I SA/Sz 388/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-12-06
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Ewa Wojtysiak, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu, wraz z odsetkami, jest zasadny, gdy beneficjent ponosił wydatki w sposób nieoszczędny, niezgodnie z przepisami prawa i postanowieniami umowy o dofinansowanie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że beneficjent nie dochował zasad celowego i oszczędnego ponoszenia wydatków, co stanowi naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie i przepisów ustawy o finansach publicznych. Ponadto, sąd uznał za zasadne ustalenia organu dotyczące istnienia faktycznego powiązania między beneficjentem a podmiotem, od którego dokonano zakupu, co naruszało zakaz dokonywania zakupów od podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo. W związku z tym, stwierdzono, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, co uzasadnia ich zwrot wraz z odsetkami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. Beneficjent, J. Ś., zawarła umowę o dofinansowanie, zobowiązując się do ponoszenia wydatków celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie. Kontrola wykazała, że beneficjent nabył sprzęt i oprogramowanie po cenach znacznie wyższych niż rynkowe, co zostało potwierdzone opinią eksperta. Ponadto, ustalono, że beneficjent dokonał zakupu od podmiotu, z którym był faktycznie powiązany, naruszając tym samym postanowienia umowy o dofinansowanie. Zarząd Województwa wydał decyzję o zwrocie środków, którą beneficjent zaskarżył do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu wraz z odsetkami oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Zarząd Województwa po rozpatrzeniu wniosku J. Ś. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "[...]" J. Ś. z siedzibą przy ul. [...] w S. - o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymała w mocy decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] orzekającą zwrot środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. na lata 2007 - 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej w S. [...] r. na realizację projektu pn. "D. - t. System informatyczny w standardzie [...] uzupełniony nową innowacyjną technologią 3D", w kwocie [...]zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
Organ wskazał, że na mocy art. 25 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 poz. 1376 ze zm., dalej: u.z.p.p.r.), pełni rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. na lata 2007 - 2013 (dalej: "IZ RPO WZ"), do której zadań należy m.in. zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu, zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych, prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.
[...] r. beneficjent zawarł z IZ RPO WZ umowę od dofinansowanie nr [...] na realizację spornego projektu. Dodatkowo pomiędzy beneficjentem a IZ RPO WZ zostały zawarte aneksy do umowy o dofinansowanie: nr [...] z [...] r., nr [...] z [...] r. nr UDA- [...] z [...] r. oraz nr [...] z [...] r.
Celem projektu było podniesienie konkurencyjności firmy poprzez wdrożenie innowacyjnej usługi. W związku z tym planowano zakup: nowych środków trwałych (urządzenia do wizualizacji 3D, urządzenia i sprzęt informatyczny) - [...] szt. oraz wartości niematerialnych i prawnych - [...] szt.
Organ stwierdził, że w ramach zawartej umowy określone zostały szczegółowe zasady dofinansowania projektu oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. IZ RPO WZ, zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie, zobowiązała się do dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych na realizację projektu na podstawie zweryfikowanego przez IZ RPO WZ poprawnego wniosku o płatność. Natomiast beneficjent, w § 4 ust 4 umowy o dofinansowanie, zobowiązał się realizować projekt z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Ponadto w związku z realizacją projektu i w wykonaniu umowy beneficjent obowiązany był do przestrzegania właściwych przepisów pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz właściwych przepisów prawa polskiego, w tym wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. na lata 2007 - 2013 (dalej: RPO WZ), Uszczegółowienia RPO WZ, obowiązujących procedur, wytycznych, informacji IZ RPO WZ (§ 10 ust. 5 umowy o dofinansowanie). Tym samym beneficjent zobowiązał się m. in. do przestrzegania Wytycznych dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ obowiązujących w ramach RPO WZ dla konkursu nr [...] (dalej: "Wytyczne").
W związku z zakończeniem realizacji projektu IZ RPO WZ w dniach 3-4 listopada 2015 r. przeprowadziła kontrolę planową realizacji projektu. W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że beneficjent, ponosząc wydatki na nabycie urządzeń do wizualizacji 3D i oprogramowania, nie zachował warunków umożliwiających uznanie ich za wydatki kwalifikowalne, w szczególności poprzez niedokonanie wydatków w sposób oszczędny, tzn. w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku, zgodności z obowiązującymi przepisami prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego (naruszenie ustawy o finansach publicznych), zgodności z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu (§ 11 umowy o dofinansowanie). Wobec powyższego wszystkie przedstawione do rozliczenia w projekcie wydatki, w łącznej kwocie [...]zł uznano za niekwalifikowalne.
Organ wskazał, że pismem z [...] r. beneficjent został wezwany do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur w wysokości [...] zł (kwota do zwrotu stanowi udział dofinansowania w wydatkach uznanych za niekwalifikowalne w wysokości [...] zł). Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, dalej: "u.f.p.") w przypadku stwierdzenia okoliczności, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W związku z brakiem dokonania stosownego zwrotu w wyznaczonym terminie, [...] r. zostało wszczęte stosowne postępowanie administracyjne, w wyniku którego organ wydał decyzję z [...] r.
Beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając dokonanie przez IZ RPO WZ wykładni rozszerzającej art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., która odbiega od literalnego brzmienia przepisu. Beneficjent wskazał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia w sprawie, że doszło do naruszenia procedur określonych w u.f.p. i umowie o dofinansowanie. Beneficjent wskazał ponadto, iż dokonywanie wydatków w sposób oszczędny - w rozumieniu art. 44 ust. 3 u.f.p. - nie oznacza każdorazowo obowiązku korzystania z oferty najtańszej. Ustawodawca bowiem nakłada obowiązek kierowania się nie tylko kryterium ceny, ale także kryteriami pozacenowymi, tj. uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Beneficjent podkreślił, że w sprawie nie ma zastrzeżeń co do jakości i ilości nabytych dóbr. Beneficjent podważył przydatność sporządzonej na zlecenie organu i dołączonej do akt sprawy ekspertyzy wyceniającej wartość składników majątkowych nabytych przez beneficjenta w trakcie realizacji projektu na kwoty odpowiednio [...] zł netto czy [...] zł netto. Z kolei, przeprowadzając dowód z opinii sporządzonej przez [...] Sp. z o.o. (dalej: "[...]"), jak i zeznań świadka S. W., IZ RPO WZ wyprowadziła wnioski całkowicie oderwane od ich rzeczywistej treści, dowolne i nielogiczne. W sprawie nie doszło również do naruszenia § 11 umowy o dofinansowanie. W momencie bowiem udzielania zamówienia pomiędzy beneficjentem a L. B. nie istniały żadne powiązania osobowe lub kapitałowe, o których mowa w § 11 ust. 6 umowy o dofinansowanie. Beneficjent nie widzi również podstaw, aby faktury zaakceptowane uprzednio przez IZ RPO WZ stanowiły w terminie późniejszym podstawę do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu środków.
Po przeprowadzeniu na nowo postępowania wyjaśniającego IZ RPO WZ wskazała, że beneficjent poprzez naruszenie przepisów u.f.p., naruszył również procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., albowiem podejmował działania niezgodne z umową o dofinansowanie, oraz niezgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Beneficjent bowiem, na podstawie § 10 ust. 5 umowy o dofinansowanie zobowiązany był m.in. do przestrzegania właściwych przepisów prawa polskiego, natomiast na podstawie § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie zobligował się do dokonywania wydatków w oparciu o u.f.p. w zakresie dotyczącym wydatkowania środków publicznych, w szczególności w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku; terminową realizację zadań projektu; w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Organ stwierdził, że katalog "innych procedur", o których mowa w art. 184 u.f.p. nie obejmuje jedynie u.f.p. i umowy o dofinansowanie. Powołał się przy tym na literaturę przedmiotu oraz wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 10 maja 2017 r. II GSK 2384/15, zgodnie z którym pod pojęciem "innych procedur" w rozumieniu art. 184 u.f.p. należy rozumieć także postanowienia umowy o dofinansowanie łączącej beneficjenta z instytucją zarządzającą oraz przepisy ogólne zawarte w Wytycznych, czy też innych dokumentach wchodzących w skład systemu realizacji programów operacyjnych.
IZ RPO WZ ustaliła, iż beneficjent przedstawił do dofinansowania zawyżone wydatki poniesione w projekcie. Na etapie rozliczania projektu (pismo z 31 sierpnia 2015 r.) J. Ś. poinformowała, że licencja Microsoft SQL Server 2008 R2 - 2 szt. (zadanie nr [...], wydatek nr [...]) została zakupiona, jednak nie będzie przedstawiana do refundacji, ponieważ została opłacona z rachunku bankowego, który nie jest objęty umową o dofinansowanie. Na potwierdzenie powyższego okazano fakturę VAT nr [...] z [...] r. Faktura zawierała jedenaście pozycji, natomiast beneficjent ujawnił jedynie kopię fragmentu potwierdzającego poniesienie przedmiotowego wydatku, zasłaniając przy tym pozostałe pozycje faktury. W trakcie czynności kontrolnych IZ RPO WZ wezwała beneficjenta do okazania oryginału dokumentu. Na podstawie przedstawionej faktury IZ RPO WZ stwierdziła, iż Beneficjent nabył:
1) [...] 2Proc - 3 szt. za kwotę [...]zł netto;
2) [...] NL UsrCAL - 1 szt. za kwotę [...]zł netto;
3) [...] NL - 1 szt. za kwotę [...]zł netto;
4) [...] - 1 szt. za kwotę [...]zł netto;
5) [...] - support 1 rok - 1 szt. za kwotę [...] zł netto;
6) [...] - 3 lata - 3 szt. za kwotę [...]zł netto;
7) [...] (klawiatura + mysz) - 2 szt. za kwotę [...]zł netto;
8) [...] - 1 szt. za kwotę [...]zł netto;
9) [...] [...] 5x1 GB Desktop - 5 szt. za kwotę [...]zł netto;
10) [...] - 2 szt. za kwotę [...]zł netto;
11) [...] kat. 5e - 1 szt. za kwotę [...]zł netto.
Faktura została przedstawiona w celu potwierdzenia wydatku, który na wniosek beneficjenta został uznany za niekwalifikowalny (zadanie nr [...], wydatek nr [...]). Niemniej jednak pozycje [...], 5-11 odpowiadały zaplanowanym w projekcie wydatkom wskazanym w zadaniu nr [...] (wydatki nr [...]) oraz zadaniu nr [...] (wydatki nr [...]). Przy czym łączna wartość omawianej faktury, która została wystawiona przez [...] A. R. G. , wyniosła łącznie [...] zł netto, a uwzględniając wyłączenie wydatku zawartego w pozycji 3 i 4 (dotyczącego wydatku na oprogramowanie nieprzedstawianego przez beneficjenta do refundacji) kwota ta ulegała zmniejszeniu do [...] zł netto.
Niezależnie od powyższego Beneficjent przedstawił tożsame do powyższych wydatki (bez pozycji 3 i 4) do rozliczenia jako wydatki kwalifikowalne, przedkładając do IZ RPO WZ faktury VAT wystawione przez [...] "[...]" L. B. (dalej: "[...]"), których łączna wartość wyniosła [...] zł, tj.:
1. Fakturę VAT nr [...] z [...] r. na zakup:
a) monitor + klawiatura + mysz - 2 kpl. w kwocie [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]),
b) router - 1 szt. za kwotę [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]),
c) switch sieciowy - 5 szt. za kwotę [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]),
d) acces point - 2 szt. za kwotę [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]),
e) okablowanie i elementy sieciowe 1 kpi. za kwotę [...]zł (zadanie nr [...], wydatek nr [...]),
f) pakiet antywirusowy - 3 szt. za kwotę [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]).
2. Fakturę VAT nr [...] z [...] r. na licencję [...] - 2 szt.za kwotę [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]),
3. Fakturę VAT nr [...] z [...] r. na licencję [...] - 1 szt. za kwotę [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]),
4. Faktury: nr [...] z [...] r,, nr [...] z [...] r., nr [...] z [...] r. na oprogramowanie replikujące za kwotę [...]zł netto (zadanie nr [...], wydatek nr [...]).
W trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych IZ RPO WZ ustaliła, iż nazwy, modele, typy urządzeń i oprogramowanie zakupione w ramach projektu były tożsame z tymi wyszczególnionymi na niekwalifikowalnej fakturze VAT nr [...]. Beneficjent wprawdzie wyjaśnił, iż sprzęt zakupiony od IT A. R. [...] wykorzystywany jest podczas pracy przy ul. [...] w S. , jednakże w opinii organu nie tłumaczy to różnicy w cenach zakupu tożsamych urządzeń i oprogramowań. Organ uznał zatem, że wydatki przedłożone przez beneficjenta do dofinansowania w ramach projektu zostały poniesione w sposób nieoszczędny, bowiem możliwe było dokonanie zakupu sprzętu po cenie niższej. Znalazło to również potwierdzenie w opinii eksperta zewnętrznego (specjalista z zakresu informatyki, GSM i technologii internetowych, biegłego sądowego), który brał udział w kontroli doraźnej IZ RPO WZ. Dokonał on porównania (według cen na dzień zakupu) wydatków przedstawionych przez beneficjenta do rozliczenia w ramach projektu i w swojej ekspertyzie wskazał, że wydatki te nie odpowiadają cenom rynkowym urządzeń i oprogramowania. Ekspert wykonał swoją kalkulację w oparciu o: aktualną cenę, trendy technologiczne, uśrednione spadki cen. Ponadto w wybranych przypadkach przeprowadził rozmowy z przedstawicielami firm zajmujących się dystrybucją urządzeń, pod kątem ustalenia wartości i cen sprzętu za badany okres oraz jego spadków cenowych w poszczególnych okresach. W wyniku ekspertyzy IZ RPO WZ ustaliła ponadto, iż wydatki w kwocie [...]zł poniesione na Zadanie nr [...] wydatek nr [...] pn. "System jakości [...] dla żywności dietetycznej - licencja" również zostały zawyżone. Zgodnie z opinią eksperta koszt powyższego oprogramowania nabytego od [...] M. W. został zawyżony o [...] zł. ponieważ koszty wytworzenia oprogramowania nie powinny przekroczyć [...] zł. Ekspertyza pozwoliła organowi ustalić, iż ceny przedstawione jako wydatki kwalifikowalne poniesione przez beneficjenta na zakup sprzętu i oprogramowania zostały zawyżone o [...]%. Kalkulacja cen archiwalnych była szacowana za okres od wystosowania zapytań ofertowych do momentu sprzedaży i została uśredniona przez eksperta, mającego na uwadze zasady gospodarki wolnorynkowej i możliwość wystąpienia cen najniższych i najwyższych. Co istotne ekspert powołany przez IZ RPO WZ swoją wycenę oparł na cenach takiego samego sprzętu jak ten, który został nabyty przez beneficjenta w ramach projektu. Według organu nie sposób zatem twierdzić, że zakup takiego samego sprzętu (model, parametry techniczne) za niższą cenę odbiłby się na jakości świadczonych usług i byłby mniej przydatny do stworzenia przedmiotowego systemu. Tym bardziej, że beneficjent zakupił taki sam sprzęt w niższej cenie od IT A. R. G. , który był wykorzystywany w ramach jego działalności. Również wycena stworzonego oprogramowania została oparta na podstawie cen obowiązujących na rynku (w tamtym czasie) za podobne programy.
Organ stwierdził zatem, że J. Ś. nie dochowała zasad obowiązujących ją na podstawie § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, tj. wydatki nie były celowe, oszczędne, jak i też nie została zachowana zasada uzyskiwania najlepszych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku. Ponadto zgodnie z § 11 ust. 4 umowy o dofinansowanie wydatki te nie zostały poniesione zgodnie z ustawą o finansach publicznych, tj. z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p., który nakłada na beneficjenta tożsame z § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie obowiązki w zakresie wydatkowania środków pochodzących z RPO WZ. Tym samym IZ RPO WZ uznała wszystkie przedstawione do rozliczenia w projekcie wydatki w łącznej kwocie [...]zł za niekwalifikowalne. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 9 umowy o dofinansowanie, w przypadku stwierdzenia przez IZ RPO WZ lub inny uprawniony podmiot, że podczas realizacji projektu beneficjent nie zachował zasad określonych w § 11 ust. 3-4, wydatki poniesione przez beneficjenta mogą zostać uznane w całości lub w części za nieprawidłowe i podlegające zwrotowi.
Beneficjent przedłożył z kolei wycenę sprzętu oraz oprogramowania do obsługi gabinetu dietetycznego sporządzoną przez [...], zgodnie z którą wartość dokonanych zakupów urządzeń i oprogramowania oceniono na kwotę [...]zł. Przesłuchany w charakterze świadka prezes zarządu [...] - S. W. wskazał, że był na miejscu realizacji projektu i dokonał stosownych oględzin sprzętu oraz oprogramowania. Jego firma realizowała wiele projektów podobnych do tego, który zrealizował beneficjent. W odniesieniu do wyceny oprogramowania dokonanej przez eksperta IZ RPO WZ w wysokości [...] zł świadek stwierdził, iż za takie wynagrodzenie jego firma nie podjęłaby się realizacji takiego programu. Następnie wskazał, iż w wykonanej przez [...] kalkulacji zostały przyjęte ceny na dzień jej sporządzenia. Stwierdził ponadto, że w branży ceny się nie zmieniają, a tylko to co za tą cenę można kupić. Sprzęt w IT szybko się starzeje. Na dzień wyceny, proponowane ceny sprzętu i oprogramowania byłyby takie same jak w 2015 r. Mogłyby się różnić tylko parametry sprzętu, jaki można za tą cenę kupić.
Mając na uwadze, iż wycena stworzona przez [...] nie dotyczyła tożsamego sprzętu jaki zakupił beneficjent, jak i dotyczyła innego okresu, organ za wiarygodną uznał wycenę wykonaną przez eksperta na etapie czynności kontrolnych.
Niezależnie od powyższego IZ RPO WZ stwierdziła, że beneficjent dopuścił się naruszenia § 11 ust. 5 umowy o dofinansowanie, na podstawie którego miał obowiązek dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową w związku z realizowanym zamówieniem oraz § 11 ust. 6 umowy o dofinansowanie zakazującego dokonywania zakupów towarów, usług czy robót budowlanych od podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo. Naruszenie to nastąpiło poprzez przedstawienie do rozliczenia wydatków poniesionych na podstawie faktur VAT wystawionych przez [...]. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż z siedmiu postępowań dotyczących rozeznania rynku tylko w jednym wybrany został inny wykonawca. Tymczasem w wymienionym przedsiębiorstwie w okresie od września 2009 r. do grudnia 2013 r. wedle informacji zamieszczonych na stronie [...] J. Ś. była zatrudniona na stanowisku dyrektora. Ponadto, zgodnie z danymi w CEiDG przedsiębiorstwo nie posiadało wpisu kodu PKD w zakresie wykonywania oprogramowania, a jego głównym wykazanym przedmiotem działalności były usługi gastronomiczne - [...] W opinii organu udzielnie swojemu dawnemu pracodawcy zamówienia wykraczającego poza zakres świadczonych przez niego usług, podważają zachowanie przez beneficjenta zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji, dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności, a także dokonania zakupu towarów od podmiotu niepowiązanego z nim osobowo lub kapitałowo. Zgodnie z § 11 ust. 6 umowy o dofinansowanie, regulacje w niej zawarte mają zastosowanie do dokonywania zakupów przez beneficjenta. Tym samym odnoszą się one bezpośrednio do zawieranych przez beneficjenta umów z podmiotami trzecimi, na mocy których nabywa on towary, usługi czy roboty budowlane za środki otrzymane w ramach realizacji projektu. IZ RPO WZ stwierdziła zatem, że była uprawniona do oceny prawidłowości wymienionych umów. Ponadto organ stwierdził, że J. Ś. już w trakcie pracy w [...] "[...]" L. B. prowadziła własną działalność gospodarczą i w tym samym czasie złożyła wniosek o dofinansowanie przedmiotowego projektu. Do naruszenia zasady przejrzystości zgodnie z § 11 ust. 6 umowy o dofinansowanie, wystarczy istnienie takiego stosunku faktycznego, który może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w wyborze wykonawcy. IZ RPO WZ uznała, że w sprawie istnieje taki stosunek faktyczny, wobec zajmowania przez J. Ś. we wskazanym okresie wysokiego stanowiska w strukturach [...], w związku z czym uznać należy, iż beneficjent zawarł umowę z podmiotem powiązanym, przy czym powiązanie to miało charakter faktyczny (11 ust. 6 pkt 3 umowy o dofinansowanie).
Organ zwrócił uwagę, że kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniania jest nie tylko na etapie wniosku o dofinansowanie, ale również w trakcie realizacji oraz po zakończeniu projektu, kiedy to beneficjent przedkłada kolejne wnioski o płatność. Pierwotna ocena kwalifikowalności wydatków może ulec zmianie w wyniku np. uzupełnienia materiału dowodowego lub wystąpienia nowych okoliczności w sprawie. W sytuacji, kiedy IZ RPO WZ w trakcie realizacji projektu lub po jego zakończeniu uzna część lub całość wydatków za niekwalifikowalne, beneficjent jest zobowiązany do zwrotu środków przekazanych na ich dofinansowanie (§ 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie). Otrzymując od beneficjenta w trakcie realizacji projektu wniosek o płatność wraz z załączonymi fakturami, organ dokonuje jedynie formalnego sprawdzenia poprawności poniesionych wydatków z wnioskiem o dofinansowanie i umową o dofinansowanie. Dopiero przeprowadzenie kontroli projektu na podstawie § 13 umowy o dofinansowanie pozwala na całościową weryfikacje prawidłowości wydatkowania środków w ramach projektu w oparciu o pełną dokumentację.
Organ wskazał ponadto, że wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość określoną w art. 2 ust. 7 Rozporządzenia nr 1083/2006, przez którą należy rozumieć: jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Beneficjent naruszył zasadę celowego i oszczędnego dokonywania wydatków ze środków publicznych. Wykorzystał zatem środki przekazane w ramach RPO WZ niezgodnie z przepisem prawa (art. 44 u.f.p.) i zapisami umowy o dofinansowanie, tj. § 11 ust. 3 do 6, szkodząc interesowi UE i narażając jej budżet na rzeczywistą stratę.
Organ stwierdził, że za naruszenie procedur określonych w art. 184 u.f.p. rozumie się również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, Wytycznych, W sprawie została zatem spełniona przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. IZ RPO WZ przypisane zostały kompetencje w zakresie całościowej oceny prawidłowości działań beneficjentów i ma ona ustawowy obowiązek żądać zwrotu środków w oparciu o procedurę określoną w u.f.p., co wynika z art. 207 u.f.p. i art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. Beneficjent zobowiązany jest zwrotu wszystkich środków przekazanych mu na podstawie umowy o dofinansowanie, które wykorzystał z naruszeniem procedur.
W skardze do sądu strona reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. 2017.1257 ze zm.; dalej "k.p.a.") w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, poprzez błędne jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji wydanej na skutek pierwotnego rozpoznania sprawy, podczas gdy z uwagi na zaistniałe uchybienia organ, winien był wydać decyzję reformatoryjną bądź kasatoryjną, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez sanowanie w obrocie prawnym decyzji wadliwej;
b) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji wykreowanie fikcji, wedle której organ niemal przez rok analizował zarzuty i argumentację przedstawioną przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy w rzeczywistości organ nie dopuścił i nie przeprowadził żadnego z dowodów, o które wnioskowała strona skarżąca, oparł się w całości na ustaleniach faktycznych poczynionych przy pierwotnym rozpoznaniu wniosku, zaś zaskarżona decyzja stanowi jedynie polemikę z argumentacją przedstawioną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jednak bez odwołania się do nowych ustaleń czy ujawnionych okoliczności;
c) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.c. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie decyzji, której uzasadnienie sprowadza się do posługiwania się przez organ ogólnikami, bez wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek rzekomo uzasadniających żądanie zwrotu od beneficjenta wypłaconego dofinansowania, jak chociażby bez wyjaśnienia przesłanki "znaczącego zawyżenia" wydatków, istnienia "stosunku faktycznego" pomiędzy beneficjentem a L. B., czy też uzasadniających zmianę stanowiska organu w stosunku do uprzedniego, uznającego przedłożone do rozliczenia wydatki za kwalifikowane, z uwagi na "uzupełnienie materiału dowodowego lub wystąpienie nowych okoliczności w sprawie", chociaż tym sformułowaniom organ nie nadał żadnej treści, nie powołał się żadną konkretną okoliczność w tym zakresie.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a) art. 25 pkt. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt. 15 u.z.p.p.r., w zw. z art. ust. 2 pkt. 4 i art. ust 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, poprzez orzeczenie o zwrocie przez beneficjenta otrzymanego dofinansowania w ramach RPO WZ, mimo niezaistnienia ku temu przesłanek;
b) art. 44 w zw. art. 207 ust. 1 pkt. 2 ust. 2a, ust. 9 pkt. 1 oraz 184 u.f.p. w zw. z § 8, § 11 ust. 3-4, § 11 ust. 5-6 umowy o dofinansowanie, poprzez wadliwe uznanie, że beneficjent naruszył "inne procedury" związane z wydatkowaniem środków publicznych uzyskanych w ramach dofinansowania z programu operacyjnego, poprzez podejmowanie działań niezgodnych z umową o dofinansowanie oraz niezgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, przejawiające się w naruszeniu zasady oszczędnego wydatkowania środków, a także naruszeniu obowiązku dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową, podczas gdy rzekome wystąpienie tych przesłanek nie zostało ani należycie uzasadnione przez organ, ani tym bardziej udowodnione.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją nr [...] (prawidłowo: [...]) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto pismem z [...] r. strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z [...] r. sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy zasadności zwrotu pobranych środków unijnych przez stronę skarżącą.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Decyzja wydawana na podstawie art. 207 § 9 u.f.p. jest decyzja określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 Jest ona poprzedzona wezwaniem do dobrowolnego zwrotu środków przeznaczonych na realizacje programów finansowanych z udziałem środków europejskich, które m. in. wykorzystane zostały z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 (art. 207 ust. 8).
Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, w ramach zawartej umowy określone zostały szczegółowe zasady dofinansowania projektu oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. IZ RPO WZ, zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie, zobowiązała się do dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych na realizację projektu na podstawie zweryfikowanego przez IZ RPO WZ poprawnego wniosku o płatność. Natomiast beneficjent, w § 4 ust 4 umowy o dofinansowanie, zobowiązał się realizować projekt z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Ponadto, w związku z realizacją projektu i w wykonaniu umowy, beneficjent obowiązany był do przestrzegania właściwych przepisów pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz właściwych przepisów prawa polskiego, w tym wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających z RPO WZ, Uszczegółowienia RPO WZ, obowiązujących procedur, wytycznych, informacji IZ RPO WZ (§ 10 ust. 5 umowy o dofinansowanie). Tym samym beneficjent zobowiązał się m. in. do przestrzegania Wytycznych.
Zgodnie z art. 25 u.z.p.p.r. za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada: instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa (pkt 1); w przypadku programu rozwoju – odpowiednio właściwy minister lub zarząd województwa (pkt 2). Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, 5-8, 10, 11, 14, 15 i 15a u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy między innymi: wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006; zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu lub podejmowanie decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 2; określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego; określenie poziomu dofinansowania projektu, jako procentu wydatków objętych dofinansowaniem; określenie systemu realizacji programu operacyjnego; zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych; dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów; prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów; odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych; ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.
W myśl art. 30 ust. 1 u.z.p.p.r., umowa o dofinansowanie stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2), w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku – ogólnie rzecz ujmując – nieprawidłowego ich wykorzystania.
Stosownie natomiast do art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przewidzianej w art. 207 ust. 9 u.f.p. – wydanej po bezskutecznym upływie terminu (zakreślonego w wezwaniu, w trybie określonym w ust. 8 tego przepisu) zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.
Zgodnie z art 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (w tym środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r. II GSK 2004/13, zgodnie z którym, procedury, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p. mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. NSA stwierdził, że sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. (por. także wyroki NSA: z 19 czerwca 2012 r. II GSK 732/11; z 9 stycznia 2014 r. II GSK 1546/12; z 23 czerwca 2015 r. II GSK 1141/14, z 13 października 2015 r. II GSK 2109/14 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. może zatem wynikać z postanowień umowy oraz procedur, których stosowanie w umowie postanowiono, określonych w innych, przywołanych w umowie aktach, co z kolei implikuje wydanie decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
W konsekwencji, w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje zatem konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących wadliwego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie podziela zarzutu nieprzydatności ekspertyzy sporządzonej na wniosek organu oraz konieczności sporządzenia kolejnej ekspertyzy. Organ słusznie wskazał, że określając w sprawie, czy wydatki zostały poniesione w sposób oszczędny, czy nie, należało ustalić ceny obowiązujące na rynku w momencie zakupu sprzętu, jak i ceny stworzenia oprogramowania. IZ RPO WZ była zatem zobowiązana zgromadzić materiał dowodowy zawierający wycenę, która będzie uwzględniać aktualną na dzień zakupu: cenę, trendy technologiczne oraz uśrednione spadki cen. Przedmiotem sporządzonej w związku z przeprowadzona przez organ kontrolą ekspertyzy było m.in. ustalenie wartości rynkowej sprzętu komputerowego oraz wycena nabytego oprogramowania. Strona przedstawiła natomiast wycenę sporządzoną przez [...]. Pomimo zachodzących w obu wycenach różnic, organ słusznie uznał, że w sprawie nie zachodzi potrzeba sporządzenia dodatkowej ekspertyzy obrazującej najniższe oraz najwyższe ceny składników majątku nabytych przez skarżącą w związku z realizacją projektu. W opinii sądu dla weryfikacji kryterium oszczędności słusznie bowiem posłużono się określonymi przez eksperta stawkami uśrednionymi. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w dostarczonej na zlecenie strony wycenie, [...] nie ustosunkowuje się do cen i kalkulacji przedstawionych w opinii eksperta sporządzonej na zlecenie organu, pomimo zawartej w treści oferty prośby w tym względzie. Na podstawie przesłuchania S. W. - właściciela [...] można wywnioskować jedynie, że jego firma nie wykonałaby projektu za kwotę wskazaną przez eksperta organu. Słusznie przy tym zwrócił uwagę organ, że IZ RPO WZ, przeprowadzając dowody z wycen zakupionego przez skarżącą sprzętu miała na celu ustalenie, jakie ceny sprzętu obowiązywały w okresie jego zakupu. Tym samym niemożliwe jest oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie wyceny dokonanych przez skarżącą wydatków, która została stworzona prawie dwa lata od daty zakupu i która nie uwzględnia zmian zachodzących na rynku IT na przestrzeni tego okresu. Wycena stworzona przez [...] nie dotyczyła tożsamego sprzętu, jaki zakupiła skarżąca, jak i dotyczyła innego okresu. Organ zatem prawidłowo za wiarygodną i wystarczającą uznał wycenę wykonaną przez eksperta na etapie czynności kontrolnych.
Wbrew twierdzeniom skargi, sąd za bardzo istotne w sprawie uznał, że na podstawie niekwestionowanego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, iż sama skarżąca nabyła ten sam sprzęt od R. G. za cenę znacznie niższą niż ta, która zapłaciła przedsiębiorstwu L. B.. Co prawda do zakupu nie doszło dokładnie w tym samym czasie (różnica wynosząca nieco ponad pół roku), jednak nie może to usprawiedliwić tak znaczących różnic w cenie. Za nieprzekonujące i niewystarczające w tej kwestii sąd uznał stwierdzenie, że sprzęt IT stosunkowo szybko się "starzeje". Właściwie organ wskazał, że oszczędność należy rozumieć jako obniżenie w możliwym stopniu wydatków koniecznych na realizację zadania z zastrzeżeniem granicy, w której przełożyłoby się to na spadek jakości działalności. Tym samym dokonując sprawdzenia oszczędności wydatków, organ zweryfikował, że skarżąca mogła nabyć po niższej cenie taki sam - co do jakości i użyteczności – sprzęt i oprogramowanie niezbędne do realizacji projektu. IZ RPO WZ ustaliła, iż nazwy, modele, typu urządzeń i oprogramowanie zakupione w ramach projektu na podstawie faktur nr nr [...], [...], [...], [...] były tożsame z tymi wyszczególnionymi na niekwalifikowalnej fakturze VAT nr [...]. Wykorzystanie sprzętu zakupiony od [...] A. R. G. podczas pracy przy ul. [...] w S. , nie tłumaczy różnicy w cenach zakupu tożsamych urządzeń i oprogramowani. Należy zgodzić się z organem, że powyższe bezpośrednio wskazuje, iż wydatki przedłożone przez skarżącą do dofinansowania w ramach projektu pn. "D. - t. System informatyczny w standardzie [...] uzupełniony nową innowacyjną technologią 3D" zostały poniesione w sposób nieoszczędny, bowiem możliwe było dokonanie zakupu sprzętu po cenie niższej, niż dokonała tego skarżąca.
Powyższe znalazło potwierdzenie we wspomnianej wyżej opinii eksperta zewnętrznego (specjalista z zakresu informatyki, GSM i technologii internetowych, biegłego sądowego), który brał udział w kontroli doraźnej IZ RPO WZ. Dokonał on porównania (według cen na dzień zakupu) wydatków przedstawionych przez skarżącą do rozliczenia w ramach przedmiotowego projektu i w swojej ekspertyzie wskazał, iż wydatki te nie odpowiadają cenom rynkowym urządzeń i oprogramowania. Ekspert wykonał swoją kalkulację w oparciu o: aktualną cenę, trendy technologiczne, uśrednione spadki cen. Ponadto wskazał, że w wybranych przypadkach przeprowadził rozmowy z przedstawicielami firm zajmujących się dystrybucją urządzeń, pod kątem ustalenia wartości i cen sprzętu za badany okres oraz jego spadków cenowych w poszczególnych okresach. W wyniku ekspertyzy IZ RPO WZ ustaliła ponadto, iż wydatki poniesione na system jakości [...] dla żywności dietetycznej - licencja również zostały zawyżone.
W konsekwencji prawidłowy jest wniosek organu, że wniosku, że wydatki poniesione w projekcie były znacznie zawyżone (według organu o [...]%). Istotne jest, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że ekspert powołany przez IZ RPO WZ swoją wycenę oparł na cenach takiego samego sprzętu jak ten, który został nabyty przez skarżącą w ramach przedmiotowego projektu. Również wycena stworzonego oprogramowania została oparta na podstawie cen obowiązujących na rynku (w tamtym czasie) za podobne programy.
Skarżąca nie dochowała zatem zasad obowiązujących ją na podstawie § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, tj. wydatki nie były celowe, oszczędne, jak i też nie została zachowana zasada uzyskiwania najlepszych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku.
Za z gruntu błędne sąd uznał wywody strony, że zaskarżona decyzja stanowi jedynie polemikę z argumentacją przedstawioną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wręcz przeciwnie, to argumenty podnoszone przez stronę mogą stanowią polemikę z władczym rozstrzygnięciem organu administracji.
Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje również okoliczność, że do negatywnej oceny poniesionych wydatków doszło dopiero po zakończeniu projektu. Zupełnie jasnym jest bowiem, że dopiero wtedy odbywa się szczegółowa i kompleksowa kontrola w zakresie prawidłowości wydatkowania przyznanych środków.
Sąd nie podzielił także zarzutów skargi w zakresie naruszenia przez skarżącą § 11 ust. 5 umowy o dofinansowanie, na podstawie którego miała ona obowiązek dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową w związku z realizowanym zamówieniem oraz § 11 ust. 6 umowy o dofinansowanie zakazującego dokonywania zakupów towarów, usług czy robót budowlanych od podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo.
Jak zwrócono uwagę, przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się również pozostawanie w takim stosunku prawnym lub faktycznym, który może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w wyborze wykonawcy. Z natury rzeczy kryterium to nie jest zupełnie wolne od pewnej dozy uznaniowości przy ocenie jego występowania. Nie może w tym kontekście umknąć uwadze, że z siedmiu postępowań dotyczących rozeznania rynku tylko w jednym wybrany został inny wykonawca niż [...], w którym to przedsiębiorstwie w okresie od września 2009 r. do grudnia 2013 r. ([...] skarżąca była zatrudniona na stanowisku dyrektora. Ponadto, jak ustalił organ, zgodnie z danymi dotyczącymi [...] w CEiDG nie było wpisu dotyczącego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej (PKD) w zakresie wykonywania oprogramowania, a jego głównym wykazanym przedmiotem działalności były usługi gastronomiczne - 56.29.1. W opinii sądu powyższe słusznie wzbudziło wątpliwości organu w zakresie przestrzegania przez stronę § 11 ust. 5 i 6 umowy o dofinansowanie. Za nieprzekonujące i nierozwiewające powstałych wątpliwości sąd uznaje twierdzenia strony, że J. Ś., choć zatrudniona na stanowisku określnym jako "dyrektor", niekoniecznie musiała być pracownikiem wysokiego szczebla. Według sąd, z pewnością nie nazywa się "dyrektorem" pracownika pełniącego w przedsiębiorstwie funkcje nieistotne, a okoliczność, że skarżąca była jedyną osobą zatrudnioną przez L. B. na umowę o pracę raczej wzmacnia niż osłabia wniosek o istniejących pomiędzy nimi powiązaniach. Wątpliwości organu uzasadnia również złożenie wniosku o przyznanie dofinansowania jeszcze w okresie zatrudnienia w [...].
W konsekwencji uznania przez sąd, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ w sposób prawidłowy, nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi w sferze naruszeń prawa materialnego. Zastosowanie kwestionowanych przepisów było bowiem bezpośrednią konsekwencją poczynionych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy.
Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło