I SA/Sz 72/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "D" Spółki z o.o. z siedzibą w G o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zwolnić Spółkę od kosztów sądowych. Skarżąca "D" Spółka z o.o. z siedzibą w G, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., złożyła na urzędowym formularzu PPPR wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że ze względu na prowadzone postępowania związane z obrotem olejem formowym Spółka zmuszona została przerwać działalność w 2011 r., w szczególności z uwagi na zatrzymanie przez urząd celny jednego samochodu z towarem o wartości prawie [...] zł. Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych w kwocie tak dużej jak należny wpis sądowy. Na chwilę obecną nie uzyskuje przychodów w zakresie handlu, produkcji ani usług. Odniosła się również w uzasadnieniu wniosku do przyznanego jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawach z jej skarg zawisłych przed tut. Sądem (sprawa o sygn. akt I SA/Sz 418/13, postanowienie z dnia 3 lipca 2013 r.) oraz przed WSA w Gdańsku w 2015 r. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, nie posiada środków trwałych (dane z bilansu za ostatni rok obrotowy), wysokość straty za 2014 r. wyniosła [...] zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy w Banku [...]., którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku stanowił kwotę wynoszącą [...] zł. Spółka podała dodatkowo, że konto zawieszone jest od 31 maja 2013 r. Ponadto Spółka podała, że wartość zabezpieczonego przez organ celny towaru wynosi [...] zł, nie posiada dochodów z własnej działalności ani przychodów z innych źródeł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie dodatkowych dokumentów źródłowych Spółka przedłożyła: 1. kopię rocznego zeznania podatkowego CIT-8 za 2015 r., w którym zadeklarowała koszty uzyskania przychodów w wysokości [...]zł, stratę [...] zł, 2. bilans Spółki oraz rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2015 r., 3. wyciąg z księgowań za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., 4. obroty i salda na kontach za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. 5. obroty i salda na kontach za okres od 1 grudnia do 29 lutego 2016 r. 6. kopie deklaracji VAT-7 za grudzień 2015 r., styczeń i luty 2016 r. z zadeklarowaną kwotą [...] zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, 7. raport kasowy za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. oraz od 1 stycznia do 29 lutego 2016 r. ze stanem kasy [...] zł, 8. zestawienie należności i zobowiązań Spółki na dzień 31 grudnia 2015 r. 9. oświadczenie Prezesa Zarządu Spółki z dnia 17 marca 2016 r. o nieposiadaniu czynnych kont w [...] SA. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwana "p.p.s.a.", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Biorąc pod uwagę powyższe, przedstawione przez Spółkę dane dotyczące jej sytuacji finansowej oraz nadesłane, opisane wyżej dokumenty księgowe i finansowe Spółki, należało uznać, że wniosek o prawo pomocy zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja skarżącej Spółki podlegała już ocenie w związku z ubieganiem się o prawo pomocy przed tut. Sądem oraz WSA w Gdańsku i postanowieniem z dnia 13 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 418/13 została zwolniona od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł, natomiast w dwudziestu pięciu sprawach zawisłych z jej skarg przez WSA w Gdańsku została zwolniona od kosztów sądowych (postanowienia z dnia 24 kwietnia 2015 r.). Spółka jest zobowiązana aktualnie w sprawie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w kwocie [...] zł. Ze złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów wynika, że sytuacja finansowa Spółki nie uległa poprawie. Skarżąca nie dysponuje środkami pozwalającymi na uiszczenie należnego wpisu sadowego w sprawie. Ostatni rok zakończyła stratą o wartości [...] zł, Spółka nie posiada środków trwałych, aktywa obrotowe w znacznej części stanowią towary o wartości [...] zł, które według oświadczenia Prezesa Spółki zostały zabezpieczone przez Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżąca nie uzyskuje przychodów. Stan posiadanych aktualnie przez Spółkę środków finansowych wynosi [...] zł. Wykazana sytuacja finansowa skarżącej Spółki dowodzi, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na względzie powyższe, a także realizując postulat zapewnienia dostępu do Sądu, należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji.