I SA/Sz 533/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za [...] p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za [...], zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że wykonanie decyzji przed uprzednim rozpatrzeniem sprawy przez Sąd niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśniła, że jest spółką kapitałową z siedzibą w Polsce, prowadzącą działalność gospodarczą w sektorze energii odnawialnej, dotyczącą elektrowni wiatrowych, od fazy deweloperskiej poprzez ich budowę, uruchomienie i eksploatację. Spółka jest właścicielem farmy wiatrowej [...]. W roku [...] nastąpiło podniesienie wartości podatku od nieruchomości, który skarżąca zobowiązana jest uiszczać do gminy, ze względu na zmianę definicji budowli stanowiącej podstawę do ustalenia wysokości ciążącego na spółce zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. Rok [...] zaowocował również drastycznym spadkiem rynkowych cen zielonych certyfikatów, których poziom jest obecnie najniższy od [...] lat i kształtuje się w okolicach [...] % ich pierwotnej wartości. Niewątpliwe oba te czynniki negatywnie wpływają na opłacalność dalszego prowadzenia działalności. Aktualna sytuacja finansowa spółki jest napięta, aczkolwiek stabilna. Jednakże sytuacja ta ulegnie pogorszeniu w wyniku kumulacji negatywnych zdarzeń rynkowych, czterokrotnego wzrostu obciążenia z tytułu podatku od nieruchomości, spadku rynkowej ceny zielonych certyfikatów oraz realizacji spornej decyzji. Wskazała, że elektrownie wiatrowe zostały wybudowane ze środków pochodzących z kredytu bankowego, środków pochodzących od udziałowców spółki (wniesiony kapitał zakładowy spółki oraz pożyczki) i dotacji. Kredyt został udzielony na podstawie długoterminowej projekcji finansowej opartej o określone i mierzalne wartości przychodów generowanych przez spółkę oraz stały poziom opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Spadek cen zielonych certyfikatów oraz negatywne zmiany w wysokości podatku od nieruchomości, co powoduje jego prawie czterokrotny wzrost oraz wymagalność decyzji może spowodować, że spółka nie będzie w stanie na bieżąco obsługiwać kredytu zaciągniętego na wybudowanie farmy wiatrowej. Zwiększenie limitu kredytowego na sfinansowanie powyższych negatywnych zmian rynkowych w branży energetyki wiatrowej oraz nałożenie się na to wykonalności decyzji w tak krótkim okresie wydaje się na chwilę obecną niemożliwe, ze względu na wymóg zgody kredytodawcy. Podsumowując stwierdziła, że niewykluczone jest zatem, że na skutek wypełnienia spornego zobowiązania publicznoprawnego i związane z tym skutki następcze powstanie szkoda, o tak dużych rozmiarach, że żadne późniejsze rozwiązanie nie przywróci jej stanu poprzedniego. Skutki takiego zdarzenia będą nieodwracalne. Uiszczenie spornego podatku spowoduje także, że napięta, lecz stabilna sytuacja spółki, ulegnie istotnemu pogorszeniu w najbliższych miesiącach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - i to nie każdej szkody, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z konstrukcji powyższego przepisu przede wszystkim wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem, samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez sąd. Po drugie, stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. oznaczonym sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 63 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 404/12 (LEX nr 1137654), w którym stwierdził, że w sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Jak wynika z akt sprawy, w skardze strona nie zawarła na tyle skonkretyzowanych twierdzeń odnoszących się do wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji ani nie przedłożyła wraz z wnioskiem takich dokumentów, które w ocenie Sądu, uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonania decyzji podatkowej. Skarżąca określiła swoja sytuację majątkową jako "napiętą, aczkolwiek stabilną", stawiając tezę, że ulegnie ona istotnemu pogorszeniu w najbliższych miesiącach w wyniku kumulacji negatywnych zdarzeń rynkowych, czterokrotnego wzrostu obciążenia z tytułu podatku od nieruchomości, spadku rynkowej ceny zielonych certyfikatów oraz realizacji spornej decyzji. Pomimo tak stawianych twierdzeń, skarżąca nie przedstawiła żadnych danych ani dokumentów, pozwalających na weryfikację podnoszonych argumentów, z których wynikałby zarówno jej stan majątkowy, jak i wysokość przychodów w bieżącym okresie, co umożliwiałoby dokonanie przez Sąd stosownej oceny skutków braku wstrzymania wykonania decyzji. Jak już wyżej wskazywano, dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji decydujące znaczenie ma ocena aktualnego stanu faktycznego, a nie ewentualnych możliwych zagrożeń, jakie mogą się pojawić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Tymczasem, w niniejszej sprawie, brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw skarżącej. Nie poparte żadnym dokumentem stwierdzenie, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie szkody o tak dużych rozmiarach, że żadne późniejsze rozwiązanie nie przywróci jej stanu poprzedniego oraz że napięta, lecz stabilna sytuacja spółki ulegnie istotnemu pogorszeniu w najbliższych miesiącach, w żadnym razie nie może świadczyć o jej obecnym stanie majątkowym. W przedmiotowej sprawie strona nie wnosiła również o przyznanie prawa pomocy w związku z czym nie można było ocenić sytuacji finansowej skarżącej na podstawie danych wykazanych we wniosku. Za niewystarczającą w tym zakresie należy uznać ogólną argumentację strony odnośnie realiów prowadzenia działalności gospodarczej i wysokiej kwoty zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją, z pominięciem konkretnych danych liczbowych dotyczących sytuacji majątkowej strony, które stanowiłyby dla Sądu punkt odniesienia przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście może spowodować dla strony znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FZ 85/17, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być także przewidywanie czy wręcz obawa strony przed trudnymi do odwrócenia bliżej nieokreślonymi skutkami, które mają nastąpić na skutek wykonania przez stronę określonej w ww. wniosku decyzji. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym definiując przesłanki wyrządzenia znacznej szkody stwierdzono, że chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Tego zaś strona nie wykazała. Powyższe nie wynika również z akt sprawy. W rezultacie, zdaniem Sądu, przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne samoistnie nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznać je zatem należy za czysto teoretyczne i jako takie nie mogą one stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowych. Dodać przy tym należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest więc to sytuacja, która per se uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.