I SA/Sz 806/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2016 r. wniosku V W reprezentowanego przez radcę prawnego I W z dnia 8 marca 2016 r. o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem z dnia 7 listopada 2012 r. umarzającego postępowanie sądowe w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za XI, XII 2009 r. i I 2010 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym p o s t a n a w i a: odmówić doręczenia odpisu postanowienia z uzasadnieniem. Postanowieniem z 7 listopada 2012 r. sąd umorzył postępowanie w sprawie ze skargi V W na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r. Odpis ww. postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego – radcy prawnemu I W 19 listopada 2012 r. w trybie 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a."), bowiem przesyłkę odebrała J J jako osoba upoważniona z mocy art. 72 § 1 p.p.s.a. (na ZPO zaznaczono: "doręczono (...) dorosłemu domownikowi – administracji domu – dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać przesyłkę adresatowi", k. 167 akt in verso). Skarga kasacyjna od ww. postanowienia została złożona 12 czerwca 2014 r. Z uwagi na uchybienie 30-dniowemu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej sąd - po wcześniejszym prawomocny rozstrzygnięciu kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej - odrzucił skargę kasacyjną postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. na podstawie art. 178 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I FZ 46/15. W postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny przesądził o prawidłowości doręczenia ww. postanowienia z 7 listopada 2012 r., wskazał bowiem, że umocowanie radcy prawnego I W do reprezentowania skarżącego w sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, a nadto nie ma podstaw do kwestionowania poprawności doręczenia dokonanego na adres ww. pełnomocnika. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że przesyłkę odebrała osoba upoważniona. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Skarżący natomiast - poza własnymi twierdzeniami - nie przedstawił żadnych środków dowodowych (np. uznanej reklamacji usługi pocztowej) pozwalających na podważenie domniemania wynikającego z ww. dokumentu. Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I FNP 1/15 skargę odrzucił. Następnie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 7 listopada 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FNP 2/15 uchylił postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r. oraz odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że strona miała możliwość wniesienia środka odwoławczego w zwykłym trybie zaskarżenia, tj. wniesienia skargi kasacyjnej, z której jednak w terminie nie skorzystała. Jednocześnie sąd podkreślił, że strona znała treść postanowienia z 7 listopada 2012 r., gdyż zostało ono doręczone jej pełnomocnikowi. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarżący - reprezentowany przez radcę prawnego I W- złożył wniosek o doręczenie odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 806/12. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że do dnia złożenia wniosku pełnomocnikowi skarżącego nie zostało skutecznie doręczone postanowienie, bowiem przesyłka pocztowa polecona zawierająca postanowienie została wysłana na adres domowy pełnomocnika (r. pr. I W F K) i została odebrana 19 listopada 2012 r. przez J J (adnotacja na ZPO), która nie jest ani nie była domownikiem pełnomocnika, a także nie pełniła w tym czasie funkcji administratora lub dozorcy domu w którym znajduje się lokal zamieszkiwany przez pełnomocnika. Nadto, pełnomocnik skarżącego nie prowadził w tym czasie pod wskazanym adresem działalności gospodarczej, zatem J J nie była też osobą upoważnioną do odbioru pisma w miejscu pracy o której mowa w art. 72 § 2 p.p.s.a. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący przedstawił: - oświadczenie J. J. zgodnie z którym nie jest i nie była domownikiem pełnomocnika skarżącego; - informację z rejestru mieszkańców prowadzonego przez Urząd Miasta K zgodnie z którym pod adresem F w K w listopadzie 2012 r. zameldowani byli I I W oraz MS; - zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zgodnie z którym w listopadzie 2012 r. w lokalu przy ulicy F w K zamieszkiwali I W, W W oraz M S; - aktualny wydruk z systemu CEIDG wraz z informacją o dokonywanych zmianach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W sprawie skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia postanowienia sądu z dnia 7 listopada 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania sądowego, które zostało wydane i ogłoszone po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 7 listopada 2012 r. Według skarżącego, osoba która odebrała przesyłkę pocztową zawierającą wydane postanowienie wraz z uzasadnieniem nie była uprawniona do odbioru przesyłki. Zgodnie z art. 163 § 1 p.p.s.a., postanowienia ogłoszone na rozprawie sąd uzasadnia, gdy podlegają one zaskarżeniu i doręcza stronom. Uzasadnienie należy sporządzić w terminie siedmiu dni od dnia wydania postanowienia (163 § 3 p.p.s.a.). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia przepisu art. 65 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie (art. 69 p.p.s.a.). Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma (art. 72 § 1 p.p.s.a.), a jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (art. 72 § 2 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że postanowienie zostało doręczone na adres umocowanego pełnomocnika - radcy prawnego I W. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru listonosz wpisał, że przesyłkę odebrała J J jako osoba upoważniona na podstawie art. 72 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że w zażaleniu na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia skarżąca powoływała się już na okoliczności braku upoważnienia J. J. do odbioru postanowienia z dnia 7 listopada 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I FZ 46/15 oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 25 listopada 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, rozstrzygnął o prawidłowości doręczenia postanowienia w dniu 19 listopada 2012 r. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, w którym jednoznacznie stwierdził,że skarżący znał treść postanowienia z 7 listopada 2012 r., gdyż zostało ono doręczone jego pełnomocnikowi. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tych stanie rzeczy, wniosek oparty na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych pozostaje bez wpływu na domniemanie doręczenia wynikające z art. 72 § 1 i 2 p.p.s.a. Nadto, domniemanie doręczenia przesyłki z art. 72 § 1 i § 2 p.p.s.a. może być obalone, jeśli adresat wykaże, że pisma w ogóle mu nie doręczono lub też nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został jego odbiór (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II GZ 402/10). W złożonym wniosku, skarżący dowodzi, że J J, która odebrała sądową przesyłkę nie była domownikiem jego pełnomocnika. Przepisy prawa nie precyzują znaczenia terminu "domownik". W postanowieniu z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 986/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że użytemu w art. 72 p.p.s.a. pojęciu "domownik" ustawodawca nie nadał jakiegoś specyficznego znaczenia, więc zgodnie z regułami wykładni językowej należy mu przypisywać treść, jaką ma w języku potocznym, a według Słownika języka polskiego pod red. M. Szymczaka (PWN Warszawa 1988) "domownik", to osoba stale mieszkająca w jakimś domu, człowiek mieszkający z kimś razem, np. członek rodziny, współlokator, czy pracownik domowy. Podobnie w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego PWN pod redakcją Stanisława Dubisza wskazano, że domownik to stały mieszkaniec jakiegoś domu, np. członek rodziny, współlokator, osoba pracująca dla danej rodziny (gosposia, ogrodnik itp.). Powyższy pogląd jest aprobowany w aktualnym orzecznictwie, w tym co do interpretacji art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa, który podobnie jak art. 72 p.p.s.a. w razie nieobecności adresata przewiduje możliwość doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 426/13 stwierdził, że: "Niezależnie zatem od tego, czy adresowaną do skarżącej przesyłkę odebrała jej kuzynka, a więc osoba rzeczywiście z nią spokrewniona, czy też osoba zatrudniona do pomocy w prowadzeniu domu, można przyjąć, że przy spełnieniu pozostałych kryteriów doręczenia w przypadku nieobecności adresata (art. 149 O.p.), a więc pełnoletniości osoby odbierającej przesyłkę oraz podjęciu się oddania pisma adresatowi, doręczenie uznane być musi za skuteczne, a dokument stwierdzający tę okoliczność za dowód w sprawie - z zastrzeżeniem możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu dla wykazania, że niektóre utrwalone w nim okoliczności w rzeczywistości były inne.". Sąd orzekający w sprawie w całości podziela przedstawione stanowisko, bowiem kierując się logiką i doświadczeniem życiowym stwierdzić należy, że jest ono zgodne z charakterem i dynamiką procesów społecznych, które niejednokrotnie wyprzedzają prawodawstwo. Mając powyższe rozważania na uwadze sąd zauważa, że z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, iż 19 listopada 2012 r. JJ nie mieszkała pod adresem zamieszkania pełnomocnika, a jedynie przebywała pod wskazanym adresem. Jednocześnie, należy zauważyć, że listonosz doręczający przesyłkę nie miał wątpliwości co do upoważnienia J J do odbioru pisma w imieniu pełnomocnika skarżącego, bowiem w razie wątpliwości przesyłki by jej nie wydał. Nadto, skarżący w żadnym z pism nie określił, kim dla pełnomocnika skarżącej jest J J (członkiem lub przyjacielem rodziny, czy też pracownikiem domowym). Wobec przedstawionych okoliczności doręczenia stwierdzić, należy że niezależnie od tego, czy J J jest osobą spokrewnioną lub jest/była zatrudniona do pomocy w prowadzeniu domu pełnomocnika skarżącego, należy przyjąć doręczenie postanowienia za skuteczne, bowiem odbierająca była osobą pełnoletnią i podjęła się oddaniu pisma adresatowi, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na dowodzie doręczenia, a skarżący nie kwestionuje faktu, że odbierająca przekazała przesyłkę adresatowi. Nadto, sąd zauważa, że na wniosek pełnomocnika skarżącego - radcy prawnego I W z dnia 2 grudnia 2014 r. o wydanie postanowienia z dnia 7 grudnia 2012 r. wraz ze stwierdzeniem prawomocności, 11 grudnia 2014 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego to postanowienie wraz ze wzmianką o jego prawomocności (k. 1048 akt sądowych). W tych okolicznościach sprawy, w ocenie sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że przesyłka sądowa zawierająca postanowienie z dnia 7 listopada 2012 r. nie została doręczona adresatowi. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 72 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.