I SA/Sz 677/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-10-04
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym, ale posiada znaczące aktywa i środki pieniężne na rachunku bankowym, może zostać zwolniona z kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli mimo wykazania straty w poprzednim roku obrotowym, posiada znaczące aktywa i środki pieniężne na rachunku bankowym, co świadczy o dobrej kondycji finansowej i możliwościach płatniczych. Ciężar wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy, a sama strata nie jest tożsama z brakiem środków finansowych.Stan faktyczny
Spółka M. Spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier. Spółka wykazała stratę za 2011 rok, ale posiadała znaczące aktywa i środki pieniężne na rachunku bankowym. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak spółka ich nie dostarczyła. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Spółki z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier za lipiec 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych
M. Spółka z o.o. w K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] wniosła na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku, a także załączonych do wniosku dokumentów wynika, co następuje.
Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji zabawek, działalność hotelarską, restauracyjną, działalność w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych, działalność rozrywkową i rekreacyjną.
W formularzu PPPr wykazała, że na koniec 2011 r. poniosła stratę w wysokości [...], jej kapitał zakładowy wynosi [...], zaś wartość środków trwałych [...]. Na koniec lipca 2012 r. posiadała na rachunku bankowym w [...] środki pieniężne w wysokości [...].
Do wniosku zostały załączone: bilans i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31 grudnia 2011 r. oraz wyciąg z wykazanego we wniosku rachunku bankowego z 27 lipca 2012 r. ze stanem środków w wysokości [...].
Pismem z 29 sierpnia 2012 r. Spółka została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej w terminie czternastodniowym, w tym o:
- wyciąg z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz), ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej (stan środków pieniężnych w kasie przedsiębiorstwa),
- odpis rocznego zeznania podatkowego za 2011 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym,
- wyciąg z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za okres od 15 czerwca do 24 sierpnia
2012 r., a także kopie deklaracji złożonych w rozliczeniu ww. podatków za ostatnie
3 miesiące lub zaświadczenia właściwych urzędów skarbowych i celnych
o nieskładaniu takich deklaracji,
- zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 25 sierpnia 2012 r.,
- wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych Spółki (w tym o nr [...] albo dokumenty potwierdzające jego likwidację) z ich stanem za okres od 15 czerwca do 15 lipca 2012 r.
W/w wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony 3 września 2012 r., termin do przedłożenia dokumentów upłynął bezskutecznie w poniedziałek 17 września 2012 r., strona skarżąca we wskazanym terminie, ani dotychczas, nie przedłożyła wymaganych dokumentów.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a." ), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy.
Stwierdzić też trzeba, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA
z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, publ. – baza orzeczeń NSA na: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Po przeanalizowaniu przedstawionej przez Spółkę sytuacji majątkowej należało stwierdzić, że jej wniosek, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie pełnych kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie sprawy do wpisu od skargi w kwocie [...]. Dodać należy, że w innych zawisłych aktualnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie pięciu sprawach ze skarg skarżącej Spółki, jest ona zobowiązana do uiszczenia, tytułem wpisów od skarg, kwoty [...].
Analiza przedłożonych dokumentów w sprawie prowadzi do wniosku, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów.
Posiadała na koniec 2011 roku aktywa trwałe o wartości [...], środki trwałe o wartości [...]. Na koniec roku 2011 wykazała aktywa obrotowe w kwocie [...], w tym należności krótkoterminowe o wartości [...]. Warte podkreślenia jest też to, że z przedłożonego bilansu wynika, że Spółka nie posiadała należności dochodzonych na drodze sądowej, zatem stwierdzić należy, że na bieżąco otrzymywała należne jej kwoty. Z kolei co do zobowiązań, wykazała jedynie zobowiązania krótkoterminowe, na kwotę [...]. Z bilansu wynika bowiem, że na koniec 2011 r. Spółka nie miała zobowiązań długoterminowych, w tym zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek.
Na koniec roku 2011 posiadała w kasie i na rachunkach bankowych kwotę [...].
Wprawdzie wykazała też stratę w kwocie [...], jednakże powyższa okoliczność nie oznacza utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata bowiem jest wynikiem nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama
z brakiem środków finansowych, i co za tym idzie sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, Lex nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy Spółka wykazała, że posiada na jednym rachunku bankowym środki pieniężne o wartości przekraczającej
[...].
Na podstawie powyższych danych uznać należało, że kondycja finansowa Spółki jest dobra i nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że Spółka nie przedstawiła wymaganych w wezwaniu z dnia 29 sierpnia 2012 r. aktualnych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej od początku 2012 roku. Pomimo wystosowanego wezwania nie przedłożyła aktualnych wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, wyciągu z księgi rachunkowej z ostatnich 3 miesięcy, aktualnej ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz podatku od gier, kopii deklaracji z rozliczenia ww. podatków, aktualnego zestawienia jej zobowiązań i należności, ewidencji stanu środków pieniężnych. Nieuzupełnienie materiału dowodowego o ww. dokumenty skutkuje tym, że nie można w sposób należyty i nie budzący wątpliwości ocenić możliwości płatniczych Spółki na dzień wniesienia wniosku o prawo pomocy, jak i na dzień jego rozpoznania.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, uznając, że Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło