I SA/Sz 477/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-08-09
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe, które wygasło wskutek zapłaty (przymusowego wykonania w drodze egzekucji administracyjnej), może następnie wygasnąć na skutek przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zobowiązanie podatkowe, które wygasło wskutek zapłaty (w tym w wyniku przymusowego wykonania w drodze egzekucji administracyjnej), nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. W sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta prawidłowo i doprowadziła do zapłaty, nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty, nawet jeśli doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego nastąpiło po upływie terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku podatniczki o zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2004 r. Podatniczka twierdziła, że zobowiązania te uległy przedawnieniu, ponieważ środki egzekucyjne zostały zastosowane po upływie terminu przedawnienia. Organy podatkowe uznały, że zobowiązania wygasły wskutek zapłaty w wyniku egzekucji administracyjnej, a pozostała kwota za III kwartał 2004 r. wyegzekwowana po terminie przedawnienia stanowi nadpłatę. Decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, została zaskarżona do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant sekretarz sądowy Ziemowit Augustyniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2004 r. oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. wydał w dniu 21 kwietnia 2017 r. decyzję nr [...] po rozpoznaniu odwołania J. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. z dnia 29 września 2016 r. nr [...] odmawiającej określenia nadpłaty w podatku od towarów i usług z tytułu wyegzekwowanych kwot na poczet zobowiązania określonego w ostatecznej decyzji za II kwartał 2004 r. w wysokości [...] zł żądanej do zwrotu wraz z odsetkami oraz określającej nadpłatę w podatku od towarów i usług z tytułu wyegzekwowanych kwot na poczet zobowiązania określonego w ostatecznej decyzji za III kwartał 2004 r. w wysokości [...] zł do zwrotu wraz z odsetkami.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie, wskazując,
że podatniczka złożyła w dniu 19 września 2014 r. w organie I instancji pismo, którym wskazała, iż w związku z postanowieniem o pozostawieniu bez rozpoznania złożonego w dniu 14 grudnia 2012 r. jej wniosku w sprawie zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanych kwot na podstawie nieostatecznych decyzji podatkowych za lata 2004-2007 określających zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług na łączną kwotę [...] zł plus odsetki, wniosła m.in. o zwrot kwoty [...] zł wraz
z odsetkami za II i III kwartał 2004 r. z uwagi na przedawnienie roszczeń.
Organ I instancji wezwał podatniczkę pismem z dnia 21 października 2014 r. do doprecyzowania złożonego wniosku w zakresie wskazania żądanych kwot do zwrotu. Podatniczka wskazała, że wniosek dotyczy decyzji za I- IV kwartał 2004 r., I-IV kwartał 2005 r. i I-III kwartał 2006 r., oraz dodatkowo wniosła żądanie o zwrot kosztów egzekucyjnych wyegzekwowanych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych za ww. okresy.
Następnie podatniczka w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 40/12, wskazała, że roszczenia za I-IV kwartał 2004 r., I-IV kwartał 2005 r. i I-III kwartał 2006 r. uległy przedawnieniu, gdyż egzekwowane były bez podstawy prawnej.
Podatniczka pismem z dnia 26 marca 2015 r. wniosła o zawieszenie
ww. postępowania do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie skargi na wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. postanowienie z dnia 13 stycznia 2015 r., znak: [...] (tom II, karta 657).
W dniu 13 kwietnia 2015 r. podatniczka wniosła o wycofanie wniosku z dnia
12 września 2014 r. w sprawie zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanych kwot za lata 2004-2007 w związku:
• ze złożoną skargą kasacyjną na orzeczenia WSA w Szczecinie z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 145/13 i I SA/Sz 146/13 w sprawie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznych w podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2005 r.,
• ze skargą złożoną do WSA w Szczecinie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 13 stycznia 2015 r., znak: [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących IV kwartału 2005 r. oraz I-III kwartału 2006 r.,
• z postępowaniem sądowym toczącym się przed Sądem w K. P.
Podatniczka zastrzegła sobie prawo do złożenia ponownie wniosku o zwrot wyegzekwowanych kwot za lata 2004-2007 po zakończeniu wyżej wymienionych postępowań (tom II, karta 661).
Organ I instancji decyzją z dnia 15 kwietnia 2015 r. umorzył postępowanie wszczęte w dniu 19 września 2014 r. na wniosek podatniczki z dnia 12 września 2014 r. w sprawie zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanych kwot podatku od towarów i usług za lata 2004-2007 (tom II, karty 662- 663), zaś po rozpatrzeniu odwołania podatniczki na ww. decyzję (tom II, karty 664- 667), organ odwoławczy decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. uchylił w całości decyzję organu podatkowego I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ (tom II, karty 681-685).
W dniu 30 lipca 2015 r. podatniczka złożyła w organie I instancji wniosek,
w którym wniosła o:
• umorzenie postępowania za I kwartał 2004 r.,
• zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za II i III kwartał 2004 r.,
• zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za IV kwartał 2004 r. oraz za I - III kwartał 2005 r.,
• zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za IV kwartał 2005 r. oraz za I - III kwartał 2006 r.
Wskazała, że kwoty te zawierają koszty egzekucyjne bezpodstawnie pobrane przez organ podatkowy. Podstawą zaś żądania zwrotu ww. kwot jest niezgodne
z prawem pobranie należności podatkowych, które w dacie ich pobierania były przedawnione (tom II, karty 691- 692).
Organ I instancji postanowieniem z dnia 21 października 2015 r. odmówił zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem podatniczki w sprawie zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanych kwot w podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2004r., I-IV kwartał 2005r. I I-III kwartał 2006 r., wynikających z ostatecznych decyzji (tom II, karty 708-715), zaś organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia strony (tom II, karta 725), postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r., uchylił w całości to postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie (tom II, karty 739-742).
W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał m.in., że odrębną kwestią postępowania jest kolejny wniosek podatniczki przedstawiony w zażaleniu
z dnia 3 listopada 2015 r. o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanych środków pieniężnych, do czasu rozpoznania sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. P. (o stwierdzenie nieistnienia zobowiązania i wyłączenie z obiegu prawnego dowodu w postaci zawiadomienia organu I instancji z dnia 22 grudnia 2010 r.), który powinien być rozpatrzony przez organ I instancji.
Organ I instancji postanowieniem z dnia 1 marca 2016 r. odmówił zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem strony z dnia 26 marca 2015 r. (tom II, karty 752-756). Postanowienie jest ostateczne.
Organ I instancji pismem z dnia 2 maja 2016 r. zwrócił się do podatniczki, m.in. o wskazanie kwot, o zwrot których się ubiega, ponieważ wystąpiły rozbieżności pomiędzy wysokościami kwot ustalonymi przez organ podatkowy a kwotami wskazanymi przez wnioskodawcę oraz o wskazanie, czy podtrzymuje żądanie zawarte we wniosku z dnia 28 lipca 2015 r. dotyczące umorzenia postępowania za I kwartał 2004 r. (tom II, karty 760-762).
Pismem z dnia 11 maja 2016 r. podatniczka wniosła o umorzenie postępowania za I kwartał 2004 r. oraz zwrot kwoty:
• [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za II i III kwartał 2004 r.,
• [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za IV kwartał 2004 r. i I-III kwartał 2005r.,
• [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za IV kwartał 2005 r. i I-III kwartał 2006r.
Ponadto wskazała, że wniosek z dnia 28 lipca 2015 r. nie dotyczy kwot wynikających ze złożonych deklaracji VAT-7K, gdyż jest to podatek należny Skarbowi Państwa,
a z informacji uzyskanych od organu egzekucyjnego wynika, że ww. należności zostały wyegzekwowane w całości (tom II, karta 763).
Organ I instancji decyzją z dnia 28 czerwca 2016 r., umorzył postępowanie wszczęte w dniu 19 września 2014 r. (na wniosek strony z dnia 12 września 2014 r.)
w części dotyczącej zwrotu bezpodstawnie pobranych kwot na poczet zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za I kwartał 2004 r. Decyzja ta jest ostateczna (tom II, karty 819-821).
Podatniczka pismem z dnia 20 września 2016 r. doprecyzowała żądanie odnośnie wysokości kwot, o zwrot których się ubiega, wobec czego wniosła o zwrot następujących kwot za:
• II kwartał 2004 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.07.2004 r.,
• III kwartał 2004 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.10.2004 r.,
• IV kwartał 2004 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.01.2005 r.,
• I kwartał 2005 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.04.2005 r.,
• II kwartał 2005 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.07.2005 r.,
• III kwartał 2005 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.10.2005 r.,
• IV kwartał 2005 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.01.2006 r.,
• I kwartał 2006 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.04.2006 r.,
• II kwartał 2006 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.07.2006 r.,
• III kwartał 2006 r. - [...] zł plus odsetki od dnia 25.10.2006 r.
Organ I instancji wyjaśnił, że dla prawidłowego rozpatrzenia żądania strony
z dnia 12 września 2014 r. istotne znaczenie miały zdarzenia, które wystąpiły w toku postępowań administracyjnych i sądowych dotyczących określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za lata 2004- 2006, w tym za II i III kwartał 2004 r., oraz egzekucyjnych związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom organu I instancji.
Odnośnie II kwartału –postępowanie wymiarowe, organ I instancji wskazał, że:
• decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 r., znak: [...] organ I instancji określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług m.in. za II kwartał 2004r. w wysokości [...] zł (tom III, karty 965-976),
• w wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji organ odwoławczy decyzją
z dnia 12 października 2009 r., znak: [...] uchylił tę decyzję w całości
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (tom III, karty 948-958),
• po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r., znak: [...] określił podatniczce zobowiązanie podatkowe
w podatku od towarów i usług za II kwartał 2004r. w wysokości [...] zł (tom I, karty 79-87). Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 16 grudnia 2009 r. (tom I, karta 79),
• po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia
12 marca 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy tę decyzję (tom I, karty 91-106),
• pismem z dnia 25 marca 2010 r. podatniczka wniosła do WSA w Szczecinie skargę na ww. decyzję, zaś wyrokiem z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt
I SA/Sz 326/10 Sąd ww. skargę oddalił (tom I, karty 135-143),
• wyrokiem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt. I FSK 1494/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatniczki na ww. WSA w Szczecinie (tom I, karty 157-160),
• po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 28 czerwca 2011 r. (uzupełnionego pismem z dnia 15 grudnia 2011 r.) o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 12 marca 2010 r., organ odwoławczy decyzją z dnia 14 lutego 2012 r., znak: [...] odmówił uchylenia tej decyzji (tom I, karty 167-174),
• po rozpatrzeniu odwołania podatniczki, od ww. decyzji, organ decyzją z dnia
24 kwietnia 2012 r., znak: [...] utrzymał w mocy tę decyzję (tom I, karty 175-184),
• wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 559/12 WSA w Szczecinie oddalił skargę podatniczki na ww. decyzję. Wyrok jest prawomocny (tom I, karty 185-193).
W odniesieniu do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 14 grudnia 2009 r., znak:[...] , organ I instancji wskazał, że:
• postanowieniem z dnia 17 grudnia 2009 r., znak: [...] organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia
14 grudnia 2009 r., znak: [...] określającej podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za II kwartał 2004r. w kwocie [...] zł (tom I, karty 88-90),
• po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 4 marca 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy przedmiotowe postanowienie organu podatkowego I instancji (tom III, karty 982-986),
• wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 263/10 WSA w Szczecinie oddalił skargę podatniczki na ww. postanowienie. Wyrok jest prawomocny (tom III, karta 988).
W odniesieniu do postępowania egzekucyjnego, organ I instancji wskazał, że:
• będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w dniu 24 grudnia 2009 r. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego numer [....] (tom III, karty 854-855),
• w dniu 28 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności przesyłając do [...] K. P. zawiadomienie z dnia 28 grudnia 2009 r., nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem (tom II, karty 478-479),
• w dniu 31 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności, przesyłając do Banku S. w W. zawiadomienie z dnia 28 grudnia 2009r., nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem (tom II, karty 476-477). Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanej w dniu 6 stycznia 2010 r. (tom II, karta 478),
• pismem z dnia 30 grudnia 2009 r. (data wpływu do organu egzekucyjnego
4 stycznia 2010 r.) podatniczka złożyła skargę na sposób prowadzonej egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych numer [...], wskazując m.in. że na dzień 28 grudnia 2009 r. nie istniał obowiązek wpłacania jakiejkolwiek należności objętej powyższymi tytułami wykonawczymi, w związku z czym niedopuszczalna jest egzekucja administracyjna. Podatniczka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego (tom II, karta 517),
• po rozpatrzeniu ww. skargi organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 18 lutego 2010 r., znak: [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione i oddalił je
w całości (tom III, karty 939-940), zaś organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r., znak: [...] uchylił
w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia,
• po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny postanowieniem z dnia
2 kwietnia 2010 r., znak: [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione
i oddalił je w całości (tom II, karty 505-511), zaś organ odwoławczy postanowieniem
z dnia 4 maja 2010 r., znak: [...] , utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Postanowienie jest ostateczne (tom II, karty 518-521).
Organ I instancji przedstawił zestawienie wpłaconych i wyegzekwowanych kwot na poczet zaległości za II kwartał 2004 r.
W odniesieniu do dokonanego zabezpieczenia organ I instancji wskazał, że:
1. hipoteka
- na wniosek organu egzekucyjnego z dnia 1 czerwca 2009 r. Sąd Rejonowy
III Wydział Ksiąg Wieczystych w K. P. wpisał w dniu 23 lipca
2009 r. hipotekę przymusową kaucyjną na nieruchomości należącej do podatniczki (tom II, karta 585). Hipoteka ustanowiona została w celu zabezpieczenia kwot zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług określonych decyzjami z dnia 30 kwietnia 2009 r. dotyczących I kwartału 2004 r., II-IV kwartału 2004 r., I-IV kwartału 2005 r., II - III kwartału 2006 r., I kwartału 2007 r., II- III kwartału 2007 r.,
- pismem z dnia 4 lutego 2015 r., organ egzekucyjny zezwolił na wykreślenie przedmiotowej hipoteki (tom II, karta 589).
2. zastaw skarbowy
- w dniu 22 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał wpisu do rejestru zastawów skarbowych w celu zabezpieczenia zaległości podatkowych wynikających z decyzji, określających podatniczce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2004 r., obciążając samochód ciężarowy marki P. [...] , rok produkcji [...] , numer [...] (tom II, karta 592). Podstawą ustanowienia zastawu skarbowego były wyżej wymienione decyzje.
- zastaw skarbowy wygasł z mocy prawa z dniem 12 kwietnia 2010 r. (zawiadomienie organu egzekucyjnego 7 grudnia 2011 r. -tom II, karta 595).
Odnośnie III kwartału 2004 r. w zakresie postępowania podatkowego (wymiarowego), organ I instancji wskazał, że:
• decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 r., znak: [...] organ I instancji określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług m.in. za III kwartał 2004 r. w wysokości [...] zł (tom III, karty 965-976), zaś organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia 12 października 2009 r., znak: [...] uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu I instancji (tom III, karty 948-958),
• po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r., znak: [...] określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2004r. w wysokości [...] zł (tom I, karty 108-117). Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 16 grudnia 2009 r. (tom I, karta 107), zaś organ, decyzją z dnia 12 marca 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy tę decyzję (tom I, karty 118-134),
• strona wniosła do WSA w Szczecinie skargę na ww. decyzję, zaś Sąd wyrokiem z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 327/10 skargę oddalił (tom I, karty 146-155),
• NSA wyrokiem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt. I FSK 1495/10 oddalił skargę kasacyjną podatniczki na ww. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 czerwca
2010 r. (tom I, karty 161-164),
• po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 28 czerwca 2011 r. o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 12 marca 2010 r., znak: [...] , organ odwoławczy decyzją z dnia 14 lutego 2012 r., znak: [...] odmówił uchylenia tej decyzji (tom I, karty 167-174), następnie po rozpatrzeniu odwołania podatniczki, organ decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r., znak: [...] utrzymał w mocy tę decyzję (tom I, karty 175-184),
• WSA w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 559/12 oddalił skargę podatniczki na ww. decyzję (tom I, karty 185- 193).
W odniesieniu do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 14 grudnia 2009 r., znak [...] , organ I instancji wskazał, że:
• organ I instancji postanowieniem z dnia 17 grudnia 2009 r., znak: [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia
14 grudnia 2009 r., znak: [...] określającej podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2004 r. w kwocie [...] zł, zaś organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia 4 marca 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy to postanowienie (tom III, karty 977-981),
• WSA w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 264/10 oddalił skargę strony na ww. postanowienie (tom III, karta 987).
W odniesieniu do postępowania egzekucyjnego, organ I instancji wskazał, że:
• organ I instancji, będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym
w dniu 24 grudnia 2009 r. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego numer [...] (tom II, karty 851-853),
• w dniu 28 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności przesyłając do [...] K. P. zawiadomienie z dnia 28 grudnia 2009 r., nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem (tom II, karty 478-479),
• w dniu 31 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności przesyłając do Banku S. w W. zawiadomienie z dnia 28 grudnia
2009 r., nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem (tom II, karty 476-477),
• przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanej w dniu 6 stycznia 2010 r. (tom II, karta 478),
• pismem z dnia 30 grudnia 2009 r. (data wpływu do organu egzekucyjnego
4 stycznia 2010 r.) podatniczka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę na sposób prowadzonej egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych numer
[...] , wskazując m.in.:, że na dzień 28 grudnia 2009 r. nie istniał obowiązek wpłacania jakiejkolwiek należności objętej powyższymi tytułami wykonawczymi, w związku z czym niedopuszczalna jest egzekucja administracyjna. Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego (tom II, karta 518),
• po rozpatrzeniu skargi podatniczki, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 18 lutego 2010 r., znak: [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione
i oddalił je w całości, zaś organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r., znak: [...] uchylił w całości to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia,
• po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny postanowieniem z dnia
2 kwietnia 2010 r., znak: [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione
i oddalił je w całości (tom II, karty 505-511), następnie organ odwoławczy,
po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia 4 maja 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy to postanowienie (tom II, karty 519- 521),
• po rozpatrzeniu wniosku podatniczki z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za III, IV kwartał 2004 r., III i IV kwartał 2005 r. i I, II, III kwartał 2006 r. oraz o zwrot wyegzekwowanych kwot z wynagrodzenia, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013 r., znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego (tom II, karty 547-548), zaś organ odwoławczy,
po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r., znak: [...] uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (tom II, karty 547-553),
• po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny postanowieniem z dnia
30 kwietnia 2013 r., znak: [..] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] (tom II, karty 554-562), następnie organ odwoławczy, po rozpatrzenia zażalenia strony, postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r., znak: [...] uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
• postanowieniem z dnia 28 października 2013 r., znak: [...] organ I instancji postanowił pozostawić wniosek strony z dnia 13 grudnia 2012 r. bez rozpatrzenia. Postanowienie jest ostateczne (tom II, karty 581-584).
Organ I instancji przedstawił zestawienie wpłaconych i wyegzekwowanych kwot na poczet zaległości za III kwartał 2004 r. (Tom III, karty 858, 880-881).
W odniesieniu do dokonanego zabezpieczenia organ I instancji wskazał, że:
1. hipoteka
- na wniosek organu egzekucyjnego z dnia 1 czerwca 2009 r. Sąd Rejonowy III Wydział Ksiąg Wieczystych w K. P. wpisał w dniu 23 lipca 2009 r. hipotekę przymusową kaucyjną na nieruchomości należącej do podatniczki (tom II, karta 585). Hipoteka ustanowiona została w celu zabezpieczenia kwot zobowiązań
z tytułu podatku od towarów i usług określonych decyzjami z dnia 30 kwietnia 2009 r. dotyczących II-III kwartału 2007 r., I kwartału 2007 r., II-IV kwartału 2004 r., I-IV kwartału 2005 r., II - III kwartału 2006 r., I kwartału 2004 r.,
- pismem z dnia 4 lutego 2015 r., organ egzekucyjny zezwolił na wykreślenie przedmiotowej hipoteki (tom II, karta 589).
2. zastaw skarbowy
- w dniu 22 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny dokonał wpisu do rejestru zastawów skarbowych w celu zabezpieczenia zaległości podatkowych wynikających z decyzji, określających podatniczce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2004 r., obciążając samochód ciężarowy marki P. [...] , rok produkcji [...] , numer [...] (tom II, karta 592). Podstawą ustanowienia zastawu skarbowego były wyżej wymienione decyzje.
- zastaw skarbowy wygasł z mocy prawa z dniem 12 kwietnia 2010 r. (zawiadomienie organu egzekucyjnego 7 grudnia 2011 r. -tom II, karta 595).
Organ I instancji stwierdził, iż termin płatności podatku od towarów i usług za II kwartał 2004 r. upłynął w dniu 26 lipca 2004 r., natomiast za III kwartał 2004 r. upłynął w dniu 25 października 2004 r. oraz że termin przedawnienia zobowiązań za II i III kwartał 2004 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2009 r. Organ I instancji wskazał,
że w stosunku do podatniczki zostały wydane decyzje podatkowe odnośnie przedmiotowych zobowiązań podatkowych, które są ostateczne zostały doręczone jej przed upływem przedawnienia.
Organ I instancji wskazał, że w stosunku do podatniczki w celu wyegzekwowania należności wynikających z nieostatecznych decyzji z dnia 14 grudnia 2009 r., którym został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (postanowieniami z dnia 17 grudnia 2009 r.), zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych. Zawiadomienia o zajęciach wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostawały doręczone zobowiązanej w dniu 6 stycznia 2010 r., tj. po upływie terminu przedawnienia zobowiązań za II i III kwartał 2004 r., w związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że nie spowodowały one jego przerwania. Również wniesienie w dniu 25 marca 2010 r. przez podatniczkę skarg do WSA w Szczecinie na decyzje organu odwoławczego z dnia 12 marca 2010 r., określające zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za ww. kwartały 2004 r., w okolicznościach niniejszej sprawy, nie spowodowały zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań za te okresy, ponieważ zostały one wniesione po dniu 31 grudnia 2009 r.
Organ I instancji wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, że w dniu
29 grudnia 2009 r. została zaspokojona w całości należność za II kwartał 2004r. objęta tytułem wykonawczym z dnia 24 grudnia 2009 r., nr [...] (należność główna [...] zł, odsetki za zwłokę [...] zł) i część należności za III kwartał 2004r. (należność główna [...] zł, odsetki za zwłokę [...] zł) objęta tytułem wykonawczym z dnia
24 grudnia 2009 r., nr [...] , tj. w dniu przekazania organowi egzekucyjnemu przez bank środków pieniężnych z rachunku bankowego zobowiązanej.
Organ I instancji stwierdził, że w dniu 29 grudnia 2009 r. zobowiązanie podatkowe za II kwartał 2004 r. wygasło w całości, natomiast za III kwartał 2004 r. w części, na skutek zapłaty. Ściągnięcie zaległości podatkowej w drodze egzekucji administracyjnej mieści się w pojęciu "zapłaty", która powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Doręczenie zaś stronie w dniu 6 stycznia 2010 r. odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie oznacza, że kwoty, które wygasły na skutek zapłaty, stanowią nadpłatę. W rezultacie pozostałe kwoty za III kwartał 2004r. wyegzekwowane po dniu 31 grudnia 2009 r., tj. po upływie terminu przedawnienia tych zobowiązań, które nie zostały wyegzekwowane z przedmiotu hipoteki lub zastawu (należność główna [...] zł, odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł), organ I instancji uznał za nadpłatę na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "o.p.". W konsekwencji organ I instancji wydał w dniu 29 września 2016 r. decyzję, w której odmówił stronie określenia nadpłaty w podatku od towarów i usług z tytułu wyegzekwowanych kwot na poczet zobowiązania określonego w decyzji za II kwartał 2004 r. w wysokości [...] zł żądanej do zwrotu wraz z odsetkami oraz określił nadpłatę w podatku od towarów i usług z tytułu wyegzekwowanych kwot na poczet zobowiązania określonego w decyzji za III kwartał 2004 r. w wysokości [...] zł do zwrotu wraz z odsetkami.
Podatniczka złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wskazała, że skoro organ egzekucyjny nie zawiadomił ją o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed przedawnieniem przedmiotowych zobowiązań podatkowych, to zobowiązania się przedawniły i organ nie powinien ich był egzekwować, a tym samym skoro tak się stało winien dokonać zwrotu pobranych środków finansowych wraz z odsetkami.
Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę w wyniku złożonego odwołania przez podatniczkę, utrzymał zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 73 § 2, art. 74 i art. 74a o.p., art. 70 § 1, art. 70 § 2 i 4, art. 59 § 1 pkt 1, art. 239b § 1 ust. 4 o.p. i wskazał, że organ I instancji decyzjami z dnia 30 kwietnia 2009 r. określił podatniczce przedmiotowe zobowiązania podatkowe, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W stosunku do podatniczki wszczęto postępowanie egzekucyjne na skutek doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. W dniu 29 grudnia 2009 r. została zaspokojona w całości należność za II kwartał 2004r. objęta tytułem wykonawczym z dnia 24 grudnia 2009 r., nr [...] (należność główna [...] zł, odsetki za zwłokę [..] zł) i część należności za III kwartał 2004 r. (należność główna [...] zł, odsetki za zwłokę [...] zł) objęta tytułem wykonawczym z dnia 24 grudnia 2009 r., nr [...] , tj. w dniu przekazania organowi egzekucyjnemu przez bank środków pieniężnych z rachunku bankowego zobowiązanej.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wskazał,
że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług określone decyzjami z dnia 14 grudnia 2009 r., znak:
• [...] za II kwartał 2004r. w wysokości [...] zł - wygasło wskutek zapłaty w całości,
• [...] za III kwartał 2004 r. w wysokości [...] zł - wygasło wskutek zapłaty w części tj. w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy podał, że pozostała kwota zobowiązania podatkowego za III kwartał 2004 r. (należność główna [..] zł plus odsetki za zwłokę w wysokości [..] zł) wyegzekwowana po dniu 31 grudnia 2009 r., tj. po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, a która nie została wyegzekwowana z przedmiotu hipoteki lub zastawu, stanowiła stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 o.p. nadpłatę.
Organ odwoławczy podał, że bezsporne było, iż zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia kont bankowych podatniczce wraz z odpisami tytułów wykonawczych za II i III kwartał 2004r. zostały doręczone w dniu 6 stycznia 2010 r., tj. po upływie terminu przedawnienia, który upłynął w dniu 31 grudnia 2009 r. Nie oznaczało to jednak, zdaniem organu odwoławczego, że zobowiązania za II kwartał i część kwartału III 2004 r., stanowią nadpłatę, gdyż zobowiązanie, które wygasło w całości lub w części wskutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi w wyniku przedawnienia.
Podatniczka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie na powyższą decyzję i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanie orzeczenia o zwrocie bezpodstawnych należności za II i III kwartał 2004 r. wraz z odsetkami lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 70 § 4 o.p., przez nieskuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia wobec dostarczenia w dniu 6 stycznia 2010 r. zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego wraz z odpisem tytułów wykonawczych, tj. po upływie okresu przedawnienia, który upłynął w dniu 31 grudnia 2009 r.,
- art. 59 § 1 pkt 9 o.p., przez jego niezastosowanie oraz
- art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", przez jego niezastosowanie.
Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Sądowi wiadomym jest z urzędu, że wniosek skarżącej w zakresie zwrotu kosztów egzekucyjnych, który wiązał się z wnioskiem o nadpłatę w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2004 r., był przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt
I SA/Sz 39/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w s k a z a ł, co następuje:
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy określone decyzjami organu podatkowego I instancji zobowiązanie podatkowe za II i III kwartał 2004 r. wygasło wskutek:
- przedawnienia ze względu na doręczenie stronie dopiero w dniu 6 stycznia
2010 r. odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, a co za tym idzie organ podatkowy I instancji winien był określić nadpłatę w żądanych wysokościach zarówno za II, jak i III kwartał 2004 r. do zwrotu wraz z odsetkami za zwłokę, jak twierdzi skarżąca,
czy też z powodu
- zapłaty w dniu 29 grudnia 2009 r. w całości zobowiązania za II kwartał 2004 r. oraz w części za III kwartał 2004 r. na skutek przekazania środków finansowych przez bank organowi egzekucyjnemu w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego - jak wywodzi organ podatkowy I instancji.
Na wstępie wskazać należy, że w stosunku do skarżącej wydane zostały przez organ I instancji decyzje określające jej przedmiotowe zobowiązania w dniu 14 grudnia 2009 r., a następnie decyzje organu odwoławczego z dnia 12 marca 2010 r. Decyzje organu odwoławczego są ostateczne i nie zostały usunięte z obrotu prawnego. Były także przedmiotem oceny zarówno WSA w Szczecinie i NSA. Zasadą jest, że podatnik zobowiązany jest do uregulowania należności podatkowych wynikających z decyzji, w przypadku gdy podatnik nie reguluje zobowiązań podatkowych dobrowolnie organ wszczyna wobec niego egzekucję administracyjną w celu przymusowego wykonania danych zobowiązań.
Zasada jest, że wykonaniu w trybie przepisów u.p.e.a. podlegają decyzje ostateczne, wyjątkowo na podstawie art. 239a o.p. wykonaniu podlega decyzja nieostateczna, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W stosunku do skarżącej organ I instancji wydał postanowienie z dnia 17 grudnia 2009 r., w których nadał rygor natychmiastowej wykonalności swoim decyzjom z dnia 14 grudnia 2009 r. Na ich podstawie, będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym wszczął egzekucję administracyjną. Wskazać należy, że postanowienia organu I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzjom zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowieniami z dnia 4 marca 2010 r. Postanowienia organu odwoławczego są ostateczne i nie zostały usunięte z obrotu. Były też przedmiotem oceny WSA w Szczecinie.
Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
Bezsporne jest, że doręczenie tytułu wykonawczego skarżącej wraz z zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego nastąpiło w dniu 6 stycznia 2010 r. Z akt sprawy wynikało, że skarżąca wniosła zarzuty na ww. tytuły egzekucyjne i w tym zakresie toczyło się odrębne postępowanie administracyjne.
Moment wszczęcia egzekucji określa art. 26 § 5 u.p.e.a., zgodnie z tym przepisem wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą zaistnienia jednego z wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. zdarzeń, tj. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego albo doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Oba warunki wszczęcia egzekucji administracyjnej wymienione są na zasadzie alternatywy, w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej.
W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło na podstawie art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. przez doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności na rachunku bankowym w dniu 28 grudnia 2009 r. W wyniku zajęcia rachunku bankowego doszło do wykonania zobowiązania podatkowego za II kwartał 2004 r. i część III kwartału 2004 r. przez ich zapłatę. W ocenie Sądu, przymusowe wykonanie zobowiązania podatkowego mieści się w rozumieniu pojęcia zapłaty.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie dla prawidłowego wszczęcia egzekucji administracyjnej nie miał znaczenia fakt, że o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego skarżąca nie została powiadomiona do końca 2009 r. Egzekucja została wszczęta prawidłowo i organ egzekucyjny miał prawo zastosować ww. środek egzekucyjny. Zajęte środki finansowe w wyniku zastosowania ww. środka zostały przekazane organowi egzekucyjnemu i spowodowało to wygaśnięcie zobowiązania podatkowego za II kwartał i część III kwartału 2004 r. przez zapłatę. Przypadki wygaśnięcia zobowiązania wymienia art. 59 § 1 o.p., jest nim min. zapłata i przedawnienie. Skoro zobowiązanie wygasło na skutek jego zapłaty nie może ono ponownie wygasnąć na skutek przedawnienia.
Doręczenie skarżącej zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego miało za to wpływ na możliwość prowadzenia przez organ egzekucji po zakończeniu 2009r.
Przedmiotowe zobowiązania podatkowe przedawniały się z upływem 2009 r. Możliwość kontynuowania egzekucji administracyjnej uzależniona była od wykazania przez organ egzekucyjny, że doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 70 § 4 u.p.e.a., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Jak wynikało z akt, skarżąca została zawiadomiona o zastosowaniu ww. środka w dniu 6 stycznia 2010 r., a więc już po upływie terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań. Tym samym nie doszło do przerwy w biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań i nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania. Potwierdzeniem tego stanowisko była uchwała NSA z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12.
Jak wynikało z treści zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że jedynie część kwot za III kwartał 2004 r. wyegzekwowanych po 31 grudnia 2009 r.
(tj. po upływie terminu przedawnienia zobowiązania) zostały uznane za nadpłatę na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 o.p.
W związku z powyższymi rozważaniami Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Wobec wygaśnięcia zobowiązania z II kwartał i część III kwartału 2004 r. na skutek zapłaty, w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że nie zaistniała napłata w przedmiotowych zobowiązaniach.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 846 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło