I SA/Sz 66/20

Dnia 5 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a odrzucić skargę. F. P. (dalej: "skarżący"), w dniu 16 grudnia 2019 r., drogą mejlową, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 27 stycznia 2020 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Jednocześnie, pismem z dnia 28 stycznia 2019 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych swojej skargi, poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie egzemplarza podpisanej skargi oraz podanie numeru PESEL skarżącego. W obu przypadkach skarżący został pouczony, że niewykonanie zobowiązania Sądu w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, skutkować będzie odrzuceniem jego skargi. Przesyłki pocztowe zawierające odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do usunięcia ww. braków formalnych skargi, z uwagi na niemożność ich doręczenia adresatowi (wg adnotacji doręczającego: "nie zastałem"), po ich dwukrotnym awizowaniu (w dniach 3 lutego 2020 r. i 11 lutego 2020 r.), zostały zwrócone przez Urząd Pocztowy G. 5 nadawcy, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W tej sytuacji Sąd uznał, że doręczenie wezwania nastąpiło skutecznie w dniu 17 lutego 2020 r., w trybie przewidzianym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." (vide: k. 16-18 akt sądowych). W wyznaczonym przez Sąd terminie skarżący nie wywiązał się ze zobowiązań nałożonych na niego ww. wezwaniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skuteczne wniesienie skargi uzależnione jest od spełnienia wymogów określonych przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 57 i art. 220 p.p.s.a. Przepis art. 57 § 1 p.p.s.a., zakreśla wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazując, że powinna ona odpowiadać ogólnym wymaganiom pism w postępowaniu sądowym, a ponadto określa szczególne warunki, jakim skarga powinna czynić zadość. Warunki formalne stawiane pismu reguluje zaś art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 1 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Ponadto, stosownie do brzmienia art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Skarga niespełniająca powyższych wymagań dotknięta jest brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie wywołuje skutek w postaci jej odrzucenia, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy w tym miejscu zauważyć, że określony w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. obowiązek wskazania numeru PESEL wprowadzono na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934). Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260), wymóg wskazania numeru PESEL ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r., sygn. akt II OZ 999/19, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wskazania wymaga, że w dniu 31 maja 2019 r. wszedł w życie art. 12b p.p.s.a., wprowadzony na mocy ustawy z 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 183). Zgodnie z art. 12b § 1 p.p.s.a., warunek formy pisemnej określony w ustawie uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny podpisano w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a p.p.s.a. W myśl art. 12 § 2 p.p.s.a., dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 4, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego przepisu, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że w postępowaniach tych strona może dokonać wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez sąd do obsługi doręczeń oraz ich doręczania przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W art. 12 § 2 p.p.s.a. dopuszczono więc możliwość wnoszenia dokumentów elektronicznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale wnoszenie ich możliwe jest jedynie przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a nie zwykłą drogą mailową. Podsumowując powyższe, w aktualnym stanie prawnym pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym mogą być wnoszone w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego, przy czym dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego wyłącznie przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu. Pismo wniesione przez skarżącego za pośrednictwem skrzynki e-mail nie wywołuje zatem skutków prawnych w postępowaniu sądowym przed sądami administracyjnymi. Sąd zauważa ponadto, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przed wprowadzeniem art. 12b p.p.s.a. przyjmowano, że pismo takie, jak pisma skarżącej – po jego wydrukowaniu – jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma, przez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1188-1191/13; 22 października 2013 r., sygn. akt II OZ 890/13; 17 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2391/13; wskazane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, zgodnie z brzmieniem art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skarg, pobiera się opłatę sądową w postaci wpisu stosunkowego lub stałego. Stosownie zaś do art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia tej skargi przez sąd, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie, skarżący, będący osobą fizyczną, wniósł do Sądu - za pośrednictwem poczty elektronicznej - skargę, która nie zawierała numeru PESEL skarżącego oraz jego własnoręcznego podpisu. Sąd wezwał zatem skarżącego do uzupełnienia wskazanych braków formalnych złożonej skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu - w trybie przewidzianym w art. 73 p.p.s.a. - w dniu 17 lutego 2020 r. Jednocześnie skarżącemu doręczono odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Wyznaczony skarżącemu siedmiodniowy termin, którego koniec przypadał na dzień 24 lutego 2020 r. (wtorek), upłynął jednak bezskutecznie. W tym terminie bowiem, ani dotychczas, skarżący nie wykonał wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych złożonej przez niego skargi, ani nie uiścił kwoty 100 zł, tytułem wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 5 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.