I SA/Sz 813/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-12-15
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca współwłasnością małżonków, z których jeden jest przedsiębiorcą, powinna być opodatkowana podatkiem od nieruchomości według stawki dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od faktycznego wykorzystania tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy są uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, niezależnie od faktycznego ich wykorzystania. W związku z tym budynek suszarni będący współwłasnością małżonków, z których jeden jest przedsiębiorcą, podlega opodatkowaniu według stawki dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Małżonkowie Z i D P nabyli nieruchomość, w skład której wchodzi budynek suszarni. D P jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą. Organ podatkowy ustalił wysokość podatku rolnego i podatku od nieruchomości, uznając, że budynek suszarni jest związany z działalnością gospodarczą D P i opodatkował go według podwyższonej stawki. Skarżący kwestionowali zastosowanie tej stawki, argumentując, że budynek nie jest faktycznie wykorzystywany w działalności gospodarczej i został nabyty do majątku wspólnego na własne potrzeby.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. i D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 rok oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...], w której małżonkom Z i D P:
1) ustalono wysokość podatku rolnego i podatku od nieruchomości za okres od 1 maja 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości [...] zł;
2) określono terminy i kwoty płatności podatku:
- kwota [...] zł - płatna w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji,
- kwota [...] zł - płatna do 15 września 2010 r.,
- kwota [...] zł - płatna do 15 listopada 2010 r.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez D P o zwolnienie z podatku nieruchomości położonej
w miejscowości R na działce nr [...], o powierzchni 0,2075 ha, opisanej jako użytki zabudowane, budynek suszarni i zbiornik betonowy przeciwpożarowy, ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta aktem notarialnym z dnia [...]r. Repertorium A numer [...] przez wyżej wymienionego oraz jego małżonkę Z P, na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej.
Odnosząc się do kwestii opodatkowania nieruchomości podatkiem rolnym, organ
I instancji powołując się na art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
(Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, ze zm.), wskazał, że zgodnie ze złożoną informacją Z i D P są właścicielami gruntów o powierzchni [...] ha, określonych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne zabudowane [...], wobec tego grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym według stawki ustalonej w komunikacie Prezesa GUS, a wymiar podatku po zaokrągleniu wynosi 24 zł.
Co do kwestii podatku od nieruchomości Wójt Gminy R, przytaczając treść przepisów art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613), wskazał, że wnioskodawcy są właścicielami nabytej nieruchomości, w skład której wchodzi między innymi budynek suszarni. Mając na względzie fakt, iż D P jest przedsiębiorcą, organ podatkowy uznał, że nabyta nieruchomość związana jest z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, bowiem zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, nie ma znaczenia sposób w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana przez podatnika.
Organ dodał, że na podstawie przeprowadzonych oględzin stwierdził,
iż nieruchomość (budynek) jest w stanie technicznym, który pozwala na wykorzystywanie go do prowadzenia działalności gospodarczej. Spełnia on również kryteria określone w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Reasumując, organ podatkowy uznał, że przedmiotowy budynek winien być opodatkowany podwyższoną stawką podatkową w kwocie 17,79 zł, określoną w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. b uchwały Nr XXXIII/142/09 Rady Gminy R z dnia 9 listopada 2009 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień na rok 2010. W decyzji przedstawiono też sposób obliczenia podatek rolnego i podatku od nieruchomości oraz wskazano, że ogółem zobowiązanie pieniężne za okres od 1 maja 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. wynosi [...] zł.
Z P i D P pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. wnieśli odwołanie
od decyzji, zarzucając błędne zastosowanie stawki podatku przy obliczaniu podatku
od nieruchomości za budynki o powierzchni 262,63 m2. Podatnicy żądali uchylenia zaskarżonej decyzji i zastosowania dla tych budynków stawki jak dla budynków pozostałych.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że D P na potrzeby swojej zarejestrowanej działalności gospodarczej wykorzystuje budynki położone w R. na działkach nr [...], będących jego wyłączną własnością. Kwestionowane grunty
i budynki zostały nabyte przez podatników "z majątku wspólnego i do majątku wspólnego". Zdaniem Strony, takie oświadczenie zawarte w akcie notarialnym jednoznacznie wskazuje, że nieruchomość nie wchodzi w skład majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą prowadzoną przez D P, ponadto świadczy o tym, że została ona nabyta na własne potrzeby. Na dowód tego strona dołączyła kopię ewidencji środków trwałych, z której wynika, że budynki nie zostały wprowadzone do ewidencji, a przedsiębiorca ich nie posiada.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ww. decyzją z [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że na wysokość podatku od nieruchomości wpływa tylko powierzchnia gruntu i budynku (w przypadku budowli – jej wartość) oraz stawka podatkowa, zależna od przyporządkowania gruntu lub budynku do określonej w przepisach podatkowej kategorii, nie ma natomiast znaczenia w jaki sposób jest ona wykorzystywana przez właściciela.
Organ II instancji wyjaśnił, że na majątek Podatników składają się grunty rolne
i suszarnia, która jest budynkiem użytkowym. Grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, które nie zostały zajęte na działalność gospodarczą, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, natomiast budynek suszarni podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zaś stawka podatku uzależniona jest od tego, czy budynek ten posiada przedsiębiorca, czy też osoba nie będąca przedsiębiorcą.
Stwierdzając, że skoro D P jest wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy R, organ uznał, iż jest on przedsiębiorcą. Wobec tego - zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - wszystkie posiadane przez D P nieruchomości, z wyjątkiem budynków mieszkalnych i związanych z nimi gruntów, z mocy prawa związane są z działalnością gospodarczą. W związku z tym, budynek suszarni, który budynkiem mieszkalnym nie jest, został opodatkowany stawką jak za budynki związane z działalnością gospodarczą. Bez znaczenia dla takiej kwalifikacji budynku pozostaje to, że drugi ze współwłaścicieli, tj. Z P, nie jest przedsiębiorcą. Dla potrzeb podatku
od nieruchomości wystarczające jest, iż jeden ze współwłaścicieli jest przedsiębiorcą, aby uznać, że cała nieruchomość jest w posiadaniu przedsiębiorcy, co ma wpływ
na zastosowaną stawkę podatkową.
Skarżąc ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Z i D P wnieśli o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także naruszenie zasad postępowania określonych w art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty przedstawione w odwołaniu. Ponadto Skarżący wyjaśnili, że przedmiotowy budynek został nazwany w akcie notarialnym suszarnią, ponieważ taką nazwą posługiwał się sprzedający – Agencja Nieruchomości Rolnych, m.in. w protokole zdawczo–odbiorczym z 28 kwietnia 2010 r. z przekazania składników majątkowych. W ocenie Skarżących, sam budynek nie spełnia żadnych wymagań stawianych suszarni, bowiem nie ma w nim zamontowanych urządzeń do suszenia, brak jest podłączeń elektrycznych (CO i CW) - aktualnie budynek ten jest remontowany i wyposażany w brakujące media.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), [dalej: p.p.s.a.], sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
W wyniku przeprowadzenia takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia, czy organy podatkowe w sposób uprawniony określiły Podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 maja 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613) - zwanej dalej: u.p.o.l. - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy, grunty, budynki i budowle związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące
w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zawiera więc legalną definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z tą definicją, wszelkie grunty, budynki i budowle, które posiada przedsiębiorca są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - chyba, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z powyższego wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu, skutkuje tym, że uznaje się je za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia czy wyżej wymienione obiekty są faktycznie wykorzystywane w danej chwili dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej czy nie (vide: wyroki WSA w Gdańsku z 04.03.2006 r., sygn. akt I SA/Gd 49/04 oraz z 06.06.2006r., sygn. akt I SA/Gd 481/05, wyrok NSA z 05.10.2010 r., sygn. akt II FSK 760/09). Przedsiębiorca musi zatem wykazać do opodatkowania podatkiem od nieruchomości każdy grunt, budynek i budowlę, nawet te, które nie są mu przydatne ze względu np. na przedmiot lub zakres prowadzonej działalności.
Podatnikami podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ww. ustawy są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów.
Odnosząc powyższe uregulowania prawne do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż w sprawie bezsporne jest, że małżonkowie Z i D P w okresie objętym decyzją podatkową byli właścicielami opisanej wyżej nieruchomości (nabytej 28 kwietnia 2010 r.), w skład której wchodzi między innymi budynek suszarni – wobec tego byli oni podatnikami podatku od nieruchomości. Uwzględniając natomiast fakt, iż D P jest przedsiębiorcą, zasadnie organ podatkowy uznał, że nabyta przez Skarżących i będąca w ich posiadaniu - a więc także w posiadaniu przez Podatnika - nieruchomość związana jest z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Prawidłowo także organ podatkowy stwierdził, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie ma znaczenia sposób, w jaki faktycznie nieruchomość jest wykorzystywana przez Podatnika. Zasadnie zatem przedmiotowy budynek opodatkowany został wg stawki dotyczącej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podkreślić należy, że niezależnie od dołączonych do akt sprawy dokumentów, fakt istnienia przedmiotowego budynku suszarni potwierdzony został także przeprowadzonymi przez organ podatkowy oględzinami, na podstawie których organ uznał ponadto, iż budynek ten jest w stanie technicznym pozwalającym na wykorzystywanie go do prowadzenia działalności gospodarczej, a także spełnia kryteria określone w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., czyli jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
W ocenie Sądu, takie stanowisko organu podatkowego znajduje pełne uzasadnienie w ustaleniach faktycznych zawartych w protokole oględzin przedmiotowej nieruchomości, z którego wynika m.in., że budynek suszarni jest jednokondygnacyjnym budynkiem murowanym, pokryty papą, a w dniu oględzin w budynku tym znajdowały się dwa samochody dostawcze, taśmociąg, dwie wialnie, betoniarka oraz materiały budowlane (cegły i cement).
Z powyższych powodów Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi, iż przedmiotowa nieruchomość, jako nabyta przez Podatników (co zapisano w akcie notarialnym)
"z majątku wspólnego i do majątku wspólnego" i niewykorzystywana w prowadzonej przez Podatnika (na innej nieruchomości) działalności gospodarczej, nie wchodzi w skład majątku związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, bowiem została ona nabyta "na własne potrzeby". Okoliczność, iż przedmiotowy budynek suszarni nie jest faktycznie wykorzystywany w prowadzonej przez Podatnika działalności gospodarczej – jak wskazano powyżej - nie stanowi przesłanki do uznania, iż nie jest on związany z działalnością gospodarczą, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W tym zakresie nie ma też znaczenia, że Podatnik nie wprowadził tego budynku do ewidencji środków trwałych. Nie ma również znaczenia (w zakresie opodatkowania) fakt, iż w okresie objętym decyzją budynek nie spełniał wymagań stawianych suszarni, bowiem nie było w nim zamontowanych urządzeń do suszenia, a także podłączeń elektrycznych oraz c.o. i c.w. – w takie media budynek był dopiero wyposażany w trakcie prowadzonego remontu. Jak wykazano powyżej, co do sposobu opodatkowania budynku nie ma znaczenia, czy i w jakim zakresie posiadany przez przedsiębiorcę budynek jest przez niego wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. W tym zakresie nie ma też znaczenia źródło pochodzenia środków finansowych na nabycie nieruchomości, ani nabycie jej do majątku wspólnego Podatników. Odnosząc się do kwestionowanej przez Podatników nazwy budynku (suszarnia), stwierdzić należy - pomijając fakt, iż tak został on określony w dokumentach załączonych do akt, w tym w akcie notarialnym - że również i ta kwestia nie ma znaczenia, prawnie istotne znaczenie dla określenia podatku od tego budynku ma jedynie fakt, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym.
Jedynie więc na marginesie należy zauważyć, że w powoływanym w skardze akcie notarialnym nabycia przedmiotowej nieruchomości Podatnicy oświadczyli (§ 5 pkt 4), że zobowiązują się do użytkowania nabytej niniejszym aktem nieruchomości zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki w celu wykonywania na niej działalności gospodarczej w rolnictwie".
Uwzględniając powyższe, stwierdzić więc należy, że nie został potwierdzony zarzut skargi dotyczący naruszenia norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia zasad postępowania określonych w art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, należy wyjaśnić, że w myśl art. 122 tej ustawy, wyrażającego tzw. zasadę prawdy materialnej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
W ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu podatkowym organy podatkowe w oparciu o zebrane dowody, uzupełnione przeprowadzonymi oględzinami nieruchomości, dokładnie wyjaśniły i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy.
Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony przez Skarżących
zarzut naruszenia przepisu art. 187 O.p. Zgodnie z § 1 tego artykułu, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w ww. art. 122 O.p., poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu, organ podatkowy należycie zrealizował obowiązek wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrania materiału dowodowego z urzędu. Nie istnieje więc potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego sprawy. Materiał ten został też prawidłowo oceniony, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Sąd zauważył jedynie, że organ II instancji nie dopełnił obowiązku określonego w art. 200 § 1 O.p., nie wyznaczając Stronie przed wydaniem decyzji siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Uchybienie to nie mogło jednak mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w postępowaniu odwoławczym nie uzupełniano materiału dowodowego.
Mając wszystko powyższe na względzie, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustaliło stan faktyczny sprawy oraz zastosowało do tak ustalonego stanu faktycznego obowiązujące przepisy prawa. Sąd nie stwierdził też naruszenia w postępowaniu podatkowym przepisów proceduralnych, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę należało zatem oddalić na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło