I SA/Sz 737/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-09-02
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią wyłączną podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik kwestionuje istnienie przedmiotu opodatkowania z powodu jego złego stanu technicznego?Ratio decidendi
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń, a organy podatkowe są związane tymi danymi. Podważenie lub zmiana tych zapisów może nastąpić jedynie w odrębnym postępowaniu przed właściwymi organami administracji, a nie w postępowaniu podatkowym. Nawet zły stan techniczny budynku nie może być podstawą do samodzielnego ustalenia przez organ podatkowy braku przedmiotu opodatkowania, jeśli budynek figuruje w ewidencji.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację podatkową, pomijając w niej budynek. Organ I instancji opodatkował budynek według stawki dla budynków pozostałych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, ustalając, że budynek został rozebrany w sierpniu 2014 r. i wykreślony z ewidencji we wrześniu 2014 r. Kolegium określiło podatek od nieruchomości za 8 miesięcy 2014 r. od istniejącego do rozbiórki budynku. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że budynek nie spełniał definicji budynku z powodu złego stanu technicznego i nie powinien być opodatkowany. Sąd oddalił skargę, uznając dane z ewidencji za wiążące.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] decyzją
z dnia 8 maja 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] z dnia 30 maja 2014r. nr [...], w sprawie określenia w [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie [..] zł, i określiło wysokość zobowiązania za ten rok podatkowy w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wskutek złożonej przez [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (dalej zwaną "Spółką", "Stroną", "Skarżącą") deklaracji podatkowej z dnia 16 stycznia 2014 r., w której Spółka wykazała położone w [...], na działce nr 62/3 grunty zaś pominęła budynek o pow. 2.278 m 2, będący przedmiotem opodatkowania w latach ubiegłych, Burmistrz [...] wszczął postępowanie podatkowe.
Organ I instancji w trakcie postępowania podatkowego ustalił, że przedmiotowy budynek istnieje tyle, że jest w złym stanie faktycznym, co skutkowało jego opodatkowaniem według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych.
W tym stanie rzeczy, organ I instancji, na podstawie art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1,3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm.) - dalej zwanej "u.p.o.l.", oraz uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 7 listopada 2013 r. Nr XXXVI/443/2013 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Zach. poz.3895), wydał decyzję, w której określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie łącznej [...] zł, w tym od budynków pozostałych w kwocie [...] zł oraz od gruntów związanych z działalnością gospodarczą w kwocie [...] zł.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, Spółka wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 u.p.o.l. przez błędną kwalifikację obiektu budowlanego położonego przy [...] w [...] i ustalenie, że jest to budynek, w konsekwencji - ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego za przedmiotowy obiekt budowlany, pomimo nieistnienia przedmiotu opodatkowania. Zdaniem Strony budynek ów nie istnieje, gdyż nie ma całego dachu i części przegród budowlanych, nie istnieje więc jako przedmiot podatku od nieruchomości. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania poprzez niepełne zebranie oraz rozpoznanie materiału dowodowego, a także nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz niewyjaśnienie podatnikowi zasadności przesłanek, którymi się kierowała przy załatwieniu sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego (w związku z wyrokiem WSA [...] z dnia 3.12.2014r., sygn. akt I SA/Sz 1225/14), stwierdziło zmianę stanu faktycznego sprawy, polegającą na tym, że w dniu 27 sierpnia 2014 r. zakończona została rozbiórka budynku położonego na działce nr 62/3 i budynek ten został wykreślony z dniem 11 września 2014 r. z ewidencji gruntów i budynków.
Organ odwoławczy, wskazując na moc wiążącą zapisów w ewidencji gruntów i budynków (wynikającą z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne), stwierdził, że wpis do ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wskazywał na to, że na działce nr 62/3 w dniu 27 sierpnia 2014 r. zakończona została rozbiórka budynku o funkcji "inne niemieszkalne" o powierzchni zabudowy 1.575 m², a tym istniał ten budynek, który został wykreślony z ewidencji
w dniu 11 września 2014 r. po jego rozbiórce, przeprowadzonej po uzyskaniu pozwolenia Starosty . Kolegium wskazało, że fakt dokonania rozbiórki potwierdza zapis w dzienniku budowy. W ocenie organu II instancji powyższe okoliczności skutkują zaprzestaniem z dniem 1 września 2014r. naliczania podatku od nieruchomości za budynek, z uwagi na to, że majątek nieruchomy przestał istnieć.
Kolegium wskazało, że istnienie budynku przed rozbiórką potwierdziły ustalenia przeprowadzonych oględzin w dniu 29 kwietnia 2014 r., zaś protokół z tych oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną stanowiły pełnoprawny dokument w postępowaniu podatkowym.
W ocenie organu odwoławczego o tym, że budynek przed rozbiórką spełniał definicję budynku w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane, a więc wypełniał definicję "budynku" z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, świadczyło to, że posiadał fundamenty, ściany zewnętrzne (przegrody budowlane wydzielające budynek z przestrzeni - w ich braku budynek zawaliłby się) i dach. W ocenie organu, stan techniczny składników budynku w tym przypadku dachu i innych jego części wpłynął jedynie na zastosowany rodzaj stawki podatkowej. Skoro organ I instancji ustalił, że stan techniczny budynku jest na tyle zły, że nie jest możliwe prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej, to zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.o.p.o.l. zastosowana do niego winna być stawka niższa, przewidziana dla budynków pozostałych.
Zdaniem Kolegium, przedłożone przez Stronę dokumenty - inwentaryzacja budowlana z lutego 2004 i operat szacunkowy wyceny nieruchomości zabudowanej z listopada 2007 r., opinia techniczna wykonana przez [...] i [...] w grudniu 2013 r., potwierdzają ustalenia organów co do złego stanu technicznego budynku. Odnośnie tej ostatniej opinii z 2013 r. organ zauważył, że wskazuje ona na zły stan poszczególnych elementów budynku, w tym dachu, niekompletność przegród wewnętrznych i zewnętrznych, pod którymi autorzy opinii rozumieją brak instalacji wewnętrznych i zewnętrznych niezbędnych do zapewnienia możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków. Niemniej jednak w ocenie organu, opinia ta oparta została o kryteria wynikające z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nie mają zastosowania w sprawach podatkowych wiążących się z ustaleniem przedmiotu opodatkowania.
Wobec powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że w związku z tym, iż do czasu rozbiórki, czyli za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., budynek istniał, ale był w złym stanie technicznym, należało określić podatek od nieruchomości od tego budynku według wyliczenia 2.278 m kw. x [...] zł x 8 miesięcy w kwocie [...] zł według stawki jak dla budynków pozostałych. Z kolei za grunty związane z działalnością gospodarczą, organ ten wyliczył podatek według stawki [...] zł za cały rok podatkowy w kwocie [...] zł, co dało łącznie kwotę podatku od nieruchomości za rok 2014 r. w wysokości [...] zł.
Organ II instancji wskazał także w swojej decyzji, że w sprawie zostały uwzględnione podnoszone przez Stronę zarzuty w kwestii względów technicznych, takich jak brak kompletnego i szczelnego przykrycia dachowego, nadwątlona konstrukcję dachu i przegród budowlanych, liczne przecieki oraz brak niektórych instalacji, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania i użytkowania budynku, stwierdzając, iż budynku nie dało się użytkować bez zagrożenia życia ludzkiego. Nie można jednak zgodzić się ze Spółką, że względy techniczne spowodowały, iż budynek przestał istnieć.
W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez dokonanie błędnej kwalifikacji obiektu budowlanego położonego przy [...] w [...] i ustalenie, że powyższy obiekt budowlany spełnia wszelkie wymogi ustawowe determinujące uznanie go za budynek, a zatem przedmiot opodatkowania, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.l.;
b) art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 u.p.o.l. przez ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego dla przedmiotowego obiektu budowlanego, pomimo nieistnienia przedmiotu opodatkowania, o którym mowa w ww. przepisach.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 124 oraz art. 187 § 1, a także art. 181 i 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) - dalej zwanej "O.p.", przez ich naruszenie i niepełne zebranie oraz rozpoznanie materiału dowodowego, a także nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz nie wyjaśnienie przez organ podatnikowi zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.
W skardze pełnomocnik Skarżącej wskazał, że kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym podatku od nieruchomości za rok 2014 od budynków pozostałych, nie podważa zaś rozstrzygnięcia w zakresie podatku od gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Tym niemniej jednak, z uwagi na fakt, iż treść osnowy decyzji organu II instancji dotyczy ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w kwocie łącznej [...] złotych (od budynków i gruntów) – za konieczne uważa zaskarżenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca przedstawiła argumentację polemizującą z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji oraz ustaleniami Organu podatkowego, co do istnienia budynku, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W ocenie Skarżącej, dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków pozostają bez znaczenia w sytuacji braku przedmiotu opodatkowania, o czym przesądza treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne. Mają one bowiem zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy wcześniej dojdzie do ustalenia, że istnieje przedmiot opodatkowania, a wymagane jest ustalenie dotyczące określenia wymiaru podatku. Zdaniem Skarżącej, skoro obiekt posadowiony na działce gruntu nr 62/3 w [...] nie posiadał w 2014 roku całości dachu, przegród budowlanych i pozbawiony był jakichkolwiek instalacji, to tym samym nie spełniał on cech budynku, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, a zatem nie może być on na gruncie cytowanej wyżej ustawy uznany za budynek, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że w świetle zapisów ustawy podatkowej nie istniał przedmiot opodatkowania, a zatem nie podlegał on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości należnym za pierwsze osiem miesięcy roku 2014.
Skarżąca podniosła, że zawarta w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych definicja "budynku" - jako przedmiotu opodatkowania - wbrew stanowisku SKO - zawiera elementy przepisów zarówno prawa budowlanego, jak i ustawy podatkowej. W związku z powyższym dopiero łączne rozpatrywanie wszystkich elementów zawartych w przepisach obu tych gałęzi prawa pozwala na odtworzenie pojęcia "budynek" dla celów podatkowych, a następnie ustalenie czy w okolicznościach konkretnej sprawy- dany obiekt spełnia te wymogi i może być uznany za budynek, a w konsekwencji podlegać opodatkowaniu. Ustalenia te nie mogą przy tym pomijać treści przepisów prawa budowlanego.
Dalej, w uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła wywód zmierzający do wykazania, że posłużenie się przez Stronę argumentami i dowodami opartymi na przepisach prawa budowlanego (opinia techniczna z grudnia 2013 r.), w tym zapisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - na okoliczność spełniania przez obiekt cech konstytutywnych budynku było - wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego - uzasadnione.
Ponadto, zdaniem Skarżącej, ustalenia w przedmiocie istnienia (bądź nie istnienia) przedmiotu opodatkowania – wymagały wiadomości specjalnych z zakresu prawa budowalnego, których nie posiada ani Skarżąca ani organ podatkowy. Dlatego, za zasadne uznała, zlecenie sporządzenia ekspertyzy co do istnienia budynku przez specjalistów.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy zaniechał analizy przedłożonych przez Spółkę ekspertyz i opinii, dowodzących, że obiekt pozbawiony był większości elementów konstrukcyjnych, co dyskwalifikuje możliwość uznania go za budynek w rozumieniu przepisów podatkowych, poprzestając na stwierdzeniu, iż argumenty Spółki są chybione i rozmijają się ze stanem faktycznym.
Spółka wskazała także, że o nieistnieniu budynku, powinna świadczyć pośrednio, znana organom podatkowym (ale nieuwzględniona) okoliczność, iż sporna w sprawie nieruchomość nigdy nie była traktowana jako środek trwały, wobec braku lub niekompletności poszczególnych elementów obiektu posadowionego na działce nr 62/3, m.in. dachu, przegród budowlanych, instalacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skargi są niezasadne.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę, stwierdzając niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem nie może jej zmienić, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić (art. 145 § 1 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie stwierdzi naruszenia prawa, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
W istocie skargi Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust.1 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) przez błędne uznanie, że obiekt budowlany, położony w [...] przy [...], na działce nr 62/3, stanowi przedmiot opodatkowania w sytuacji, gdy budynek ten nie istnieje, nie spełnia bowiem kryteriów budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, a tym samym nie spełnia definicji "budynku" określonej w art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l., z uwagi na zły stan techniczny. Według skarżącej, dane zawarte w ewidencji gruntów nie stanowią same przez się dowodu na okoliczność istnienia przedmiotu opodatkowania.
Wskazać przy tym należy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję organu I instancji ze względu na zmianę stanu faktycznego po dacie wydania przez organ I instancji decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2014. A mianowicie, na etapie postępowania odwoławczego ustalono, że w dniu 27.08.2014 r. zakończona została rozbiórka spornego budynku, położonego na działce nr 62/3 i, że budynek ten został z dniem 11.09.2014 r. wykreślony z rejestru gruntów i budynków. Kolegium stanęło na stanowisku, że do czasu rozbiórki, tj. przez okres 8 miesięcy 2014 r. sporny budynek istniał, o czym świadczył wyciąg z rejestru gruntów i budynków, i na tej podstawie wyliczono dla tego budynku podatek od nieruchomości za okres 8 miesięcy według stawki właściwej dla pozostałych budynków, a dla działki gruntu nr 62/3 według stawki właściwej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję co do jej zgodności z prawem, stwierdził, że odpowiada ona prawu, a tym samym brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Bezspornymi okolicznościami w rozpoznawanej sprawie są:
- w dniu 20.01.2014 r. Skarżąca złożyła deklarację roczną na podatek od nieruchomości za rok 2014, w której wskazała, że jest właścicielem działki o nr 62/3 o powierzchni 6009 m² położonej w [...] związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów według stanu dzień 27.01.2014 r. wynika, że Skarżąca jest właścicielem budynku o powierzchni 1 575 m² o funkcji "inne niemieszkalne", posadowionym na działce nr 62/3 o powierzchni 0,6009 ha, oznakowanej symbolem użytku "Bi" (tereny zabudowane), położonej w [...];
- decyzją [...] z dnia 15.10.2013 r. Starosty [...] skarżąca Spółka otrzymała pozwolenie na rozbiórkę budynku klubowego nr 64, położonego przy ulicy [...]w [...], na terenie działki nr 62/3 w obrębie [...];
- z opinii technicznej z grudnia 2013 r., sporządzonej przez mgr inż. [...], dotyczącej obiektu budowlanego, o powierzchni użytkowej 2 278 m², zlokalizowanego przy Al. [...]w [...] na działce nr 62/3 obr. [...]wynika, że budynek już w listopadzie 2007r. przedmiotowy obiekt nie powinien być klasyfikowany jako budynek w 65 % jego powierzchni użytkowej, a od lipca 2012 r. w 100 % jego powierzchni użytkowej;
- w dniu 29.04.2014 r. przeprowadzono oględziny działki nr 62/3, w toku których stwierdzono, że na działce tej posadowiony jest budynek; nie jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza, z których sporządzono protokół; do protokołu skarżąca wyjaśniła, że budynek ten nie posiada kompletnych przegród budowlanych, kompletnego dachu, co według niej nie kwalifikuje go jako budynku. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną tego budynku;
- z operatu szacunkowego z dnia 15.11.2007 r. dotyczącego działki nr 62/3 zabudowanej budynkiem o powierzchni użytkowej 2 278 m², położonej w [...] (sporządzonego na zlecenie skarżącej Spółki) wynika, że stan techniczny budynku określono jako "zły"; budynek od kilku lat jest nieużytkowany i nieremontowany, mury i podłogi piwnic zawilgocone, wygięcia dachu w granicach 50 % powierzchni, liczne przecieki, konstrukcja dachu nadwątlona a cała powierzchnia dachu kwalifikuje się do wymiany, stolarka okienna uległa destrukcji - otwory okienne są zamurowane, w celu zabezpieczenia budynku, tynki wewnętrzne i zewnętrzne są zniszczone, instalacje wewnętrzne nie istnieją, podłogi i posadzki uległy całkowitej destrukcji.
W ocenie Sądu, argumentacja Skarżącej nie znajduje oparcia w przepisach prawa ani w ww. materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, ani też w linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
Jak wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od zasady tej przewidzianej w art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, co oznacza, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie mają kompetencji do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wynikające z ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II FSK 1410/07 - publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). Wskazać przy tym należy, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/0 - publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy za w pełni uzasadnione należało uznać stanowisko Kolegium, skoro z wypisu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 27.01.2014 r. wprost wynikało, że sporny budynek nadal figuruje w tej ewidencji, a jego funkcja została oznaczona jako "inne niemieszkalne". Już z tego chociażby powodu, mając na uwadze art. 21 ust. 5 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy zobowiązany był uznać, że wpisany do ewidencji budynek stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2014 rok, gdyż jak wyżej wskazano, organ podatkowy jest związany treścią ewidencji gruntów. Z uwagi jednak na zmianę stanu faktycznego po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji, tj. rozbiórkę spornego budynku z dniem 27.08.2014 r., a następnie jego wykreśleniem z ewidencji gruntów i budynku, zaistniała podstawa do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości adekwatnie do istnienia spornego budynku, tj. do dnia rozbiórki (do 27.08.2014 r.), a tym samym przedmiotu opodatkowania, i w konsekwencji stosownie do art. 6 ust. 3 i 4 u.p.o.l. zmniejszenia wymiaru podatku od nieruchomości za sporny budynek naliczonego przez organ i instancji.
Zgodnie z art. 6 ust. 3 i 4 u.p.o.l., jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (ust. 4).
Zdarzeniem tym, mającym wpływ na wysokość opodatkowania w roku 2014 (zmniejszenie opodatkowania) była rozbiórka spornego budynku w dniu 27.08.2014 r., a zatem obowiązek podatkowy wygasł z upływem miesiąca sierpnia 2014 r., w tym bowiem miesiącu ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, co - jak wskazało Kolegium – zostało potwierdzone wykreśleniem z dniem 11.09.2014 r. z danych ewidencji gruntów i budynków. Za okres też 8 miesięcy Kolegium ustaliło wymiar podatku od nieruchomości, obliczonego według stawki jak dla budynków pozostałych (art. 5 ust.1 pkt 3 lit. e) u.p.o.l.).
Inną kwestią jest ustalenie właściwej stawki dla przedmiotu opodatkowania, w sytuacji gdy budynek stanowiący przedmiot opodatkowania jest w posiadaniu przedsiębiorcy (tutaj, skarżąca Spółka jest przedsiębiorcą, będącym właścicielem działki nr 62/3, zabudowanej spornym budynkiem), ale nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności gospodarczej, ponieważ jego zły stan techniczny (względy techniczne) na to nie pozwala, co bezspornie wynika z ww. dokumentacji załączonej do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy.
W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w tej ustawie określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, że sporny budynek (istniejący do dnia rozbiórki) był w złym stanie technicznym oraz, że z tego powodu nie był i nie mógł być wykorzystywany do działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą Spółkę, a świadczy o tym operat szacunkowy z dnia 15.11.2007 r., z którego wynika, że już w dacie sporządzenia tego operatu sporny budynek był zdewastowany w stopniu uniemożliwiającym jego użytkownie dla prowadzonej przez skarżącą Spółki działalności gospodarczej. Jak bowiem wskazano w tym operacie, budynek od kilku lat jest nieużytkowany i nieremontowany, mury i podłogi piwnic zawilgocone, wygięcia dachu w granicach 50 % powierzchni, liczne przecieki, konstrukcja dachu nadwątlona a cała powierzchnia dachu kwalifikuje się do wymiany, stolarka okienna uległa destrukcji - otwory okienne są zamurowane w celu zabezpieczenia budynku, tynki wewnętrzne i zewnętrzne są zniszczone, instalacje wewnętrzne nie istnieją, podłogi i posadzki uległy całkowitej destrukcji. Okoliczności te potwierdza załączona do operatu dokumentacja fotograficzna.
Natomiast na mocy ww. decyzji Starosty [...] Nr 25/2013 z dnia 15.10.2013 r., skarżąca Spółka otrzymała pozwolenie na rozbiórkę budynku klubowego (podkreślenie własne), położonego przy ulicy [...]w [...], na terenie działki nr 62/3, co jednoznacznie świadczy, że sporny budynek w roku 2014 aż do dnia rozbiórki (27.08.2014 r.) nadal był posadowiony na działce nr 62/3. Okoliczność tę potwierdza również protokół z oględzin działki nr 62/3 przeprowadzonych w dniu 29.04.2014 r. wraz ze sporządzoną i załączoną doń dokumentacją fotograficzną oraz wyciąg z rejestru gruntów według stanu na dzień 28.04.2014 r., przy czym wskazane wyżej "względy techniczne" (zły stan techniczny spornego budynku) pozwoliły uznać, że nieruchomość budynkowa w podatkowym roku 2014 (do dnia jej istnienia, tj. do dnia rozbiórki) nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzonej przez skarżącą Spółkę działalności gospodarczej w myśl art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., co skutkowało uprawnionym przyjęciem stawki właściwej dla "pozostałych budynków lub ich części" przewidzianej w art. 5 ust.1pkt 2 lit. e) u.p.o.l. (zamiast wyższej stawki właściwej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej).
Jak już wskazano wyżej, dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią urzędowe źródło ustalania podstawy opodatkowania, mają bowiem walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Podważenie zapisów w ewidencji, bądź też ich zmiana, może nastąpić tylko w odrębnym postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw (kompetencji) do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest, że to podatnik, chcąc wzruszyć dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego wniosku, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, zachodzi podstawa do zmiany wymiaru podatku od nieruchomości. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, co organ odwoławczy uwzględnił w zaskarżonej decyzji, zmniejszając za podatkowy rok 2014 wymiar podatku od nieruchomości od spornego budynku obliczony za okres jego istnienia (do dnia rozbiórki).
Wobec powyższego, organy I i II instancji, działając w oparciu o wskazane przepisy prawa, prawidłowo ustaliły podatek od nieruchomości rok 2014 na podstawie ustaleń dokonanych w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tylko bowiem te dane wynikające z ewidencji rejestru gruntów i budynków są istotne przy orzekaniu w przedmiocie podatku od nieruchomości, i dopóki nie zostaną te dane zmienione, ich treść ma moc wiążącą dla organu podatkowego w zakresie wymierzania tego podatku.
Nadto, należy zwrócić uwagę, że wyjątkowo organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, a mianowicie, tylko w przypadku przewidzianym w art. 194 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu są ewidencje gruntów i budynków, a szczegółowe zasady jej prowadzenia uregulowane zostały w ww. rozporządzeniu. Z przepisu § 2 bowiem wynika, że § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Natomiast z § 3 wynika, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., II FSK 958/06, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Strona skarżąca, do czasu rozbiórki spornego budynku, nie kwestionowała zapisów ewidencji gruntów i budynków w drodze odrębnego postępowania ewidencyjnego, a jedynie bezpodstawnie polemizowała z argumentacją organów.
Istotne również znaczenie w rozpoznawanej sprawie z punktu widzenia zarzutów Skarżącej co do ustaleń organów w zakresie istnienia spornej nieruchomości budynkowej na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest również nawiązanie w tej samej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych do instytucji ewidencji gruntów i budynków. A mianowicie, obowiązujący od dnia 01.01.2003 r. przepis art. 7a u.p.o.l., stanowi, że:
"1. Dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym".
2. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej, a w szczególności:
1) przed dniem wejścia w życie ustawy;
2) aktów notarialnych;
3) ewidencji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę;
4) planu zagospodarowania przestrzennego;
5) ewidencji prowadzonych przez urzędy skarbowe;
6) Krajowej Ewidencji Podatników.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, zasady prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości w systemie informatycznym, z uwzględnieniem zapewnienia współdziałania z ewidencją gruntów i budynków. W rozporządzeniu minister określi zakres informacji objętych ewidencją, w tym w szczególności dane osobowe podatnika oraz dane dotyczące przedmiotu opodatkowania".
Z zacytowanego przepisu art. 7a u.p.o.l. wynika, że podatkowa ewidencja nieruchomości nie jest podstawą do podejmowania decyzji podatkowych, jednakże, że ma ona charakter wtórny w stosunku do ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że w przypadku niezgodności danych pomiędzy tymi ewidencjami miarodajne są zawsze dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko to uzasadnia określenie użyte w ust. 2 art. 7a, tj. "Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie (...), danych (...) w ewidencji gruntów i budynków oraz (...), a także zapis ust. 3 art. 7a wskazujący, że zasady prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości w systemie informatycznym, muszą zapewniać współdziałanie z ewidencją gruntów i budynków.
A zatem, zarówno dane składające się na zakres przedmiotowy (klasyfikacja gruntu, budynku), jak i podmiotowy ewidencji gruntów i budynków, stanowią wyłączną podstawę wymierzania podatku od nieruchomości.
Obowiązujące od dnia 15 listopada 2001 r. brzmienie art. 21 ust.1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, nie daje podstaw do podziału tych danych na te, które są wiążące dla organów podatkowych, i te, które takiego waloru nie mają. Norma prawna wynikająca z art. 21 ust.1 ustawy -Prawo geodezyjne nakazuje określonym w ust. 2 podmiotom określony sposób postępowania, a zatem ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej, na co wskazują użyte określenia, tj. "Podstawę (...) wymiaru podatków i świadczeń (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Norma ta jest adresowana do konkretnych podmiotów, mianowicie, realizujących zadania określone w ust. 1 art. 21, tutaj, zadania w zakresie wymierzania podatków i świadczeń, a zatem norma ta adresowana jest do organów podatkowych, co tym samym wskazuje, że norma prawna wynikająca z art. 21 ust.1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne jest dla organu podatkowego wskazówką nakazującą ścisły sposób postępowania w przedmiocie wymierzania podatków, zaś ewidencja gruntów i budynków jest obligatoryjnym urzędowym dokumentem, jako niewątpliwym i bezspornym źródłem informacji o osobie właściciela lub osoby władającej oraz o samej nieruchomości, tj. o gruncie, budynkach, w oparciu o który organy podatkowe zobowiązane są ustalać wymiar podatku od nieruchomości. Takim źródłem orzekania co do wymiaru podatku od nieruchomości nie mogą być np. oględziny czy opinia biegłego jak chce tego skarżąca Spółka, a to dlatego, że obowiązujący porządek prawny obejmujący przepisy rangi ustawy nie przewidują w tym zakresie takiego urzędowego źródła jako podstawy dokonywania wymiaru podatku.
Sumując, w ocenie Sądu, zarzuty strony skarżącej uznać należało za bezpodstawne, w tym co do naruszenia przepisów postępowania (art. 122, art. 210 § 4 w związku z art. 124 oraz art. 187 § 1 i 197 O.p.), nie znajdują bowiem oparcia ani w prawie obowiązującym w podatkowym roku 2014, ani też w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Jak wynika bowiem z wypisu z rejestru gruntów i budynków według stanu na 27.01.2014 r. sporny budynek, posadowiony na działce 62/3, położony przy ulicy [...]w [...], będący własnością skarżącej Spółki, figurował w tym rejestrze aż do dnia jego wykreślenia z dniem 11.09.2014. (okoliczność bezsporna). Brak zatem było podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W konsekwencji za prawidłowe należało uznać stanowisko Kolegium, że skoro w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy w ewidencji gruntów figurował sporny budynek, zaklasyfikowany jako niemieszkalny do dnia 11.09.2014 r., zaś ustalony w toku postępowania zły stan techniczny tego budynku (tj. "względy techniczne", o jakich mowa w art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.) nie pozwoliły na jego użytkowanie w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, to zasadnie stwierdzono, że sporny budynek powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. według stawki jak dla pozostałych budynków lub ich części, stosownie do art. 5 ust.1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., zaś podstawę opodatkowania powinna stanowić jego powierzchnia użytkowa zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Zważywszy na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło