I SA/Sz 676/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-11-30
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie pełnych kosztów sądowych. Pomimo deklarowanej straty i trudności finansowych, spółka prowadzi działalność na znaczną skalę, generuje wysokie obroty, posiada znaczny majątek trwały i środki pieniężne na rachunkach bankowych, a także regularnie spłaca zobowiązania i otrzymuje należności. Brak pełnego udokumentowania sytuacji finansowej pomimo wezwań sądu uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową wynikającą m.in. z podwyższenia podatku od gier. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka nie przedłożyła wszystkich wymaganych dowodów. Po analizie złożonych dokumentów i oświadczeń, sąd uznał, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Spółki z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M. Spółka z o.o. w K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł wniosła na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku Spółka podała, że prowadzi: działalność w zakresie produkcji zabawek, działalność hotelarską, restauracyjną, działalność w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych, działalność rozrywkową i rekreacyjną. Skarżąca wskazała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku osiągnęła stratę w kwocie [...] zł. Z powodu podwyższenia kwoty podatku od gier Spółka zapłaciła ponad [...] zł podatku więcej, niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Miało to zasadniczy wpływ na kondycję finansową Spółki. Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów działalności zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy, między innymi zmniejszając w porównaniu z 2009 r. liczbę zatrudnionych osób o 15. Wskaźniki rentowności sprzedaży i kapitału własnego wykazały duży spadek w stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego, jest to zjawisko wskazujące na zagrożenie dalszego istnienia firmy. Ponoszenie przez Spółkę kosztów postępowania sądowego jest wydatkiem przekraczającym jej możliwości finansowe.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Strona podała, że na koniec 2011 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Wykazała także, że na koniec lipca 2012 r. posiadała na rachunku bankowym w [...] środki pieniężne w wysokości [...] zł.
Do wniosku zostały załączone: bilans i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31 grudnia 2011 r. oraz wyciąg z wykazanego we wniosku rachunku bankowego z 27 lipca 2012 r. ze stanem środków w wysokości [...] zł, rachunek przepływów pieniężnych za 2011 r., zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym na dzień 31 grudnia 2011 r.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. Spółka została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej w terminie czternastodniowym, w tym o:
– wyciąg z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz), ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej (stan środków pieniężnych w kasie przedsiębiorstwa);
– odpis rocznego zeznania podatkowego za 2011 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym;
– wyciąg z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za okres od 15 czerwca do 24 sierpnia 2012 r., a także kopie deklaracji złożonych w rozliczeniu ww. podatków za ostatnie 3 miesiące lub zaświadczenia właściwych urzędów skarbowych i celnych o nieskładaniu takich deklaracji;
– zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 25 sierpnia 2012 r.;
– wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych Spółki (w tym o nr [...] albo dokumenty potwierdzające jego likwidację) z ich stanem za okres od 15 czerwca do 15 lipca 2012 r.
Ww. wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony 3 września 2012 r., termin do przedłożenia dokumentów upłynął bezskutecznie w poniedziałek 17 września 2012 r., Strona we wskazanym terminie, nie przedłożyła wymaganych dokumentów.
Postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia, w terminie przewidzianym ustawą, Skarżąca wniosła sprzeciw.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego Skarżąca podała, że posiadany przez Spółkę majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, a stosownie do obowiązujących przepisów nowi nabywcy nie mogliby ich eksploatować. Natomiast sprzedaż majątku nieruchomego miałaby dla Spółki charakter nieodwracalny. Na poparcie swoich twierdzeń Spółka powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Do sprzeciwu dołączono odpis deklaracji CIT-8 za 2011 r., wyciąg z rachunku bankowego w [...] z dnia 30 września 2012 r. (stan rachunku [...] zł) oraz kopię postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2012 r. (sygn. akt III SA/Po 382/12), w którym zwolniono Spółkę od wpisu skargi.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z 24 października 2012 r. do przedłożenia do akt sprawy enumeratywnie wskazanych dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących aktualną sytuację majątkową Skarżącej, niezbędnych dla rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nadesłano:
– wyciąg z rachunku bankowego w [...] z dnia 30 września 2012 r. (stan rachunku [...] zł);
– deklaracje VAT-7 za lipiec, sierpień, wrzesień 2012 r., z których wynika, że
w okresach tych Spółka deklarowała dostawy towarów oraz świadczenie usług w wysokości odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł;
– zeznanie CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. (przychody: [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata: [...] zł);
– deklaracje dla podatku od gier POG-4 za sierpień i wrzesień 2012 r.,
w których deklarowała odpowiednio - [...] zł i [...] zł;
– bilans za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r., z którego wynikają aktywa o wartości [...] zł (w tym środki trwałe: [...] zł, należności długoterminowe: [...] zł i krótkoterminowe: [...] zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach: [...] zł) oraz pasywa [...] zł (w tym zobowiązania: [...] zł);
– rachunek zysków strat za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r., wykazujący przychody ze sprzedaży [...] zł, stratę ze sprzedaży [...] zł, stratę z działalności operacyjnej [...] zł, stratę z działalności gospodarczej [...] zł.
Dodatkowo, zarządzeniem sędziego, dołączono do akt sprawy dokumentację księgową nadesłaną do akt sprawy o sygn. I SA/Sz 823/12, tj. zestawienia obrotów i sald m.in. na koncie kasa oraz raporty bankowe za okres od 1 lipca 2012 r. do 30 września 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
- zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie - przeciwko któremu został on wniesiony - traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania.
Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej, spoczywa na stronie skarżącej, a ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Należy również wskazać, że zgodnie z przepisem art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis art. 255 P.p.s.a. jest nie tylko podstawą prawną do podjęcia działań umożliwiających prawidłową ocenę sytuacji materialnej strony, ale również stanowi regulację, która pozwala stronie na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie okażą się wystarczające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Reasumując, informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy winny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa.
Wskazać również należy, że Skarżąca inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinna przewidzieć, iż następstwem podjętych przez nią działań będzie konieczność zapłaty wpisu sądowego. W tym celu powinna poczynić stosowne oszczędności. Należy bowiem pamiętać, że zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, choćby w części, ma charakter wyjątkowy.
Po rozpoznaniu wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy w oparciu o znajdujące się w aktach dokumenty i oświadczenia Strony, przedstawiające jej sytuację majątkową, Sąd stwierdził, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie pełnych kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie sprawy do wpisu od skargi w kwocie [...] zł.
Jak wynika z akt sprawy, Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (w 2011 r. deklarowane przychody wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł) natomiast wykazana przez stronę strata w 2011 r. (w wysokości [...] zł, zgodnie z CIT-8) - która stanowi wynik bilansowy nadwyżki kosztów nad przychodem, skutkujący brakiem lub obniżeniem dochodu do opodatkowania - nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe. W okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012 r. Spółka uzyskała przychody netto ze sprzedaży w kwocie [...] zł. Z kopii deklaracji VAT-7 wynika, że Spółka uzyskuje znaczne obroty z działalności gospodarczej z tytułu świadczonych usług i dokonywanych dostaw: za miesiące lipiec, sierpień, wrzesień 2012 r. deklarowała wielomilionowe obroty (dostawy odpowiednio w kwotach: [...] zł, [...] zł, [...] zł), natomiast z deklaracji podatku od gier za miesiące od sierpnia do września 2012 r. wynika, że uiściła zryczałtowany podatek w łącznej kwocie [...] zł za ten okres. Skarżąca posiada także znaczny majątek; z bilansu za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2012 r. wynika, że jej majątek trwały miał wartość [...] zł (w tym środki trwałe [...] zł). W bilansie sporządzonym na dzień 31 sierpnia 2012 r. Spółka wykazała stan środków w kasie przedsiębiorstwa i na rachunkach bankowych w kwocie [...] zł, a z raportów bankowych na dzień 30 września 2012 r. wynika stan konta w [...] w kwocie [...] zł. Nadmienić należy, że Skarżąca pomimo wezwania nie przedłożyła wyciągów z innych rachunków bankowych, nie złożyła także żadnego oświadczenia, z którego wynikałoby, że w chwili obecnej nie posiada innych kont bankowych, nie wyjaśniła również, czy nadal posiada wskazany w wezwaniu rachunek bankowy o nr [...].
Ponadto Spółka spłaca zobowiązania; na początku roku 2012 wynosiły one [...] zł, a na dzień 31 sierpnia 2012 r. - [...] zł. Otrzymuje należności; według bilansu na dzień 1 stycznia 2012 r. wynosiły one [...] zł,
a w bieżącym okresie (na 31 sierpnia 2012 r. ) - [...] zł. Natomiast rzeczowe aktywa trwałe spółki na dzień 1 stycznia 2012 r. miały wartość [...] zł,
a na dzień 31 sierpnia 2012 r. - [...] zł. Z dołączonego do akt niniejszej sprawy (przedłożonego przez Spółkę do akt sprawy I SA/Sz 823/12) zestawienia obrotów i sald za okres od 1 do 31 lipca 2012 r., od 1 do 31 sierpnia 2012 r. oraz od 1 do 30 września 2012 r. również wynika, że Spółka obraca bardzo dużymi środkami finansowymi.
Zdaniem Sądu, kwoty, jakie Spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej i jakie wydatkuje, nie pozwalają przyjąć, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze skalę, na jaką Spółka prowadzi działalność gospodarczą, nie do zaakceptowania jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. W złożonym od postanowienia referendarza sądowego sprzeciwie Spółka skupiła się na argumentach przemawiających za brakiem możliwości niezwłocznego zbycia majątku ruchomego oraz nieodwracalnych skutków zbycia nieruchomości. Tymczasem, w ocenie Sądu, już samo posiadanie przez Spółkę wykazanego majątku ruchomego oraz nieruchomości (zwłaszcza że majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich) uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Nawet jeżeliby przyjąć – jak twierdzi Strona – że automaty do gier, stanowiące znaczną część jej majątku, nie mogą zostać spieniężone z uwagi na brak popytu na tego rodzaju ruchomości, to nie można tracić z pola widzenia, że Skarżąca posiada również inne składniki majątku o znacznej wartości. O tym, że sytuacja Spółki nie jest aż tak trudna świadczy także fakt regulowania innych zobowiązań, co wynika z porównania danych zawartych w ww. bilansie.
W tym stanie sprawy uprawnione jest stwierdzenie, że sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia zwolnienia jej od kosztów sądowych. Z deklaracji podatku od gier złożonych przez Spółkę wynika, że Spółka uiściła zryczałtowany podatek od gier w miesiącach sierpień-wrzesień 2012 r. w kwocie ponad [...] zł. Niewątpliwie kwota ta obrazuje w pewien sposób rozmiar prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, jeżeli Spółka generuje comiesięczne koszty w zakresie samego zryczałtowanego podatku od gier w kwotach ok. [...] zł, to nie można uznać, że nie posiada niezbędnych funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Nie zmienia tego twierdzenie Spółki, że jej kondycja finansowa uległa pogorszeniu ze względu na fakt, że w 2011 r. zapłaciła o około [...] zł więcej podatku, niż gdyby opłacała go na zasadach obowiązujących przed zmianą przepisów w 2009 r.
Odnosząc się zaś do argumentów Spółki dotyczących zwiększenia obciążenia podatkiem od gier w wyniku wprowadzenia nowych przepisów podatkowych, stwierdzić należy, że nie jest to okoliczność uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa administracyjnego należności publicznoprawne (w tym podatki) jak i koszty sądowe stanowią dochody budżetu państwa i przez to powinny być traktowane na równi (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GZ 80/08). Ponadto w doktrynie uznany jest także pogląd, że przedsiębiorca powinien zapewnić środki pieniężne na koszty sądowe na równi z koniecznością zapewnienia środków na inne wydatki na bieżącą swoją działalność. Oznacza to, że koszty sądowe nie powinny być brane pod uwagę dopiero wówczas, gdy przedsiębiorcy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki.
O konieczności uwzględnienia wniosku Strony nie przesądza także obniżenie kosztów działalności poprzez redukcję zatrudnienia. Wskazane działania Spółki, polegające na obniżeniu kosztów działalności są bowiem normalną konsekwencją kryzysu gospodarczego i dotyczą wielu przedsiębiorców. Nie uzasadniają zatem uprzywilejowanego potraktowania Spółki w stosunku do innych przedsiębiorców podejmujących podobne działania, a nie korzystających z dofinansowania kosztów sądowych z budżetu państwa.
Za zasadnością wniosku nie przemawia również wykazana wysokość poniesionej straty za 2011 r. Wskazać bowiem należy, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX nr 659009). Z taką sytuacją mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku, gdyż pomimo deklarowanej straty Spółka posiada kapitał własny o wartości [...] zł, w tym kapitał podstawowy o wartości równej [...] zł (stan na dzień 31 sierpnia 2012 r.). Nadto wykazanie w danym roku straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i taka sytuacja nie miała miejsca również w niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczą i by utraciła płynność finansową. Skarżąca, pomimo deklarowanych problemów finansowych, funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji finansowej Spółki nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Ponadto względem Spółki nie toczą się żadne postępowania egzekucyjne, a zatem ma ona pełną możliwość swobodnego dysponowania swoim majątkiem, a na jej rachunek bankowy regularnie wpływają środki wielokrotnie przewyższające wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zaznaczyć również należy, że pomimo wskazywania na istnienie trudności finansowych (niedochodowość, zwiększenie obciążeń podatkowych), Skarżąca nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości czy likwidacji, kontynuuje działalność gospodarczą, posiada majątek. Okoliczności te pozwalają zaś przyjąć, że nie istnieją przeszkody do uzyskania środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest już stanowisko, że jeżeli przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08).
Należy podkreślić, że to do oceny Sądu należy uznanie, czy strona wykazała, że spełnia stosowne przesłanki przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie Spółka nie przedstawiła pełnych danych na temat swojej sytuacji materialnej, ponieważ pomimo wezwania Sądu, nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów, m.in. wyciągów z prowadzonych ewidencji podatkowych za ostatnie trzy miesiące, wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (w tym o nr [...]), aktualnego zestawienia wszystkich jej zobowiązań i należności. Nie dokonała również powyższego, wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 października 2012 r. ani na wezwanie Sądu z dnia 24 października 2012 r., przedstawiając jedynie wyciąg z rachunku bankowego w [...] na dzień 30 września 2012 r.
Zaznaczyć należy, że uchylanie się strony od obowiązków związanych
z wykazywaniem sytuacji majątkowej, nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Natomiast strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie postawa Spółki pozostaje tym bardziej niezrozumiała, że o skutkach nieprzedłożenia żądanej dokumentacji Skarżąca była uprzedzana w treści wezwań z dnia 29 sierpnia 2012 r. i z dnia 24 października 2012 r.
Podsumowując, należy podkreślić, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów. W konsekwencji należało stwierdzić, że Spółka nie zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
O konieczności przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym nie mógł przesądzić także fakt zwolnienia Spółki od kosztów sądowych w innej sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym. Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku PPPr były bowiem akta danej sprawy i konkretne, zaistniałe na gruncie rozpatrywanej sprawy, okoliczności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło