I SA/Sz 418/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "D." Spółki z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: przyznać Spółce prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę [...] złotych Skarżąca "D." Spółka z o.o. z siedzibą w [...], w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej, złożyła na urzędowym formularzu PPPR wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej wyrobów chemicznych, sprzedaży hurtowej drewna oraz sprzedaży hurtowej artykułów budowlanych. Ze względu na prowadzone postępowania związane z obrotem olejem formowym Spółka zmuszona została przerwać działalność, w szczególności z uwagi na zatrzymanie przez urząd celny jednej cysterny towaru o wartości prawie [...] zł. Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych w kwocie tak dużej jak należny wpis sądowy. Na chwilę obecną nie uzyskuje przychodów w zakresie handlu, produkcji ani usług, nie wykazuje obrotów. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych na dzień [...] r. [...] zł, wysokość straty za [...] r. [...] zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy w Banku B. S.A. (w jego ramach konto złotówkowe oraz walutowe w EURO), którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku stanowił kwotę ujemną wynoszącą [...] zł. Ponadto Spółka podała, że wartość zabezpieczonego przez organ celny towaru wynosi [...] zł, a należności od kontrahentów [...] zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie dodatkowych dokumentów źródłowych Spółka przedłożyła: 1. kopię rocznego zeznania podatkowego za [...] r., w którym zadeklarowała przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł, a także kopię informacji PIT-8/O o odliczeniach od dochodu i od podatku straty z lat ubiegłych w kwocie [...] zł; 2. wykaz aktywów i pasywów za okres od [...] r. do [...] r., ewidencję środków trwałych, ewidencję zakupów, kopię raportu kasowego za okres od [...] do [...] r. (stan środków w kasie przedsiębiorstwa na dzień [...] r. wynosił [...] zł); 3. zestawienie należności i zobowiązań Spółki na dzień [...] r.; 4. wyciągi z rachunku bankowego za okres [...] r. do [...] r. złotowego i walutowego wraz z wyjaśnieniem Spółki z dnia [...] r. w kwestii braku obrotów na koncie walutowym; 5. bilans i rachunek zysków i strat Spółki za okres od [...] r. do [...] r.; 6. kopie deklaracji VAT-7 za miesiące [...] r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej zwana "P.p.s.a.", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Biorąc pod uwagę powyższe oraz przedstawione przez Spółkę dane dotyczące jej sytuacji finansowej, należało uznać, że wniosek o prawo pomocy zasługuje częściowo na uwzględnienie. Wykazana bowiem sytuacja finansowa skarżącej dowodzi, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (ujemne saldo rachunku bankowego), sprowadzających na tym etapie sprawy do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Jednak posiadanie niewielkich środków pieniężnych w kasie przedsiębiorstwa (na dzień [...] r. w kwocie [...] zł), a także należności u kontrahentów w kwocie ok. [...] zł, oznaczają, że Spółka ma możliwości aby w kosztach sądowych partycypować choćby w minimalnych zakresie. W ocenie referendarza sądowego, Spółka jest zatem w stanie opłacić wpis sądowy w kwocie [...] zł, co stanowi najniższy wpis w sprawach podatkowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.