I SA/Sz 541/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" Spółki z o.o. z siedzibą S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2010 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług do zapłaty p o s t a n a w i a: przyznać Spółce prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych "P" Spółka z o.o. w S, po wezwaniu przez Sąd do uiszczenia wpisu od skargi należnego w kwocie [...] zł, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz dokumentów i oświadczeń Spółki wynika, że zakres działalności skarżącej obejmuje budownictwo. Jednakże Spółka obecnie nie uzyskuje dochodów, z uwagi na zawieszenie działalności gospodarczej od sierpnia 2011 r. Skarżąca podała, że we wcześniejszym okresie wykazywała straty oraz ujemną wartość kapitału własnego. Spółka posiada znaczne zobowiązania, a ponadto prowadzonych jest kilkanaście spraw egzekucyjnych realizujących kwotę ok. [...]. zadłużenia (wykaz i stan spraw egzekucyjnych – k. 56 – 68). Środki uzyskane w postępowaniu egzekucyjnym są przeznaczane na zaspokojenie wierzycieli. Z wniosku wynika także, że wszystkie nieruchomości Spółki podlegają zajęciu, a należą do nich trudno zbywalne udziały w gruntach stanowiące drogi osiedlowe, miejsca parkingowe, place zabaw o znikomej wartości rynkowej. Skarżąca oświadczyła, że w prowadzonych egzekucjach wierzyciele złożyli wnioski o licytacje nieruchomości, jednakże żaden nie dokonał wpłaty zaliczki na koszty ich opisu i oszacowania. Ponadto, wykazano, że według bilansu za ostatni rok obrotowy, tj. 2011 r. wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosił [...]zł, a wysokość straty - [...]zł. Spółka nie posiada rachunku bankowego, zaś z przedstawionego ostatniego wyciągu z konta bankowego [...]S.A. saldo jego zamknięcia na dzień 12.10.2012 r. wynosiło 0 zł. Nie prowadzi też ewidencji środków finansowych, a stan kasy przedsiębiorstwa w okresie 25.04.2013 r. – 25.07.2013 r. wynosił 0 zł. Spółka ustosunkowując się do wezwania referendarza sądowego z dnia 25 lipca 2013 r., wyjaśniła także, że nie sporządzała bilansu za 2012 r., z uwagi na brak dokumentacji księgowej i pełnych danych dotyczących wartości majątku, w związku z trwającymi postępowaniami sądowymi i w prokuraturze, z tego samego powodu nie może też przedłożyć zestawienia swoich należności i zobowiązań wg stanu na 25 lipca 2013 r. Według oświadczenia skarżącej nie składała ona zeznania podatkowego za 2012 r., a także nie prowadzi obecnie księgi rachunkowej w związku z nieprowadzeniem działalności gospodarczej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a.", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Biorąc pod uwagę powyższe oraz przedstawione przez Spółkę dane dotyczące jej sytuacji finansowej, należało uznać, że wniosek o prawo pomocy zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że sytuacja finansowa Spółki jest znana z urzędu, bowiem skarżąca ubiegała się o prawo pomocy w innych sprawach przed tutejszym Sądem i korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych (sygn. akt I SA/Sz 37/12, I SA/Sz 116/12, I SA/SZ 199/12). Spółka wykazała, że nadal nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej od 2011 r., nie ma jakichkolwiek przychodów ani majątku, który mógłby zostać spieniężony. Nie dysponuje też innymi możliwościami pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, uznając, że Spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.