I SA/Sz 511/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...]w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok oraz podatku od towarów i usług za listopad i grudzień oraz za miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący, jednocześnie ze skargą kasacyjną z dnia 11 lutego 2016 r. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji w związku z upadkiem firmy i zadłużeniem, a także utratą od czerwca 2015 r. zatrudnienia. Aktualnie skarżący jest bezrobotny, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych i nie posiada wystarczających środków na samodzielne utrzymanie, dlatego mieszka z rodzicami, bratem i bratanicą. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem – Z.W., matką – D.W., bratem – Ł.W. oraz bratanicą – P.W. W oświadczeniu o stanie majątkowym, dotyczącym posiadanych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów skarżący wpisał "brak". Odnośnie osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wnioskodawca oświadczył, że rodzice otrzymują emeryturę, bratanica uczy się, a brat w chwili obecnej jest bezrobotny. W rubryce formularza dotyczącej dochodów skarżący podał świadczenia emerytalne rodziców w kwotach [...] zł brutto i [...] zł brutto, a co do pozostałych członków rodziny wpisał "brak dochodu". Ponadto, skarżący oświadczył, że nie ponosi stałych wydatków i zobowiązań, gdyż pozostaje bez dochodu, poszukuje pracy, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Z ustaleń poczynionych na podstawie innych akt spraw toczących się przed tut. Sądem (sygn. akt I SA/Sz 946/14) wynika, że skarżący był zatrudniony od 1 marca 2014 r. do 31 maja 2015 r. oraz że stosunek pracy został rozwiązany na mocy art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy – wypowiedzenie pracodawcy z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz iż okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych trwał od dnia 9 czerwca 2015 r. do 5 grudnia 2015 r. (w wysokości [...] zł miesięcznie brutto). Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie, czy tego rodzaju przesłanki zachodzą wymaga zestawienia obciążających stronę kosztów postępowania z wykazaną sytuacją majątkową. Wskazać także należy, że zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez każdą ze stron kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Tym samym prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadniających szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju świadczeń są zaś odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich środków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaznacza się również, że dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie ani przy pomocy rodziny, strona postępowania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 2 grudnia 2014r., sygn. akt I FZ 413/14, Lex Omega nr 1552631 oraz z dnia 13 listopada 2014r., sygn. akt I FZ 407/14, Lex Omega nr 1538441). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Z uwagi na potwierdzoną przez skarżącego w innych zainicjowanych przed tutejszym Sądem sprawach, okoliczność posiadania od 9 czerwca 2015 r. statusu osoby bezrobotnej oraz niepobierania obecnie zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] zł, należało ocenić sytuację finansową skarżącego i jego możliwości płatnicze w sprawie odmiennie od dokonanej w wydanym wcześniej w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2015 r., w którym odmówiono skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych między innymi z powodu uzyskiwania wynagrodzenia w wysokości [...] zł netto. Skarżący oświadczył w swoim wniosku z dnia 12 lutego 2016 r., że pozostaje zarejestrowany jako bezrobotny, aktualnie nie uzyskuje żadnego dochodu, poszukuje pracy, pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Przedstawione w sprawie okoliczności, świadczą o tym, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej w tej sprawie wynoszącego 100 zł. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.