I SA/Sz 501/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też: "organ odwoławczy") utrzymało w mocy postanowienie nr [...] Prezydenta Miasta K. z [...] stycznia 2021 r. w sprawie odmowy uchylenia, nałożonej na [...] spółka jawna w K. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżąca"), kary porządkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że organ odwoławczy odmówił uchylenia postanowienia z dnia 18 stycznia 2021 r. nakładającego na Spółkę kary porządkowej w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wskazano - odnosząc się do stanowiska Strony, że jest rzetelnym podatnikiem niestety jednak, stan epidemii wywołany wirusem COVID-19, w bardzo istotny sposób zaburzył funkcjonowanie działalności gospodarczej prowadzonej przez Stronę, polegającej na sprzedaży samochodów oraz usług związanych z obsługą samochodów - że nieprawdą jest jakoby podatnik co roku wypełniał swoje obowiązki podatkowe. Przykładowo organ wskazał, że Strona ignorowała wszystkie wezwania organu podatkowego, a wszczęte postępowanie podatkowe zakończyło się wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Organ wskazał, że ustawowy obowiązek złożenia deklaracji na 2020 rok przypadał na 31 stycznia 2020 r., a zatem na czas przed wystąpieniem stanu epidemii. Z nieznanych przyczyn Strona nie dopełniła tego obowiązku. Ponadto podkreślono, że kara porządkowa nie została nałożona pochopnie. Wezwania organu podatkowego były doręczane w odstępie dwóch miesięcy: w dniu 9 czerwca 2020 r. i 11 sierpnia 2020 r. Wszczęcie postanowienia miało miejsce w dniu 2 września 2020 r., a kolejne wezwania zostały doręczone Stronie również w znacznym, bo blisko półtoramiesięcznym, odstępie, tj. 29 września 2020 r i 9 listopada 2020 r. W opinii organu przez tak długi okres, nawet przy nawarstwieniu się problemów związanych ze stanem epidemii, można było odpowiedzieć na wezwanie albo przynajmniej wyjaśnić przyczynę braku odpowiedzi. Tymczasem, ze Strony nie było żadnej reakcji. Strona złożyła zażalenie w którym wskazała, że domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zaniechanie realizacji podatkowego, nie stanowiło przejawu złej woli, lecz wynikało z sytuacji w jakiej przedsiębiorstwo znalazło się na skutek epidemii wywołanej COVID-19, która zaburzyła funkcjonowanie działalności gospodarczej prowadzonej przez Stronę. Firma praktycznie od marca 2020 r. musiała podejmować działania umożliwiające jej dalsze funkcjonowanie i realizacja wezwań Prezydent Miasta K. została nieświadomie zaniechana. Okres w którym należało wykonać wezwania, przypadł na czas, gdy główna aktywność firmy skierowana była na zachowanie miejsc pracy, opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne i spłatę wymagalnych zobowiązań, przy jednoczesnej utracie dochodów z bieżącej działalności. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie organu, że , zaniechanie realizacji obowiązków podatkowo – administracyjnych nie nosi cech obiektywnie uzasadnionych. Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany swojego rozstrzygnięcia i przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego. Zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach badanej sprawy nie ziściły się przesłanki uzasadniające uchylenie kary porządkowej. Istotne jest, jak podkreślił organ odwoławczy, że dotychczas ani wraz z wnioskiem o uchylenie postanowienia nakładającego karę, ani przed jego złożeniem, Spółka nie przedłożyła wymaganych od niej dokumentów. Spółka wniosła skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, mające wpływ na treść orzeczenia, naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 262 § 6 Ordynacji Podatkowej, poprzez uznanie, że Skarżąca nie usprawiedliwiła niewykonania nałożonych obowiązków, przez co wniosek o uchylenie kary porządkowej należało uznać za bezzasadny. Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co na następuje: Sądy administracyjne w granicach swojej właściwości sprawują kontrolę wydanych postanowień z prawem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zasadność nałożenia na Skarżąca kary porządkowej w związku z nieprzedłożeniem bez uzasadnionej przyczyny dokumentów wskazanych w wezwaniu z dnia 18 listopada 2016 r. Zgodnie z treścią art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej, w skrócie: "O.p.") strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, mogą zostać ukarani karą porządkową do [...] zł. Organ podatkowy nakłada karę porządkową w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5). W orzecznictwie podkreśla się, że nałożenie kary porządkowej, o której mowa we wskazanym powyżej przepisie ma na celu zdyscyplinowanie uczestników tego postępowania w dbałości o to, aby postępowanie przebiegało sprawnie i kończyło się w przewidzianym prawem terminie konkretnym rozstrzygnięciem (por. m. in. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 30 maja 2017 r. I SA/Gl 1577/16, WSA w Poznaniu z dnia 30 maja 2017 r., I SA/Po 1706/16). Kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę, przy czym chodzi tu o odmowę nie mającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie ma zatem znaczenia to, czy w przekonaniu Strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jego wykonaniu. Znamiona "bezzasadnej odmowy", o jakiej mowa w powołanym przepisie, nosi postępowanie Strony, która bez uzasadnionej przyczyny nie stawia się na wezwanie organu podatkowego lub nie przedłożyła stosownych dokumentów, tj. jeżeli z okoliczności sprawy nie wynika, że jest to uzasadnione obiektywnymi okolicznościami (por. wyroki NSA z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 1695/16, z dnia 16 marca 2017 r. I FSK 1735/15). W razie spełnienia przesłanek zastosowania kary porządkowej z art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy dysponuje swobodą w określeniu jej wysokości, jednakże okoliczności uzasadniające wysokość nałożonej kary porządkowej powinny zostać podane w pisemnym uzasadnieniu postanowienia (wyrok NSA z 16 marca 2017 r., I FSK 1734/15). Z ustalonego niniejszej sprawie stanu faktycznego bezspornie wynika, że Spółka swoje obowiązki jako Podatnik winna wykonać do 31 stycznia 2020 r. (złożenie deklaracji), a więc przed stanem epidemii, czego nie uczyniła. Nadto, sama Spółka przyznała, że przez cały 2020 rok prowadziła swoją działalność, stąd wywieść należy za organem, że nie nastąpiły żadne obiektywne i niezależne przeszkody, które spowodowały, że Skarżąca nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. Podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy kilkukrotnie wzywał Spółkę do przedłożenia dokumentacji celem określenia Spółce zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości i Spółka żądaniom tym nie uczyniła zadość. Należy całkowicie zaaprobować pogląd organu odwoławczego, że wprawdzie podniesione przez Stronę okoliczności mogły wpływać na realizację jej obowiązków, to jednak nie usprawiedliwiają całkowitego ignorowania pism i wezwań od organu w realiach tej konkretnej sprawy i to przez cały 2020 rok. Skoro Strona sama przyznaje, że jest dużym podmiotem gospodarczym, zatrudniającym pracowników, musi mieć odpowiednio zorganizowaną strukturę do kontaktu z organami podatkowymi czy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Zatem nie było podstaw aby przyjmować, że Strona mogła nie mieć rozeznania w podejmowanych działaniach i przeoczyć swoje obowiązki względem Prezydenta Miasta K., a tym samym, że nie była w stanie, działając poprzez swoich pracowników, wypełnić obowiązków nałożonych przez organ. Sąd aprobuje także wysokość nałożonej kary, mając na uwadze uporczywość Strony w odmowie wywiązania się z podania organowi koniecznych danych oraz wysokość zobowiązania podatkowego, od którego określenia Strona się uchyla. Zaskarżone postanowienie spełnia wymogi wynikające z przepisów art. 210 § 1 - 4 O.p. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia i właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne. W wystarczającym stopniu realizuje także zasadę przekonywania, wskazaną w art. 124 O.p. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Orzeczenia sadów administracyjnych przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.