I SA/Sz 667/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2019 r. wniosku A.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 19 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od maja do lipca, wrzesień, październik 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. B. – reprezentowany przez radcę prawnego – pismem z dnia 15 lipca 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od maja do lipca, wrzesień, październik 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ lub sąd, w razie nieuwzględnienia wniosku przez organ. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest obiektywnie wysoka, natomiast przystąpienie do czynności egzekucyjnych wobec osoby fizycznej, która utrzymuje się wyłącznie z etatowej pracy, spowodować może znaczne szkody majątkowe, w dużym stopniu utrudniające także codzienne funkcjonowanie skarżącego, którego ostateczna odpowiedzialność za zaległości podatkowe będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez sąd. Mając na uwadze, że skarżący nie posiada oszczędności wystarczających na pokrycie zadłużenia skierowanie egzekucji do wynagrodzenia za pracę uniemożliwi skarżącemu opłacenie czynszu za wynajmowane mieszkanie oraz pokrycie wszystkich kosztów utrzymania. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Z treści art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący powinien tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. I FZ 148/09). Wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania decyzji tj. znaczna szkoda i trudne do odwrócenia skutki jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi, a także równolegle, prawnymi i faktycznymi. Skutki te, raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (Jagielska, Wiktorowska, Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 378 i nast.). Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należało, że złożony przez skarżącego wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Skarżący we wniosku powołał się na fakt utrzymywania się z pracy na etat, brak oszczędności i konieczność posiadania środków na bieżące utrzymanie. Skarżący nie dołączył do wniosku, żadnych dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację majątkową i finansową. Twierdzenia strony niepoparte żadnymi dowodami nie mogą odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku, bowiem wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd może nastąpić jedynie na podstawie realnych okoliczności. Dla oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym i rodzinnym strony. Zweryfikowanie przez sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się zatem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości uzyskiwanych dochodów, środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, a także sytuacji rodzinnej. Brak weryfikowalnych danych na temat szczegółów sytuacji majątkowej skarżącego, w tym zwłaszcza posiadanego majątku (aktywów) uniemożliwia zatem udzielenie ochrony tymczasowej. Dopiero bowiem po analizie całości danych odnoszących się do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony można ocenić wpływ wykonania danego obowiązku na przyszłą sytuację tego podmiotu. Oczywiste jest bowiem, że inne konsekwencje będzie miało wydanie decyzji wymiarowych i wszczęcie postępowań egzekucyjnych w przypadku podmiotu posiadającego wystarczający majątek do zaspokojenia żądanych należności, inne w przypadku, gdy żądane kwoty przekraczają ten majątek, stwarzając niebezpieczeństwo np. sparaliżowania prowadzonej działalności. W konsekwencji, sąd na podstawie złożonego wniosku nie jest w stanie ustalić rzeczywistej aktualnej sytuacji skarżącego i stwierdzić, czy ewentualna egzekucja zobowiązania podatkowego może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Należy przy tym podkreślić, że "uszczerbek finansowy" ponoszony przez stronę w związku z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych – nawet w znacznej wysokości - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda decyzja podatkowa zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11). Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest też to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla skarżącego. Odnośnie wskazanej we wniosku konieczności zapewnienia skarżącemu środków na konieczne wydatki, podkreślić należy, że zgodnie z art. 871 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2019.1040 ze zm.) – dalej: "k.p.", przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania. W 2019 r. kwota wolna od potrąceń wynosi natomiast [...] zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2019 r.). Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 3 pkt 2 k.p. potrącenia w razie egzekucji innych należności niż świadczenia alimentacyjne lub potrącania zaliczek pieniężnych mogą być dokonywane do wysokości połowy wynagrodzenia. Kwota zwolniona spod egzekucji pozwala zatem na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych zobowiązanego. Reasumując, przedstawione przez skarżącego okoliczności faktyczne nie wyczerpują przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznać je zatem należy za czysto teoretyczne, a jako takie nie mogą one stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podatkowej. Skarżący nie przedstawił wyczerpującej dokumentacji odnoszącej się do stanu faktycznego sprawy, która pozwalałaby na uwzględnienie wniosku. Co istotne, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. W tym stanie sprawy, sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wszystkie cytowane orzeczenia są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.