I SA/Sz 700/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-12-06

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego dotycząca zobowiązania w podatku VAT za październik i listopad 2002 r. powinna zostać uchylona z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania podatkowego za październik i listopad 2002 r., ponieważ zobowiązanie to uległo przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a w aktach nie wykazano przerwania ani zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W pozostałej części skargę oddalono, gdyż zobowiązanie za grudzień 2002 r. nie uległo przedawnieniu, a zastosowana metoda oszacowania podstawy opodatkowania była prawidłowa i oparta na dowodach.
Stan faktyczny
K. E.B. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 29 lutego 2008 r., która utrzymała w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 17 grudnia 2007 r. dotyczące podatku VAT za październik, listopad i grudzień 2002 r. Organ stwierdził nierzetelność ewidencji podatkowej i zastosował szacunkową metodę określenia podstawy opodatkowania. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych ustaleń oraz zarzucała przedawnienie zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania w podatku VAT za październik i listopad 2002 r., oddalił skargę w pozostałej części, orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji w tej części oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), , Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Świątek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. E.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2002 r. i listopad 2002 r., 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie 1, 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Decyzją z dnia 29 lutego 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy trzy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S z 17 grudnia 2007 r. określające K E B w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za październik 2002 r. oraz zobowiązanie podatkowe za listopada i grudzień 2002 r. W kwotach innych niż wynikające z deklaracji VAT – 7. Podstawą weryfikacji rozliczenia podatkowego było ustalenie, że podatniczka nierzetelnie prowadziła ewidencję podatkową gdyż nie wykazała całości sprzedaży detalicznej z naruszeniem art. 15 ust. 1 i art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Tym samym uznano, że nierzetelne księgi nie mogą być dowodem tego, co wynika z zawartych w nich zapisach (art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej) i określono podstawę opodatkowania szacunkowo na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przy zastosowaniu metody porównawczej wewnętrznej, gdyż istniała możliwość porównania wysokości obrotów z poprzedniego okresu od stycznia do maja 2002 r. w którym udział sprzedaży detalicznej w sprzedaży ogółem wynosił 14,18%. Równocześnie ustalono, że podatniczka przekroczyła kwotę obrotu netto [....] zł ze sprzedaży detalicznej w sierpniu 2002 r., wobec czego od listopada 2002 r. obowiązana była rozpocząć ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas fiskalnych (art. 29 ust. 1 ustawy o VAT). Ponieważ obowiązku tego nie wykonała, utraciła prawo do obniżenia podatku należnego o 30% podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S na skutek skargi podatniczki wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 241/08 (k 73) uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 29 lutego 2008 r. Sąd uznał za uzasadnione stanowisko organów skarbowych, że księgi podatkowe, tj. ewidencja sprzedaży dla potrzeb podatku VAT w zakresie sprzedaży detalicznej, prowadzone były przez podatniczkę w sposób niezgodny z rzeczywistością, a zatem były nierzetelne, wobec czego zasadne było ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Jednakże, zdaniem Sadu, nie został spełniony wymóg, by szacunek był jak najbardziej zbliżony do rzeczywistości, gdyż nie uwzględniono, że w okresie porównywalnym od stycznia do maja 2002 r. podatniczka prowadziła sprzedaż różnych towarów w wielu punktach podczas gdy w październiku i listopadzie 2002 r. tylko w dwóch punktach. Ze wskazań Sądu wynikało, że przy wyliczeniu średniej sprzedaży detalicznej za okres od stycznia do maja 2002 należy uwzględnić ilość punktów sprzedaży i rodzaj towaru. 3. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej, Naczelny Sąd Administracyjny w W wyrokiem z 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2064/08 (k 123) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2008 r. (pkt 2) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, w tej części, że organy skarbowe nieprawidłowo zastosowały wybraną metodę, gdyż nie uwzględniły wszystkich danych zebranych w toku postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że argumentacja organów skarbowych w zakresie dokonanego oszacowania jest logiczna, przekonywująca i oparta na całości zebranego materiały dowodowego. Podane przez organ uzasadnienie sposobu określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania i wskazane okoliczności, które brał przy tym pod uwagę, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują na właściwe zastosowanie wybranej metody, bowiem organ wziął pod uwagę wszystkie dowody zebrane w toku postępowania i dokonał wyliczenia w sposób korzystny dla podatniczki. Za niezrozumiałe Naczelny Sąd Administracyjny uznał wskazania Sądu I instancji, gdyż trudno sobie wyobrazić w jaki sposób organ podatkowy miałby w ponownie dokonanym szacunku uwzględnić dane dotyczące rodzaju towarów sprzedawanych w różnych punktach. 4. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sądu Administracyjny w S uchylił zaskarżona decyzje w części dotyczącej nadwyżki i zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2002 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na to, że w odniesieniu od tych miesięcy, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, należało uwzględnić upływ terminu przedawnienia z dniem 31 grudnia 2007 r. W aktach sprawy brak jest danych wskazujących na przerwanie bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 2,3,4,6 Ordynacji podatkowej). Okoliczności te wymagają wyjaśnienia bowiem jeśli nie miało miejsca przerwanie bądź zawieszenie terminu przedawnienia, to decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy niedostateczne decyzje organu I instancji, wydana w dniu 29 lutego 2008 r., narusza art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż zobowiązanie podatkowe (nadwyżka podatku naliczonego nad należnym) w wysokości innej niż wynikająca z deklaracji podatkowej, uległy przedawnieniu, wobec czego organ odwoławczy nie był uprawniony do wymiaru podatku (nadwyżki), który uległ wygaszeniu (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej). 5. Natomiast w odniesieniu do zobowiązania podatkowego za grudzień 2002 r., którego wymagalność następowała 25 stycznia 2003 r., nie można stwierdzić upływu terminu przedawnienia przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W tym zakresie Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W toku postępowania skarbowego wykazane zostało w sposób przekonywujący, że skarżąca popełniła szereg nieprawidłowości i że ewidencja sprzedaży detalicznej dla potrzeb podatku VAT prowadzona była w sposób niezgodny z rzeczywistością, a więc była nierzetelna. Zasadna zatem była odmowa uznania za dowód zapisów nierzetelnej ewidencji i ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Wybrana metoda oszacowania nie budzi zastrzeżeń i została zaakceptowana w wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2064/08, który uznał argumentację organów skarbowych za logiczną, przekonywującą i oparta na całości zebranego materiału dowodowego. Zarzucane w skardze naruszenie prawa nie występuje, wobec czego nieuzasadniona w tym zakresie skarga podlega oddaleniu. O wstrzymaniu wykonania decyzji w oznaczonym zakresie orzeczono na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o kosztach na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło