I SA/Sz 436/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] r. nr [...] określającej P. S. G. sp. z o.o. z siedzibą w W. oddział w P. (zw. dalej: Spółką), wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powyższa decyzja została doręczona Spółce w dniu 1 grudnia 2014 r. Podaniem z dnia 15 grudnia 2014 r., złożonym za pośrednictwem poczty w dniu 16 grudnia 2014 r., Spółka złożyła odwołanie od powołanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stwierdziło w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium powołując treść art. 223 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazało, że odwołanie wnosi się w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji stronie i Strona została o tym pouczona. Doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło Spółce w dniu 1 grudnia 2014 r. Termin 14 dni przewidziany do wniesienia odwołania liczony zgodnie z art. 12 § 1 i 6 Ordynacji podatkowej ( od następnego dnia po doręczeniu), to jest od 2 grudnia 2014 r., upłynął w dniu 15 grudnia 2014 r. Strona złożyła odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu 16 grudnia 2014 r. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że wniesienie odwołania nastąpiło 1 dzień po ustawowym terminie przewidzianym do jego wniesienia a Strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie, P.S.G. sp. z o.o. z siedzibą w W., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania. Ponadto Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie norm prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe uznanie, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2014 otrzymała w dniu 2 grudnia 2014 r., przy czym na potwierdzeniu odbioru przesyłki umieszczono omyłkowo datę 1 grudnia 2014 r. (pieczątka sekretariatu Spółki) oraz prawidłową datę tj. 2 grudnia 2014 r. (pieczęć okrągła poczty). Po dostarczeniu pisma w kopercie do właściwego działu w Spółce, na piśmie została umieszczona pieczątka z prawidłową datą - 2 grudnia 2014 r. Od powyższej decyzji dnia [...] r. (tj. w 14-dniowym terminie licząc od dnia faktycznego odbioru przesyłki) Spółka wniosła, za pośrednictwem Burmistrza Miasta Ł., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Spółka oświadczyła, iż pieczątka na potwierdzeniu odbioru z datą 1 grudnia 2014 r. jest niewłaściwa i wynika z błędu ludzkiego polegającego na braku zmiany daty na pieczątce. Jednocześnie, przy istnieniu trzech pieczęci - dwóch z datą 2 grudnia 2014 r. (pieczęć okrągła poczty, jak i pieczęć działu Spółki, który odebrał pismo) i jednego z błędną datą 1 grudnia 2014 r. oraz konieczności respektowania zasady in dubio pro tributario w postępowaniu podatkowym, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jako bezprzedmiotowego, co wynika z faktu, iż Spółka terminowi nie uchybiła. Do skargi Spółka załączyła dokumenty potwierdzające wniesienie odwołania w terminie. tj.: skan potwierdzenia odbioru przesyłki z dwoma pieczątkami daty wpływu: 01.12.2014 r. (pieczątka Spółki) oraz 02.12.2014 r. (pieczęć okrągła poczty) oraz kopię (poświadczoną za zgodność z oryginałem) decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] r., z pieczątką daty wpływu: 02.12.2014 r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia przez P. S. G. sp. z o.o. z siedzibą w W. (oddział w P.) odwołania od decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] r., określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie [...] zł. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zw. dalej: O.p.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle tego przepisu odnotować należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, Organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 O.p., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia Stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez Organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez Organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli Organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania Organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., II OSK 9/09 - dostępne na stronie internetowej centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl//). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania Organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Wskazać przy tym należy, że w przypadku zaistnienia wątpliwości co do ustalenia daty wniesienia odwołania od decyzji Organu na Organie ciąży obowiązek poczynienia niezbędnych w tym zakresie ustaleń. Organ nie może bowiem domniemywać daty doręczenia decyzji ani daty wniesienia odwołania, gdyż okoliczności te powinny być w sposób niebudzący wątpliwości ustalone w postępowaniu wstępnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1020/07, LEX nr 497376). Podkreślić również należy, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 826/07, publik. LEX 355325). Z przedstawionych rozważań wynika zatem, że wydanie przez Organ orzeczenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia Stronie kwestionowanego w drodze odwołania rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 223 § 2 O.p. został przez Stronę zachowany. W rozpoznawanej sprawie Organ odwoławczy wydał kwestionowane postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., twierdząc, że Spółka złożyła odwołanie 1 dzień po ustawowym terminie przewidzianym do jego wniesienia. U podstaw takiego stanowiska legło uznanie, że nadanie przesyłki poleconej zawierającej odwołanie nastąpiło w dniu 1 grudnia 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] r., umieszczono pieczątkę sekretariatu Spółki z datą 1 grudnia 2014 r. oraz pieczątkę poczty z datą 2 grudnia 2014 r. Nadto, po dostarczeniu decyzji Burmistrza Ł. do właściwego działu w Spółce, na decyzji została umieszczona pieczątka kancelarii Spółki z datą 2 grudnia 2014 r. Przy istnieniu trzech pieczęci: dwóch z datą doręczenia decyzji 2 grudnia 2014 r. i jednej z datą 1 grudnia 2014 r., Organ odwoławczy zobligowany był do szczególnej staranności w ustalaniu rzeczywistej daty nadania odwołania, z wykorzystaniem wszystkich dostępnych środków dowodowych. Bezspornie Organ odwoławczy przed podjęciem zaskarżonego rozstrzygnięcia powinien ponad wszelką wątpliwość ustalić, czego nie dokonał, która ze wskazanych dat jest datą nadania odwołania. Bez rozstrzygnięcia powyższej wątpliwości przyjęcie twierdzenia o nadaniu odwołania po terminie - w ocenie Sądu - wydaje się być przedwczesne. Niewątpliwie okoliczności podnoszone przez skarżącą Spółkę, iż pieczątka na potwierdzeniu odbioru z datą 1 grudnia 2014 r. jest niewłaściwa i wynika z błędu ludzkiego polegającego na braku zmiany daty na pieczątce, a pominięte przez Organ odwoławczy, mogą mieć w sprawie istotne znaczenie dla zachowania przez Stronę terminu do wniesienia odwołania. W przekonaniu Sądu, przedstawiony wyżej stan faktyczny wskazuje, że Organ odwoławczy nie miał wystarczających podstaw, aby przyjąć, iż odwołanie złożone przez skarżącą Spółkę zostało wniesione z uchybieniem 14 - dniowego terminu. Jak wyżej wskazano, okoliczności daty nadania odwołania od decyzji organ nie może domniemywać. W związku z powyższym uznać należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przedwcześnie przyjęło, a to wobec naruszenia przepisów postępowania które określają obowiązek Organów podatkowych do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, że skarżąca Spółka uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Organ odwoławczy powinien uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, celem ustalenia prawidłowej daty nadania odwołania. Ponadto Organ odwoławczy weźmie również pod uwagę fakt, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylono zaskarżone postanowienie.