I SA/Sz 736/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2010 r. oraz umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie umorzenia II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] umarzającą M.C. zaległość podatkową z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 14 zł oraz umarzającą, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2010 r. Decyzja organu II instancji została doręczona stronie skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 15 lipca 2010 r. Termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 16 sierpnia 2010 r. W dniu 17 sierpnia 2010 r. skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Natomiast w dniu 19 sierpnia 2010 r. skarżący wniósł po raz drugi skargę na powyższą decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Jednocześnie ze skargą wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wskazując, iż niewniesienie jej w terminie było spowodowane spóźnionym powrotem do S. W dniu 20 sierpnia 2010 r. skarga została przesłana przez Sąd do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. celem nadania jej prawidłowego biegu. Skarga ta wpłynęła do siedziby organu odwoławczego w dniu 20 sierpnia 2010 r., po czym została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 17 września 2010 r. Zarządzeniem z dnia 30 września 2010 r. wezwano skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przywrócenia tego terminu. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 5 października 2010 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie wykonał zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku jej wniesienia bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać skargę właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., decyduje wówczas data jej nadania przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej. Takie stanowisko jest przyjęte i utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1983/09, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 427/09 - publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA - http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 15 lipca 2010 r. Termin do złożenia skargi upłynął zatem z dniem 16 sierpnia 2010 r. Skarżący wniósł skargę do Sądu dwukrotnie: w dniu 17 sierpnia 2010 r. za pośrednictwem organu zaś w dniu 19 sierpnia 2010 r. wniósł skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia bezpośrednio do Sądu. W takim przypadku należało ocenić terminowość złożenia skargi według daty jej nadania przez Sąd do organu, które nastąpiło w dniu 20 sierpnia 2010 r. i która to data jest datą wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Bezspornym zatem jest, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę po terminie (w obu przypadkach). Z uwagi jednak na złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zasadnym jest uprzednie jego rozpoznanie stosownie do uregulowań wynikających z treści art. 86 i nast. p.p.s.a. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Z przytoczonego unormowania wynika, że warunkiem niezbędnym do przywrócenia terminu dla dokonania czynności jest brak winy wnioskodawcy w jego uchybieniu. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako przykłady takiej przeszkody podaje się w orzecznictwie obłożną chorobę strony, działającej w sprawie osobiście, uniemożliwiającą jej dokonanie czynności procesowej. Musi to być jednak choroba powodująca stan wyłączający możliwość dokonania czynności przez stronę. Obowiązkiem wnoszącego o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie. Skarżący powinien zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mógł wnieść skargi w terminie z powodu istnienia przeszkody od niego niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Jako przyczynę uchybienia terminu skarżący podał spóźniony powrót do S. W ocenie Sądu nie jest to okoliczność, która pozwalałaby na przyjęcie braku winy skarżącego i nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący nie wskazał żadnej przeszkody do wniesienia skargi w terminie. Sam fakt przebywania poza miejscem zamieszkania nie uniemożliwia wniesienia skargi. Skargę można bowiem przesłać drogą pocztową. Dodać należy, że jeśli skarżący planował dłuższy wyjazd poza miejsce zamieszkania, powinien zadbać o to, by korespondencja była mu doręczana do miejsca pobytu albo ustanowić pełnomocnika. Termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni, jest to więc czas wystarczający, by przy dołożeniu minimum staranności wnieść skargę w terminie. Ponadto pomimo wezwania Sądu do uprawdopodobnienia okoliczności, które uniemożliwiły skarżącemu wniesienie skargi w terminie skarżący nie odpowiedział w żaden sposób na wezwanie Sądu. Reasumując, w ocenie Sądu, wskazana przez skarżącego okoliczność nie uprawdopodobniła jego braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie podkreśla się, iż dopuszczenie się przez stronę (lub jej pełnomocnika) choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.). W tym zakresie nie można uznać, iż skarżący istotnie nie zawinił w zakresie uchybienia terminu. Jak już zostało to podkreślone, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w sytuacji, gdyby strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku, tymczasem w niniejszej sprawie, mogła bez większego wysiłku, korzystając z ogólnie dostępnych środków komunikacji, dokonać przedmiotowej czynności procesowej z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.