I SA/Sz 831/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata J. K. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 maja 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza– nakaz płatniczy sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014 w kwocie [...] zł. Z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że Burmistrz ustalił [...] (zwany dalej "Podatnikiem") wysokość podatku rolnego w kwocie [...] zł oraz podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną w [...]. Wysokość podatku ustalono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz złożonych informacjach. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Podatnik wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestionując powierzchnię gruntu opodatkowanego przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję Burmistrza wskazało, że w rozpatrywanej sprawie decydujące znaczenie dla ustalenia powierzchni gruntu podlegającego opodatkowaniu ma wpis w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla Podatnika przez Starostwo. Dokument ten wiąże organ podatkowy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem organu odwoławczego, ewidencja gruntów i budynków jest dla organu podatkowego dokumentem urzędowym, o jakim mowa w art 194 Ordynacji podatkowej. Obejmuje ona, w zakresie gruntów i budynków, informacje dotyczące położenia gruntów, ich granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych i ich klas gleboznawczych. Organy podatkowe, a więc i Burmistrz, nie mają żadnych kompetencji do kwestionowania danych zgromadzonych przez Starostę w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie jest stroną w sprawach ewidencyjnych, nie ma żadnych uprawnień w tych postępowaniach. Jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w zaskarżonej decyzji grunt działki nr [...], stanowiących wyłącznie własność Podatnika, ma łączną powierzchnię [...] ha. Organ podatkowy I instancji opodatkował więc w zaskarżonej decyzji podatkiem rolnym grunt o powierzchni [...] ha i jest to według Kolegium prawidłowe ustalenie. W ocenie organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji zebrał wszechstronny materiał dowodowy i na jego podstawie wydał decyzję zgodną z prawem podatkowym i ze stanem faktycznym sprawy. W decyzji zaś ustalono należną wysokość podatku rolnego i podatku od nieruchomości. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Podatnik wniósł o nakaz dla Burmistrza zakończenia prac geodezyjnych, sporządzenie map do wpisu w Księgach wieczystych z dokładnymi pomiarami oraz wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do winnych niewykonywania poleceń SKO i Sądu Administracyjnego o sygn. akt IISAB/Sz 42/12. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że podtrzymuję w całości swoje odwołanie z dnia [...] r. Zdaniem Skarżącego, Burmistrz nie wykonał postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. [...] r. i działa na szkodę Skarżącego wraz z poległymi pracownikami. Geodeta wyznaczony przez Burmistrza teoretycznie wykonał załącznik graficzny ustalenia granic (rozgraniczenia) na podstawie mapy podziału, uzgodnionego w Sądzie Rejonowym przed zniesieniem współwłasności, na podstawie której zostało wydane postanowienie o zniesieniu współwłasności sygn. akt [...]. Skarżący podniósł, że geodeta nie wykonał stabilizacji punktów granicznych w terenie. Zdaniem Skarżącego, przedstawione przez Urząd Gminy wypisy z rejestru gruntów, które zostały przekazane do Starostwa Powiatowego i na podstawie których zostały naliczone podatki są niewiarygodne. Do dnia dzisiejszego nie są ustalone prawa własności działek po częściowym zniesieniu współwłasności. W związku z powyższym, [...] wytaczają niezasadne procesy co do korzystania z prawa własności przed Sądem Rejonowym jak i Odwoławczym. Skarżący podniósł, że pracownik Urzędu Gminy nie udostępnił dokumentów w toczącym się procesie rozgraniczenia, przedstawiając niewiarygodne mapy i wypisy z rejestru gruntów do Starostwa Powiatowego. Łączna powierzchnia działki wynosi [...] m2, co jest wpisane w księdze wieczystej założonej przez Sąd Rejonowy z urzędu. Pomiary zostały dokonane przez geodetę [...] r. w obecności Skarżącego i jego brata. Łączna powierzchnia po podziale winna wynosić [...] m2, a w Urzędzie Miasta wynosi w wypisach po pomiarach prywatnego geodety [...] m2. Zdaniem Skarżącego, są to dane niewiarygodne. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skargi dotyczą spraw pozapodatkowych, których w postępowaniu podatkowym nie da się rozstrzygnąć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd kontroluje zaskarżone decyzje w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez działalność kontrolną nad wykonywaniem działań administracji publicznej. Kontrolę tę wykonują pod względem zgodności z prawem, jednakże nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego. Tak więc w następstwie wniesienia skargi Sąd nie rozpatruje sprawy na nowo, jest bowiem związany ustaleniami organu administracyjnego, i bada jedynie, czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego. Sąd podziela w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w wyroku z dnia 28 stycznia 2005 r. FSK 1457/2004 (niepubl.), że sądy administracyjne nie zastępują organów administracyjnych w rozpoznawaniu spraw. Z powyższych zatem względów, zawarte w skardze wnioski Skarżącego o nakaz dla Burmistrza zakończenia prac geodezyjnych, sporządzenie map do wpisu w księgach wieczystych z dokładnymi pomiarami oraz wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do winnych niewykonywania poleceń SKO i Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SAB/Sz 42/12, nie mogły zostać uwzględnione. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły bowiem stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa materialnego. Organy podatkowe ustaliły Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2014 r. w kwocie [...] zł (podatek rolny w kwocie [...] zł, podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł). Skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez organy odnośnie podstawy opodatkowania. Podnosi, że wypisy z rejestru gruntów i budynków, na podstawie których zostały naliczone podatki są niewiarygodne. Organ podatkowy natomiast stoi na stanowisku, że w zakresie wymiaru przedmiotowych podatków jest związany wyłącznie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, które to dane nie mogą być przez organ samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1381) - zwanej dalej "u.p.r.", opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast art. 3 ust. 1 u.p.r. stanowi, że podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; posiadaczami samoistnymi gruntów; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (...). Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.p.r., podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w odniesieniu do podatku od nieruchomości wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm.) - zwanej dalej "u.p.o.l.", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają; 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Przy czym w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. wskazuje się, że przez użyte w ustawie określenia, między innymi: użytki rolne, lasy, nieużytki (...) rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, a gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym to obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.). Niezależnie od powyższego należy wskazać, że podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego, co oznacza, że obowiązek jego zapłaty wiąże się z samym faktem własności (posiadania) nieruchomości i nie ma znaczenia, czy nieruchomość ta jest wykorzystywana przez właściciela (posiadacza) i w jaki sposób. Ewentualne przeszkody czy ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości mogą być podstawą dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych Dokonując ustaleń odnośnie podmiotu i przedmiotu opodatkowania, organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010, nr 193, poz. 1287 ze zm.) - zwanej dalej "p.g.k." podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym i podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dane zamieszczone w ewidencji gruntów mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje więc istotnego ograniczenia, w związku z czym nie można w tym przypadku zarzucać skutecznie niedopełnienia przez organy podatkowe swoich obowiązków w tym zakresie (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 677/10; LEX nr 747064; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1422/07; LEX nr 483671). Słusznie zatem stwierdziło Kolegium w niniejszej sprawie, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący. Dodać przy tym należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w odrębnie wszczętym postępowaniu, prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. W postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe nie prowadzą – bo nie mają do tego prawa – postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1433/12; LEX nr 1413712). Dlatego też organy podatkowe nie były w stanie uwzględnić zastrzeżeń Skarżącego, którego zarzuty koncentrowały się na rzekomych nieprawidłowościach tej ewidencji. Postępowanie podatkowe, które było przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, miało bowiem na celu określenie Skarżącemu kwoty zobowiązań podatkowych w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości. Jeżeli zatem w ocenie Skarżącego, sporna ewidencja zawiera jakiekolwiek błędy dotyczące powierzchni ( brak ustalenia prawa własności działek po częściowym zniesieniu współwłasności) lub klasyfikacji gruntów, to Skarżący jest uprawniony doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję w celu wyeliminowania zauważonych błędów (niezgodności ze stanem faktycznym). Zasadą jest bowiem, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest Starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący taką procedurę wszczął, tym samym brak jest podstaw do wskazywania, że wypisy z rejestru gruntów, na podstawie których zostały naliczone podatki, są niewiarygodne. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w kontrolowanym postępowaniu podatkowym dla ustalenia podstawy opodatkowania, wykorzystano dane wynikające z wypisu z rejestru gruntów z bazy danych ze Starostwa Powiatowego, Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami. Z dokumentu tego wynika, że właścicielem działek: nr [...] i nr [...] jest Skarżący. Działka nr [...] ma powierzchnię [...] ha, zaś działka nr [...] ma powierzchnię [...] ha (łącznie [...] ha). Grunty te zostały oznaczone symbolem B-RIVb (grunty orne). Dane te zostały uwzględnione przez organy podatkowe w ten sposób, że zgodnie ze wspomnianym wypisem, podatek rolny określono dla gruntu o powierzchni [...] ha w kwocie [...] zł oraz naliczono podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł z tytułu należącej do Skarżącego własności nieruchomości położonej w [...] (budynki [...] położone na ww. działkach, zgodnie z KW). W ocenie Sądu, organy podatkowe w kontrolowanym postępowaniu w sposób prawidłowy ustaliły podstawę opodatkowania, wykorzystując w tym celu wiążące dane z właściwej ewidencji gruntów i budynków oraz wysokość stawek podatkowych wynikających ze stosownej uchwały Rady Miejskiej. Jak już wyżej wskazano, organy podatkowe nie mają kompetencji do weryfikowania informacji w dokumentach urzędowych dotyczących powierzchni gruntów (tutaj w ewidencji gruntów i budynków). Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 P.p.s.a. Podstawę prawną rozstrzygnięcia zwrotu kosztów pomocy prawnej adwokata ustanowionego z urzędu w kwocie [...] zł, stanowił art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1a w związku z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2012 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 491).