia w całości skarżonej decyzji, a zwłaszcza: 1/ naruszenie przepisów art.180 §1 w zw. z art.187 § 1w zw. z art.122 O.p. poprzez zaniechanie weryfikacji i należytego rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący , 2/ naruszenie przepisów art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż to właściciele lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w Sz. dopuścili się błędów w segregacji odpadów, konkretnie poprzez dorzucanie odpadów nieposegregowanych do pojemników na odpady wysegregowane. W związku z czym Skarżąca wnosiła o: 1. uchylenie decyzji w całości, 2. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, 3. zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wskazać należy, że jednym z zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji było naruszenie przepisu art. 6q ust. 2 u.c.p.g. poprzez dokonanie zaokrąglenia kwoty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zauważyć należy co prawda, że wskazany ust. 2 art. 6q ustawy zakazujący zaokrąglania opłat za gospodarowanie opłatami komunalnymi, został dodany do niej dnia 1 lutego 2015 r., a zatem już po upływie okresów za które naliczono sporne opłaty (październik i listopad 2014 r.) Jednakże kwestia dopuszczalności zaokrąglania przedmiotowych opłat – do czego w istocie sprowadzała się treść zarzutu - była rozważana już wcześniej na gruncie art. 6q ustawy w brzmieniu obowiązującym do 1 lutego 2015 r., kiedy to jego treść ograniczała się wyłącznie do odesłania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi do przepisów O.p. Należy wskazać, że z mocy tego odesłania w sprawie opłat zastosowanie znajdowały przepisy art. 63 § 2 O.p., zgodnie z którym zaokrąglania podstaw opodatkowania i kwot podatków nie stosuje się do opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Należy uznać, że wymienione w tym przepisie (art. 63 § 2 O.p.) przepisy o podatkach i opłatach lokalnych to nie tylko ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, ale także u.c.p.g., a zatem zaokrąglanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na gruncie poprzedniego stanu prawnego (także w październiku i listopadzie 2014 r. - którego to okresu dotyczy zaskarżona decyzja) nie było również dopuszczalne. Pogląd taki licznie podzielały sądy administracyjne (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 1370/14 publ. LEX nr 1676413 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 286/14 publ. LEX nr 1478948). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę również w pełni podziela powyższy pogląd. Najistotniejszy jednak w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze ani jednym słowem nie odniosło się do podniesionego przez Stronę w odwołaniu powyższego zarzutu, dotyczącego niedopuszczalności zaokrąglania opłat, co w świetle powyższego miało istotny wpływ na wynik postępowania. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Postawiona powyżej teza znajduje oparcie w utrwalonym - w tym zakresie - orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładem takiego sposobu rozstrzygania może być wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635, w którym to stwierdzono, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Innym orzeczeniem godnym zauważenia na tle zaistniałej sprawy jest wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998r., sygn. akt I SA/Lu 21/98, LEX nr 34147, gdzie przyjęto, iż na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów (...) przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Trzeba zatem zauważyć, że braki w powyższym względzie stanowią naruszenie jest art. 210 § 4 O.p. Natomiast w wyroku z dnia 20 grudnia 1999r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234 NSA skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu, iż organ pierwszej instancji bezkrytycznie przyjął, że informacje przekazywane przez przedsiębiorstwo odbierające odpady, iż odebrano odpady "niezgodne z przeznaczeniem" i "odpady zmieszane z pojemnika na surowce", są na tyle wiarygodne, że wykluczają konieczność ich weryfikacji. Organ winien się do niego odnieść i dokonać oceny jego trafności. Trafny wobec powyższego okazał się też zarzut naruszenia art. 187 § 1 O.p. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Należy zauważyć, ze nieustosunkowanie się do podniesionych zarzutów podważa także zasady ogólne wyrażone w O.p. w tym zasadę zaufania z art. 121 § 1, czy też zasadę wyjaśniania wyrażoną w art. 124 O.p. Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy kwestię dopuszczalności zaokrąglania opłat, mając na uwadze wyżej wyrażone poglądy Sądu jak i odniesie się do zarzutów odwołania, w tym zarzutu bezkrytycznego przyjęcia informacji przedsiębiorstwa odbierającego odpady, co do nieprawidłowości w zakresie selektywnej zbiórki odpadów i niepodjęcia innych czynności mających wyjaśnić prawdziwość tego faktu. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit.c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.