I SA/Sz 514/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-09-08
Skład orzekający: Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od części wpisu sądowego, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych, w tym własnego zeznania podatkowego za ostatni rok, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że strona skarżąca nie wykazała w sposób należyty, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Kluczowe dla tej oceny było nieprzedłożenie przez skarżącą własnego zeznania podatkowego za rok 2016, mimo wezwania, co uniemożliwiło pełną ocenę jej sytuacji finansowej. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a ochrona prywatnoprawnych zobowiązań nie może prowadzić do przerzucenia kosztów postępowań sądowoadministracyjnych na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od części wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Sz. w sprawie nadpłaty w podatku od towarów i usług. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na nieprzedłożenie przez skarżącą wymaganych dokumentów finansowych, w tym własnego zeznania podatkowego za 2016 rok. Skarżąca wniosła sprzeciw, argumentując niewykonalność żądań dotyczących dokumentów męża oraz wskazując na inne zobowiązania. Sąd rozpoznał sprzeciw i utrzymał w mocy postanowienie referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.K. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2017 r. o sygn. akt I SA/Sz 514/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od części wpisu od skargi w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2004 r. I, II, III i IV kwartał 2005 r., I, II, III kwartał 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako: "p.p.s.a.", Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił J.K. (dalej zwanej Skarżącą lub Wnioskodawczynią) przyznania prawa pomocy.
Skarżąca w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. znak: [...], złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od części wpisu ponad kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca przedstawiła przebieg czynności związanych z określaniem zobowiązania podatkowego w podatku VAT za lata 2004-2006 i podała, że z uwagi na ograniczone możliwości finansowe zwraca się o uwzględnienie wniosku i częściowe zwolnienie z wpisu o kwotę przekraczającą [...] zł.
Skarżąca wskazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę Skarżącej w wysokości brutto [...] zł oraz działalność gospodarcza Skarżącej, z której dochody wynoszą [...] zł oraz działalność gospodarcza męża Skarżącej, według jej oświadczenia, nieprzynosząca dochodów ([...] zł).
Odnośnie do stanu majątkowego, Skarżąca oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² w zabudowie szeregowej o wartości ok. [...] zł, trudne do odzyskania wierzytelności o wartości [...] zł, samochód [...] z 2003 r. o wartości [...] zł. Innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, oszczędności oraz papierów wartościowych Skarżąca nie wykazała.
Skarżąca wyjaśniła, że jej mąż prowadzi działalność gospodarczą, która jest obecnie zawieszona; z uwagi na upadłość ogłoszoną przez inwestora nie odzyskał należności za wykonane prace. Na wniosek Sądu Rejonowego w [...] został wpisany w KRS jako dłużnik niewypłacalny.
Na zobowiązania i bieżące miesięczne wydatki Skarżącej składają się: pożyczka z [...] w wysokości [...] zł; koszty utrzymania mieszkania [...] zł miesięcznie; dojazdy do pracy [...] zł; leczenie ok. [...] zł; zakup odzieży, higiena, itp. ok. [...] zł; wyżywienie rodziny ok. [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała:
- swoje zeznanie podatkowe za 2015 rok z zadeklarowanym przychodem ze stosunku pracy w wysokości [...] zł (dochód [...] zł),
- VAT – 7K Skarżącej za I kwartał 2017 r. z zadeklarowanym nabyciem towarów i usług na kwotę [...] zł,
- wyciąg z rachunku bankowego Skarżącej (rachunek firmowy – J. K.[...]) z saldem środków na dzień 20 czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł,
- kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. ustalającej I. K. wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej dla prowadzącego działalność w zakresie: Działalność usługowa - Usługi [...], stawka bazowa [...] zł, miejsce prowadzenia działalności: ul. [...],
- zaświadczenie Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] r. o zatrudnieniu Skarżącej na czas nieokreślony z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości netto [...] zł,
- oświadczenie męża Skarżącej o tym, że od 2001 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie elektroinstalatorstwa, a obecnie usług ślusarskich; działalność jest opodatkowana w formie karty podatkowej, więc nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przychodów, kosztów i dochodów; w roku 2017 nie wykonywał żadnych usług i nie osiągnął z tego tytułu żadnych dochodów; nie posiada konta osobistego, nie składa rocznego zeznania podatkowego; posiada z żoną rozdzielność majątkową; nie posiada żadnych innych dochodów z których mógłby ponieść koszty sądowe;
- postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. o wpisaniu I. K. do rejestru dłużników niewypłacalnych.
Wbrew oświadczeniu zawartym w piśmie pełnomocnika Skarżącej przekazującym ww. dokumenty, do Sądu nie wpłynęły wymienione w tym piśmie "kserokopie orzeczeń sądowych, postanowień komornika o bezskuteczności egzekucji wobec wierzycieli", ani zeznanie podatkowe Skarżącej za 2016 rok.
Referendarz zauważył też, że wbrew ww. wezwaniu, Skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość przychodów, kosztów i dochodów z działalności gospodarczej jej męża prowadzonej pod firmą: I. K. - Firma "[...]", w zakresie instalacji elektrycznych (adres [...]) z okresu ostatnich sześciu miesięcy albo dokumentu potwierdzającego zawieszenie wykonywania ww. działalności w tym okresie, ani zeznań podatkowych swego męża za 2015 i 2016 rok.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Po dokonaniu analizy dokumentów źródłowych nadesłanych do akt sprawy, Referendarz sądowy stwierdził, że przede wszystkim, duże wątpliwości budzą złożone w sprawie oświadczenia co do możliwości płatniczych męża Skarżącej. Jak wynika z oświadczenia I. K., obecnie prowadzi on działalność gospodarczą w zakresie usług ślusarskich, opodatkowaną w formie karty podatkowej, w związku z czym nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przychodów, kosztów i dochodów. Rachunków bankowych nie posiada, z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej. W roku 2017 nie wykonywał żadnych usług i nie osiągnął z tego tytułu żadnych dochodów. Dołączył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. o wpisaniu I. K. do rejestru dłużników niewypłacalnych.
Zdaniem Referendarza natomiast należy zwrócić uwagę, że Skarżąca ani jej pełnomocnik (mąż I.) nie złożyli żadnych wyjaśnień odnośnie do wymaganych wezwaniem referendarza sądowego dokumentów potwierdzających wysokość zaewidencjonowanych przychodów, kosztów i dochodów z innej działalności gospodarczej jej męża prowadzonej przez pod firmą: I. K.– Firma "[...]" w zakresie instalacji elektrycznych. Okoliczność ta wynika z danych powszechnie dostępnych - dane CEIDG, według stanu na dzień sporządzenia wezwania mąż Skarżącej figurował jako podmiot "aktywny".
Skarżąca nie przedłożyła również w sprawie, pomimo wezwania, zeznań podatkowych swego męża za 2015 i 2016 r.
Referendarz sądowy dostrzegł, że pełnomocnik Skarżącej złożył oświadczenie o rozdzielności majątkowej w małżeństwie, jednak okoliczności tej nie potwierdzono stosownym dokumentem. Wyjaśnił iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, fakt zawarcia między małżonkami umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się również z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka.
Zdaniem referendarza o braku możliwości płatniczych męża Skarżącej nie może przesądzać przedłożona kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. o wpisaniu I. K. do rejestru dłużników niewypłacalnych na podstawie art. 55 pkt 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. w związku z zobowiązaniem ww. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] do wyjawienia majątku w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym.
Referendarz podkreślił, że dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych Skarżącej uniemożliwia dodatkowo nieprzedłożenie jej zeznania podatkowego za 2016 r., które wskazywałoby na deklarowane źródła dochodów oraz ich wysokość.
Zauważył też, że pomimo zawieszenia przez Skarżącą działalności gospodarczej, co potwierdzają dane z CEIDG, posiadała ona według stanu na dzień 20 czerwca 2017 r. zgromadzone na firmowym rachunku środki pieniężne w wysokości [...] zł.
W ustawowym siedmiodniowym terminie Skarżąca złożyła pismo zatytułowane jako "Skarga na orzeczenie referendarza sądowego", które Sąd potraktował jako sprzeciw od opisanego wyżej orzeczenia, w którym wniosła o "zmianę skarżonego postępowania" poprzez jego uchylenie i wydanie postanowienia o częściowym zwolnieniu Wnioskodawczyni od wpisu sądowego przewyższającego kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu wskazała, że nieuprawnione jest twierdzenie Referendarza, że przedłożone dokumenty nie pozwalają na pełną ocenę możliwości płatniczych Wnioskodawczyni.
Podkreśliła, że I. K. prowadzi działalność gospodarczą opłacając podatek dochodowy w formie karty podatkowej, nie ma więc obowiązku składania deklaracji podatkowej. Mąż Wnioskodawczym nie posiada konta bankowego. Spełnienie żądań referendarza sądowego w zakresie przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość przychodów, kosztów i dochodów z działalności gospodarczej męża oraz zeznań podatkowych za okres 2015 i 2016 jest niewykonalne, gdyż takich dokumentów nie ma.
Wnioskodawczyni wskazała też, że do akt sprawy dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o wpisie do rejestru dłużników niewypłacalnych męża Wnioskodawczyni. Sprawa braku majątku męża była więc badana przez Sąd Rejonowy w [...] z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Sąd ten uznał za zasadne wpisanie męża do rejestru dłużników niewypłacalnych nie z powodu posiadania długu lecz z powodu braku majątku (art.55 pkt. 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Tak więc niezrozumiałe dla Skarżącej są wnioski Referendarza sądowego, podważające ustalenia Sądu Rejonowego w [...], będące podstawą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Skarżąca podniosła, że na wezwanie Referendarza Sądowego przedłożyła aktualne zaświadczenie o dochodach z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł netto. Jest to jedyny dochód Skarżącej jaki obecnie osiąga, który w całości przeznacza na bieżące utrzymanie rodziny.
Nadto Wnioskodawczyni wyjaśniła, że środki znajdujące się na koncie firmowym w wysokości [...] zł są przeznaczone na spłatę jej zobowiązań, wynikających z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...] w wysokości [...] zł. Sąd bowiem zmienił korzystny dla Skarżącej wyrok Sądu Rejonowego w [...] o zapłatę uznając, że roszczenie się przedawniło.
Skarżąca wskazała, iż ma pełną świadomość obowiązku ponoszenia kosztów sądowych wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dlatego prosi o częściowe jej zwolnienie od wpisu przewyższającej kwotę [...] zł, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawczyni wskazała na treść art. 45 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez niezależny i niezawisły Sąd. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o zmianę skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 259 § 1 p.p.s.a., m.in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia, sąd - jak stanowi art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie Referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego, art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji.
W świetle art. 199 p.p.s.a., zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może także polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Tego ostatniego rozstrzygnięcia domagała się Skarżąca.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się
w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Jej wyjątkowy charakter powoduje, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom, których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005r., sygn. akt I GZ 107/05 -dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, a przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP (postanowienie NSA z dnia 19 października 2007r., II FZ 498/07 - dostępne jw.). Ubiegający się o taką pomoc wnioskodawca powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r. o sygn. akt UCZ 104/84, Lex nr 8623).
Należy również zauważyć, że wykładnia określenia "gdy wykaże" użytego w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oznacza, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 713/09 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W związku z powyższym, rozstrzygnięcie Sądu w kwestii przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane w trakcie postępowania.
Skoro przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu państwa (tj. dodatkowe obciążenie innych obywateli),
to winno być udzielane wyjątkowo – przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Obniżenia standardu życia
w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. Ponadto nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Jeśli bowiem strona decyduje się na zainicjowanie postępowania sądowego, to powinna liczyć się z koniecznością ich poniesienia, chyba że wykaże brak możliwości w tym zakresie.
Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy co prawda zgadza się z twierdzeniem, iż Skarżąca nie mogła przedłożyć dokumentów potwierdzających wysokość przychodów, kosztów i dochodów z działalności gospodarczej męża oraz jego zeznań podatkowych za okres lat 2015-2016, w sytuacji gdy prowadził on działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej. Referendarz nie zakwestionował załączonego oświadczenia I. K. w tym zakresie, pozostałe zaś dowody w postaci decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] potwierdzają, iż działalność w ten sposób opodatkowaną prowadził on w roku 2017.
Sąd w niniejszej sprawie nie ma jednak wątpliwości, iż mimo powyższego rozstrzygnięcie zawarte we wskazanym postanowieniu jest prawidłowe i nie ma podstaw do jego zmiany.
Jak już wskazano, w orzecznictwie podkreśla się, że to do obowiązków strony należy przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. Oznacza to, że wnioskujący winien przekonać Sąd o tym, że jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów toczącego się postępowania. Ponadto zauważyć należy, że podmiot występujący na drogę postępowania sądowego winien mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (postanowienia NSA z 31 października 2014 r., II GZ 726/14 i z 19 listopada 2014 r., I GZ 513/14; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien zatem wykazać szczerą wolę współpracy z Sądem i rzetelnie przedstawić swoją sytuację majątkową i finansową, nie zatajając żadnych istotnych faktów w tym zakresie.
Trafna jest wobec powyższego poglądu ocena Referendarza sądowego, że obowiązku tego Skarżąca nie dopełniła. Jednak zdaniem Sądu wynika to przede wszystkim z tego, że pomimo jednoznacznego wezwania Skarżąca nie przedłożyła Referendarzowi swojego zeznania podatkowego za rok 2016. Fakt ten Skarżąca całkowicie pomija w sprzeciwie, podkreślając jedynie niezasadność wzywania jej do złożenia zeznań podatkowych i innych dokumentów męża. Powyższego zeznania Skarżąca nie załączyła również do sprzeciwu, co ewentualnie pozwoliłoby Sądowi rozpoznającemu sprzeciw na pełną ocenę zaistnienia podstaw do przyznania pomocy w zakresie częściowym i zmianę postanowienia Referendarza. Brak powyższego bardzo istotnego dla oceny sytuacji Skarżącej dokumentu, którego niewątpliwie Referendarz żądał i na którego nieprzedłożenie wskazywał w postanowieniu, zdaniem Sądu bez wątpienia przesądza o tym, że przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja była niekompletna, a Skarżąca nie wykazała przez to w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dodatkowo nie zasługuje na uwzględnienie zawarty w sprzeciwie argument, iż kwota [...] zł znajdująca się na rachunku bankowym Skarżącej, na którą wskazywał Referendarz w postanowieniu, nie może zostać przeznaczona na uiszczenie wpisu od skargi w sprawie przed sądem administracyjnym, albowiem jest przeznaczona na spłatę zobowiązań Skarżącej wynikających z wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...]. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Dlatego też nie znajduje uzasadnienia, aby Skarżąca spłacała inne ciążące na niej zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądała, aby koszty związane z wniesieniem skargi pokrywał za nią Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, że to budżet powinien kredytować w tym zakresie Skarżącą.
W przekonaniu Sądu regulacje dotyczące zasad zwalniania od kosztów sądowych, które zastosowano w niniejszej sprawie, a które w przedmiotowym stanie faktycznym musiały skutkować odmową zastosowania wnioskowanego zwolnienia, nie stoją w sprzeczności z uregulowaniami wynikającymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
W konkluzji należy uznać za prawidłową ocenę wniosku przez Referendarza sądowego, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższej oceny Skarżąca skutecznie nie podważyła w sprzeciwie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło