I SA/Sz 407/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-09-03

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Ewa Wojtysiak, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaległość podatkowa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. uległa przedawnieniu, a jeśli nie, to czy istniały podstawy do umorzenia tej zaległości na podstawie ważnego interesu podatnika?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe obu instancji. Organy nie zbadały w sposób wyczerpujący, czy doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w szczególności czy strona została prawidłowo poinformowana o wszczęciu postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia. Zabezpieczenie hipoteką nie wywołało skutku braku przedawnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca G.Ch. wniosła o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że zaległość nie uległa przedawnieniu z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego oraz zabezpieczenie hipoteką. Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania oraz argumentowała o istnieniu ważnego interesu podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy nie zbadały prawidłowo kwestii przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi G.Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej G.Ch. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego , którą odmówiono umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł. Z uzasadnienia decyzji organów podatkowych I i II instancji wynika, że w następstwie kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję nr [...], którą określił podatniczce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] W związku z nieuregulowanym ww. zobowiązaniem podatkowym, pismem z dnia [...] r., [...] zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Według ustaleń organu podatkowego I instancji, na dzień złożenia wniosku strona posiadała zaległości z tego tytułu w łącznej kwocie [...] zł We wniosku wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do Sądu Rejonowego o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej ustanowionej dla lokalu, w którym mieszka. Strona podniosła także, że zaległość dotyczy 2005 r. zatem z dniem [...] r. przedawniła się i nie podlega wykonaniu, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03.06.2013 r. o sygn. akt I FPS 6/12, w myśl której skoro zawiadomienie o zastosowaniu ww. środka egzekucyjnego nie miało miejsca przed upływem terminu przedawnienia, nie nastąpiło przerwanie biegu tego terminu. Strona przywołała także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.07.2012 r., sygn. akt P 30/12, w którym uznano, że obecnie obowiązujące brzmienie przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej zawiera normę niekonstytucyjną. W następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego, w toku którego organ podatkowy I instancji zebrał dane na temat sytuacji materialnej, rodzinnej, bytowej i ciężarów finansowych strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] r., którą odmówił przyznania wnioskowanej ulgi. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji w pierwszej kolejności odniósł się do podnoszonej przez stronę kwestii wymagalności przedmiotowej zaległości podatkowej, wskazując, że zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. nie uległo przedawnieniu. Przywołując brzmienie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej "o.p."), organ wyjaśnił, że termin płatności zobowiązania podatkowego upływał z dniem [...] r., a więc przedawnienie zobowiązania mogło nastąpić nie wcześniej niż [...] r. Odnosząc się do przepisu art. 70 § 6 o.p., regulującego kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, oraz powołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.07.2012 r., sygn. akt P 30/11, organ wskazał, że w wyroku tym Trybunał nie zakwestionował dopuszczalności samej przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Stwierdzona wada normy prawnej tkwi jedynie w braku zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy organ podał, że w dniu [...] r. wszczęto dochodzenie w sprawie m.in. o czyn polegający na podaniu nieprawdy w zeznaniu o wysokości uzyskanego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2005 (PIT-36) złożonym w dniu [...] r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego (postępowanie nie zostało dotychczas zakończone). Następnie, w dniu [...] r., przedstawiono zarzut, że w ww. zeznaniu podała nieprawdę, czym spowodowała uszczuplenie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w kwocie [...] zł, tj. o czyn określony w art. 56 § 2 kks, i w tym samym dniu podatniczka została przesłuchana w charakterze podejrzanej. Wobec powyższego organ stwierdził, że przed dniem [...] r. podjęto działania, mające na celu poinformowanie [...] o podjętych wobec niej czynnościach mających wpływ na bieg terminu przedawnienia. Ponadto organ wskazał, że w dniu [...] r. zaległość podatkowa została zabezpieczona wpisem hipoteki przymusowej w księdze wieczystej . Rozważając zasadność udzielenia wnioskowanej ulgi, organ uznał, że podniesiona przez stronę argumentacja, skonfrontowana ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie potwierdza wystąpienia w sprawie przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego odwołaniem strony, Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję z dnia [...] r., utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przyznania stronie wnioskowanej ulgi. Podzielił także stanowisko organu I instancji co do tego, że przedmiotowa zaległość podatkowa nie uległa przedawnieniu, z uwagi na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Wskazał, że przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 o.p., tj. 05.12.2011 r., wobec strony zostało wszczęte dochodzenie w sprawie o czyn określony w art. 56 § 2 kodeksu karnego skarbowego i jak wynika z akt pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. podatniczka została zawiadomiona. Ponadto ww. zaległość jest zabezpieczona wpisem hipoteki przymusowej. W skardze do Sądu [...] wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zakwestionowała słuszność decyzji organów podatkowych, które - w jej ocenie - winny umorzyć postępowanie podatkowe, uznając, że zaległość podatkowa za 2005 r. uległa przedawnieniu, bądź umorzyć te zaległości na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p., z uwagi na istnienie w przedstawionych okolicznościach przesłanki ważnego interesu podatnika. Skarżąca przedstawiła okoliczności, które doprowadziły do powstania przedmiotowej zaległości podatkowej, i do skargi dołączyła: oświadczenia [...] z dnia [...] r., pismo komornika Sądowego, dotyczące zajęcia wierzytelności z dnia [...] r., pismo Spółki Jawnej [...] do Komornika Sądowego W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego należy zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Przeprowadzone w tak zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Sąd stwierdził mianowicie, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego I instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając powyższe, wskazać należy, że przedawnienie jako instytucja prawa materialnego musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania, bowiem jego upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 o.p. Organ podatkowy jest zobowiązany do dokonania oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy nastąpił upływ czasu skutkujący przedawnieniem oraz czy nie wystąpiły okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, rzutujące na przedłużenie terminu (art. 70 o.p.). Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie postępowania podatkowego musi być uwzględniony z urzędu przez organ podatkowy, przed którym postępowanie się toczy, niezależnie od tego czy dotyczy postępowania przed organem I instancji czy postępowania odwoławczego. Organ stwierdzając ujemną przesłankę kontynuowania postępowania, jest zobligowany do jego zakończenia przez umorzenie postępowania (art. 208 § 1 o.p.). Stosownie do dyspozycji art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przy czym zasada określona w art. 70 § 1 o.p. może doznać ograniczenia. Stosownie bowiem do brzmienia przepisów art. 70 § 2, § 3, § 4 i § 6 o.p., ustawodawca przewidział, że w ściśle przewidzianych przypadkach bieg terminu przedawnienia ulega przerwaniu (§ 3 i § 4) albo nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu (§ 2 i § 6), a ponadto - zgodnie z § 8 ww. artykułu - zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dotyczy zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W myśl art. 70 § 1 o.p., termin przedawnienia tego zobowiązania upływał zatem w dniu [...] r. Zdaniem organów podatkowych w orzekających w niniejszej sprawie, z dniem [...] r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, z uwagi na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. We wskazanym dniu wszczęto bowiem dochodzenie w sprawie m.in. o czyn polegający na podaniu nieprawdy w zeznaniu o wysokości uzyskanego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2005 (PIT-36) złożonym przez [...] r. Naczelnikowi Urzędu Skarboweg. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 70 § 6 pkt 1 o.p., zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o ile podejrzenie przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, którego dotyczy przedawnienie. Zapis ten oznacza, że początkową datę zawieszenia biegu terminu przedawnienia wyznacza wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Z kolei datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia o jakim mowa w art. 303 lub 325a Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 113 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, które to postanowienie określa nadto zakres prowadzonego postępowania przygotowawczego (tak: Komentarz do art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). W myśl art. 313 § 1 k.p.k. stosowanym w postępowaniu karnym skarbowym na podstawie art. 113 kodeksu karnego skarbowego, jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go. W zakresie fazy wcześniejszej, dotyczącej wszczęcia postępowania przepisy kodeksu karnego skarbowego nie zawierają odmiennych uregulowań od zawartych w kodeksie postępowania karnego. Ten ostatni nie przewiduje w ogóle zawiadomienia potencjalnego sprawcy o wszczęciu postępowania (art. 305 § 4 w związku z art. 325a § 1 k.p.k.). O wydaniu takiego postanowienia zawiadamia się jedynie osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionego pokrzywdzonego. Po wszczęciu postępowania toczy się ono ad rem (w sprawie), a potencjalny sprawca (podejrzany) do momentu, w którym organ prowadzący postępowanie ogłosi mu zarzut lub zarzuty (art. 313 § 1 i § 2 oraz art. 325g § 1, § 2 i § 3 k.p.k.) o toczącym się postępowaniu nie ma wiedzy. Ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutu powoduje, że wkracza ona w fazę ad personam. Pomiędzy wszczęciem postępowania, a przedstawieniem zarzutu może minąć nawet bardzo długi czas, zwłaszcza w tych sprawach, w których w momencie wszczęcia postępowania osoba potencjalnego sprawcy w ogóle nie jest znana. Postępowanie w sprawie może zresztą nigdy nie przekształcić się w fazę przeciwko osobie, np. w sytuacji braku dowodów co do osoby sprawcy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10.04.2013 r., sygn. akt I SA/Łd 215/13 – ten i następne wyroki sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tego też względu kluczowe znaczenie dla oceny zarzutu przedawnienia ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.07.2012 r. w sprawie P 30/11 (LEX nr 1171372), w którym orzeczono, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy stanu prawnego obowiązującego od dnia 01.01.2003 r. do dnia 01.09.2005 r. Trybunał Konstytucyjny zwrócił jednak uwagę w punkcie 7 uzasadnienia, że po nowelizacji przepisu, tj. z dniem 30.06.2005 r., która weszła w życie z dniem 01.09.2005 r. (ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 143, poz. 1199) ustawa również zawiera normę uznaną w tym wyroku za niekonstytucyjną. Nie może zatem budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się także do art. 70 § 6 pkt 1 o.p., w brzmieniu obowiązującym po dniu 01.09.2005 r. Analizując zagadnienie zawieszenia biegu terminu przedawnia zobowiązania podatkowego Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 o.p. z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia następuje z mocy prawa, tj. z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie, w związku z czym podatnik nie ma wiedzy o podjęciu czynności, która w tak istotny sposób wpływa na zakres jego praw. Powoływana zaś wyżej konstytucyjna zasada ochrony zaufania obywatela do państwa wymaga, aby obywatel - podatnik nie był zaskakiwany działaniami organów administracji państwowej niosącymi dla niego niekorzystne skutki podatkowe, jak i nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. W tym zakresie winna istnieć transparentność działań organów podatkowych. Dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia położenie nacisku na datę wydania postanowienia o wszczęciu postępowania jest, w świetle rozważań Trybunału Konstytucyjnego, niewystarczające i nie może zostać uznane za świadczące o tym, że doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w sposób określony w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27.03.2013 r., sygn. akt I FSK 656/12 oraz z dnia 25.04.2013 r., sygn. akt I FSK 810/12). Wobec powyższego przy interpretacji zapisu art. 70 § 1 pkt 6 o.p. w brzmieniu obowiązującym od 01.09.2005 r., w ocenie Sądu, należy uwzględnić wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a wymieniony przepis interpretować należy w ten sposób, że wszczęcie śledztwa lub dochodzenia zawiesza bieg terminu przedawnienia, jeśli podatnik został o tym fakcie zawiadomiony, lub z okoliczności sprawy wynika, kiedy dowiedział się o toczącym się postępowaniu i jego przedmiocie, którym musi być podejrzenie popełnienie przestępstwa lub wykroczenia związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Niewątpliwie ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów usuwa wszelkie wątpliwości co do stanu wiedzy podatnika. W realiach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych brak jest odpisu powoływanego przez organy podatkowe postanowienia z dnia [...] r. o wszczęciu dochodzenia. Informację o wszczęciu postępowania karnego skarbowego znaleźć można jedynie w dwóch w znajdujących się w aktach dokumentach, tj. w odpisie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. oraz w piśmie Samodzielnego Referatu Postępowań Podatkowych PPV. Przy czym we wskazanej decyzji podano, że pismem z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej poinformował organ odwoławczy o tym, iż [...] r. zostało wszczęte wobec strony dochodzenie w sprawie o czyny polegające na podaniu przez [...] nieprawdy w zeznaniu podatkowym za rok 2005 złożonym w dniu [...] r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego .Natomiast w piśmie z dnia [...] r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie organu podatkowego I instancji z dnia [...] r., podano, że zaległość [...] z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. nie uległa przedawnieniu. Ustalenie upływu biegu terminu przedawnienia zaległości będzie możliwe po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego skarbowego. Ponadto ww. zaległość jest zabezpieczona wpisem hipoteki przymusowej (art. 70 § 8 o.p.) W aktach sprawy brak jest również dowodów potwierdzających fakt, że podatnik został poinformowany o powyższym zdarzeniu, implikującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Jakkolwiek w aktach sprawy odnaleźć można kopię, powołanego przez organ odwoławczy, pisma z dnia [...] r., skierowanego do [...], w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego zawarł informację, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. został zawieszony z dniem [...] r., w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego, to brak jest jednak dokumentu, który potwierdzałby, że pismo to zostało faktycznie skarżącej doręczone. Ponadto w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest dowodów na zaistnienie wskazywanych w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego I instancji zdarzeń, tj. że w dniu [...] r. przedstawiono zarzut popełnienia czynu określonego w art. 56 § 2 kks, i że w tym samym dniu podatniczka została przesłuchana w charakterze podejrzanej. Natomiast odnośnie zabezpieczenia hipoteką należności podatkowych wskazać należy, że ze stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 niezgodności z art. 64 ust. 2 Konstytucji, normy prawnej zawartej w art. 70 § 8 o.p., wynika, że w okresie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych hipoteką biegł jednak termin ich przedawnienia, a jeżeli upłynął w tym okresie, to wygasły one z mocy prawa – art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 o.p.. Wobec powyższego uznać trzeba, że zabezpieczenie hipoteką przedmiotowych zobowiązań podatkowych nie wywołało skutku braku ich przedawnienia. Wobec powyższego Sąd uznał, że w toku postępowania podatkowego organy podatkowe obu instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu ustalenia, czy rzeczywiście w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia, czym naruszyły art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie powyższego naruszenia powoduje, że rozstrzyganie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w skardze jest przedwczesne. W tym stanie rzeczy, wobec niezbadania przez organy w sposób wyczerpujący, czy w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka prowadzenia postępowania w postaci przedawnienia, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko zaprezentowane w wyroku, w szczególności wykazać, czy strona była powiadomiona przed upływem terminu przedawnienia o fakcie wszczęcia postępowania karnego skarbowego lub wykazania, czy w inny sposób uzyskała informację o toczącym się postępowaniu mającym wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, bądź czy podjęto inne działania, które przerwały bieg terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...]zł, stanowiącą uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło