I SA/Sz 605/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-11-28
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny, w którym prowadzona jest sezonowa działalność polegająca na krótkotrwałym zakwaterowaniu, powinien być opodatkowany wyższą stawką podatku od nieruchomości jako budynek związany z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie jest w pełni wykorzystywany do tego celu lub nie posiada zaplecza gastronomicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że o opodatkowaniu nieruchomości podwyższoną stawką podatku od nieruchomości decyduje sam fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę, a nie sposób jej faktycznego wykorzystania. Definicja budynku związanego z działalnością gospodarczą zawarta w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje, że wystarczające jest posiadanie budynku przez przedsiębiorcę, nawet jeśli nie jest on w danym momencie faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że projekt budowlany i pozwolenie na użytkowanie budynku jako mieszkalno-pensjonatowego są wystarczające do zastosowania wyższej stawki.Stan faktyczny
Skarżąca M. A. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy dotyczącą wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w zakresie podatku od nieruchomości. Skarżąca zarzuciła, że jej budynek mieszkalny, w którym prowadzi sezonową działalność polegającą na krótkotrwałym zakwaterowaniu, został nieprawidłowo opodatkowany wyższą stawką jako budynek związany z działalnością gospodarczą. Organy podatkowe uznały, że posiadanie budynku przez przedsiębiorcę i jego przeznaczenie w projekcie budowlanym jako mieszkalno-pensjonatowego uzasadnia zastosowanie wyższej stawki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M A, od decyzji Wójta Gminy nr [...] z dnia [...]r., w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w wysokości [...]zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wójt Gminy ustalił M A wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok za należące do niej nieruchomości (budynkową i gruntową) oraz łąki klasy VI położone w G przy ul. N przyjmując, że nieruchomość budynkowa w części przeznaczona jest na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu kwater. Ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. dokonano na podstawie posiadanych przez organ dokumentów, z których wynikało, że należący do niej budynek jest budynkiem [...], a nie mieszkalnym, a do dnia wydania decyzji podatkowej sposób użytkowania budynku nie został zmieniony, co potwierdzone zostało w toku postępowania sprawdzającego.
M A wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji, że oparł się na danych, na podstawie których wydał decyzje wymiarowa za 2009 r. Ponadto podniosła, że zgłosiła informację o wydzieleniu powierzchni użytkowej na działalność gospodarczą związaną z krótkotrwałym wynajmem miesiącach letnich 2010 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie uznało, że odwołanie M A nie zasługuje na uwzględnienie a zobowiązanie pieniężne za 2010 r. ustalone jest przez Wójta Gminy w zgodzie z przepisami. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 1a ust.1 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Organ odwoławczy podał, że M A w dniu [...]r. uzyskała pozwolenie na budowę budynku [...]znak [...], następnie zaś w dniu [...]r. uzyskała pozwolenie na użytkowanie budynku [...]przy ul. N w G. Ww. budynek zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym składa się z części mieszkalnej i [...], na którą składa się, m.in. [...]oraz [...]. Organ wskazał, że M A jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, wpisaną od dnia [...]r. do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminny pod nr [...] i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania w G przy ul. N . Organ odwoławczy wskazał, jest to fakt wystarczający do ustalenia, że wszystkie posiadane przez nią budynki lub ich części, za wyjątkiem mieszkalnych i gruntów rolnych nie zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, oraz budowle, są związane z działalnością gospodarczą. W konsekwencji część budynku mieszkalnego zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania winna być opodatkowana najwyższymi stawkami podatkowymi w podatku od nieruchomości, co też słusznie uczynił Wójt Gminy wyodrębniając z należącej do skarżącej nieruchomości powierzchnie 10 pokoi z łazienkami oraz salę kominkową z zapleczem. Takie wyodrębnienie spowodowało zastosowanie stawki właściwej dla budynków lub ich części mieszkalnych do części mieszkalnej, natomiast stawki właściwej dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dla części budynku mieszkalnego na taką działalność przeznaczoną i do niej wykorzystywaną przez skarżącą.
Organ podał, że podatniczka nie neguje faktu prowadzenia w opodatkowanej nieruchomości działalności gospodarczej polegającej na sezonowym wynajmie kwater. Wobec czego uznał za bezzasadny zarzut podatniczki, że organ podatkowy dokonał ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym. Organ odwoławczy, na poparcie swoich twierdzeń, powołał się na wyrok WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 105/10 i wyrok NSA o sygn. akt II FSK 2032/10.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, M A zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. ustalenie najwyższych stawek od nieruchomości w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, przez przyjęcie, iż nieruchomość położona w G na ul. N jest budynkiem [...], gdy w rzeczywistości jest on budynkiem mieszkalnym i wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy .
Skarżąca podniosła, że błędne jest stanowisko organów przyjmujące, że dla opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości wystarczający jest fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę i to nawet gdy nie jest ona przydatna z uwagi na rodzaj prowadzenia działalności. Powołała się przy tym na wyrok WSA W Gdańsku z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 974/07. Zdaniem strony, nie można stawiać znaku równości pomiędzy pojęciem- związania z działalnością a zajęcia na prowadzenie działalności. Wskazała, że prowadzi działalność w budynku mieszkalnym a nie [...] (załączając pismo z Urzędu Marszałkowskiego Województwa z dnia [...]r.), bez zaplecza gastronomicznego, nie spełniającego warunków dla osób niepełnosprawnych, sezonowo. Skarżąca podała, że projektant budynku użył nazwy zwyczajowej "mieszkalno-pensjonatowy", lecz ona nie prowadzi pensjonatu. Tym samym powołanie się przez organ podatkowy na projekt budowany i pozwolenie na budowę jest bezpodstawne i niezgodne ze stanem rzeczywistym. Ponadto podała, że między decyzją organu budowlanego a podatkowego nie zachodzi związek przyczynowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że M A złożyła informację na 2007 rok w sprawie podatku od nieruchomości w której wykazała do opodatkowania budynek mieszkalny o pow. [...]m2. M A wybudowała zgodnie z projektem budowlanym budynek mieszkalno-pensjonatowy, wnioskiem z dnia [...]r. wystąpiła o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu – budynku mieszkalno-pensjonatowego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w u wydał pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalno-pensjonatowego. M A z dniem [...] r. dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wskazując przedmiot działalności – miejsce krótkotrwałego zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowane a miejsce prowadzenia działalności – G, N .
Istotę sporu stanowi sposób -przyjęta stawka podatku, opodatkowania gruntu i budynku.
Skarżąca kwestionuje, iż budynek stanowiący jej własność opodatkowano według stawki przewidzianej dla nieruchomości w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz przyjęcie, że budynek jest budynkiem mieszkalno-pensjonatowym a w rzeczywistości jest budynkiem mieszkalnym.
Organ stoi natomiast na stanowisku, że z dokumentacji budowlanej wynika, że mamy do czynienia z budynkiem mieszkalno-pensjonatowym a zajęcie części mieszkalnej budynku na prowadzenie zgłoszonej do ewidencji działalności gospodarczej – krótkotrwałego zakwaterowania, posiadanie przez przedsiębiorcę budynku rodzi obowiązek zastosowania najwyższych stawek podatku.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy na wstępie, iż bezsporne jest iż przedmiot opodatkowania, od którego wysokość podatku jest kwestionowana przez stronę skarżącą, stanowi budynek w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 121, z 2006 r., poz. 844 ze zm.) zwany dalej "u.p.o.l.". Przepis ten określa bowiem, iż budynkiem w rozumieniu powołanej ustawy jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż obiekt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż w dacie wydania decyzji organów obu instancji budynek ten nie był ujawniony w stosownej ewidencji gruntów i budynków, co wykluczało wymierzenie podatku zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi lex specialis w odniesieniu do zasady określonej w art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Natomiast informacja z rejestru gruntów zawierała oznaczenie działki [...] N jako łąki trwałe ŁIV o pow. [...]ha i tereny mieszkalne B o pow. [...]ha
Stwierdzić należy, iż niemożność odwołania się do legalnej definicji budynku mieszkalnego oraz nieujawnienie danego obiektu w ewidencji budynków nakazują dokonywać wyboru stawki opodatkowania w oparciu o dokumentację budowlaną danego budynku. Pogląd taki prezentowany jest zarówno w orzecznictwie sądowym por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., II FSK 884/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt I SA/Po 948/07, LEX nr 399017, w którym wskazano, iż "podstawowym kryterium stanowiącym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków jest dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu". jak i przez komentatorów. Ci ostatni wskazują, m.in., że dokumentacja budowlana jest w takim przypadku właściwa do określenia rodzaju budynku na potrzeby opodatkowania, co wynika pośrednio z jego definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Zauważyć także należy, iż ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. upoważnił Radę gminy do określania, w drodze uchwały, wysokości stawek podatku od nieruchomości, zakreślając maksymalną wysokość tych stawek.
Przy czym ustawodawca wprowadził kilka różnych kategorii budynków i odpowiadających im maksymalnych stawek podatku i zróżnicował je w zasadzie według sposobu wykorzystania obiektu. Najniższą stawkę przewidziano dla budynków mieszkalnych, a najwyższą dla budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Owo zróżnicowanie stawek stanowi niewątpliwie element podatkowej polityki społecznej i statuuje ochronę ważkiego interesu społecznego związanego z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych obywateli. Należy mieć zatem na uwadze (niezależnie od tego, że w niniejszej sprawie przedmiotem opodatkowania jest dom mieszkalno-pensjonatowy), że podatek od nieruchomości jest świadczeniem wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku, a opodatkowanie najniższymi, preferencyjnymi stawkami podatkowymi budynków mieszkalnych uzasadnione jest właśnie tym, iż zaspakajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi.
Definicję pojęcia "budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiąc, że pod pojęciem tym należy rozumieć budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych (...).
Wskazać w tym miejscu należy, że organ pierwszej instancji a w ślad za nim organ drugiej instancji zaakceptował zastosowanie stawki podatku:
- dla gruntów o pow. [...]m2 oznaczonych w ewidencji jako pozostałych,
- dla części budynku mieszkalnego o pow. [...]m2 jak dla budynku mieszkalnego,
- dla części budynku zajętego na działalność gospodarczą traktowanego jako związanego z działalnością gospodarczą o pow. [...]m2 jak dla budynku mieszkalnego zajętego na działalność gospodarczą,
- dla gruntów rolnych klasy IV jak dla gruntów rolnych.
Wysokości stawek w podatku od nieruchomości na terenie Gminy określiła uchwałą Rady Gminy z dnia 28 października 2009 roku nr XXXVIII/244/09.
Odnośnie opodatkowania części budynku mieszkalnego o pow. [...]m2 stawką podatku, tj. jak dla działalności gospodarczej to podkreślić należy, że w niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt prowadzenia przez podatniczkę działalności gospodarczej. Nie jest kwestionowany przez stronę, a przyjęty przez organ przedmiot działalności, tj. krótkotrwałe zakwaterowanie, który potwierdzony jest także wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. Nie jest kwestionowany fakt zajęcia pokoi na działalność gospodarczą tj. ich wynajem, przy czym strona podniosła, że w 2010 r. wynajmie 2 pokoje.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie podzielić należy stanowisko organu co do sposobu określenia części budynku mieszkalnego zajętego na działalność gospodarczą. Wbrew twierdzeniu skarżącej, z projektu budowlanego wynika jak zaprojektowano budynek, a jak zaprojektowano część pensjonatową. Za takim przeznaczeniem budynku przemawia też wniosek strony o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku i decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku.
Sąd stwierdził, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę, a nie sposób, w jaki jest ona wykorzystywana. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną
z prowadzeniem działalności jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego, wobec braku definicji posiadania w ustawie podatkowej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009r., sygn. akt II FSK 1786/07, dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa podatkowa nic nie mówi o funkcji czy sposobie wykorzystania nieruchomości. Zdaniem Sądu, w świetle przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i wyżej wskazanej wykładni organ podatkowy w celu określenia prawidłowej stawki podatkowej jest uprawniony jedynie do ustalenia statusu podatnika i charakteru gruntu lub budynku, natomiast nie jest uprawniony do badania rodzaju związku łączącego nieruchomość z prowadzoną przez właściciela czy właścicieli nieruchomości działalnością gospodarczą, czy sposobu wykorzystania nieruchomości.
Tak więc obiekt nawet niewykorzystywany faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej uznaje się już za związany z działalnością, bowiem definicja ustawowa nie nawiązuje do przesłanki wykorzystywania nieruchomości na cele związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą.
Przez sposób wykorzystania budynku należy rozumieć to, na jakie cele czy potrzeby budynek jest zajęty, przy czym nie traci go przez fakt czasowego wykorzystywana jedynie części posiadanych pokoi na wynajem.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi są niezasadne, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012r., poz.270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło