I SA/Sz 617/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), , , po rozpatrzeniu w dniu 2 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. B., reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia 6 lipca 2010 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia [...] r., Nr [...], którą ustalono skarżącemu podatek od spadków i darowizn w kwocie [...] zł z tytułu nabycia w drodze darowizny środków pieniężnych w wysokości [...] zł od syna – B. B. Jednocześnie ze skargą R. B. wystąpił do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie wskazanego aktu. Uzasadniając swój wniosek, skarżący wskazał, że wszelkie środki uzyskane przez niego w drodze darowizny od syna zostały przeznaczone na spłatę zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia [...] r., określającej stronie zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący wszelkie swoje dochody oraz oszczędności przeznaczył na spłatę wskazanej zaległości podatkowej i nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków finansowych na zaspokojenie należności podatkowej ustalonej zaskarżoną decyzją. Stąd wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącego przed ostatecznym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy narazi go jedynie na dodatkowe koszty egzekucji, nie wpływając na wcześniejszą zapłatę podatku od darowizny, który - w ocenie skarżącego - został mu bezpodstawnie ustalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika zatem, że przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., oraz że sama możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie omawianego przepisu nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Przesłanki uwzględnienia przez Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały bowiem wymienione w sposób alternatywny i wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (vide np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06, niepubl.; z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, niepubl.). Ponadto z omawianego przepisu wynika, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej. Natomiast w przypadku, gdy wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku nie odniesie się do nich w sposób pozwalający na uznanie, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, okoliczności te nie mogą być przedmiotem domniemań sądu (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1100/08, dostępne w CBO). Sąd musi bowiem opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko w sprawie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2010 r. sygn. akt I OZ 149/10, dostępne w CBO). Analizując złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że we wniosku tym skarżący nie wyjaśnił, w czym miałyby się wyrażać nieodwracalne skutki bądź znaczna szkoda. Skarżący wskazał jedynie, że obecnie nie jest w stanie zgromadzić środków finansowych na zaspokojenie należności podatkowej ustalonej zaskarżoną decyzją, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do niego przed ostatecznym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy naraziłoby go na dodatkowe koszty egzekucji, nie wpływając na wcześniejszą zapłatę podatku od darowizny. Tymczasem sama konieczność poniesienia finansowego ciężaru wynikającego z decyzji, jak i ewentualny brak środków finansowych nie mogą stanowić - same przez się - podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Na marginesie wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący i jego małżonka są właścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonym w Sz., oraz że osiągają stałe dochody (skarżący ze stosunku pracy, jego żona z tytułu świadczeń emerytalnych). Zaznaczenia wymaga również, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Skarżący powinien bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, niepubl.), a tego w rozpatrywanej sprawie nie uczyniono. Ponadto, za okoliczność przemawiającą za uwzględnieniem wniosku R. B. nie można uznać stanowiska skarżącego, że wynikająca z zaskarżonej decyzji należność została mu ustalona bezpodstawnie. W ramach postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej jego oceny, albowiem niezgodność decyzji z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowią dwie różne kwestie. Toteż oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.