I SA/Sz 834/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-12-10

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca wysokość odsetek za zwłokę oraz orzekająca o solidarnej odpowiedzialności byłej wspólniczki zlikwidowanej spółki za zaległości w podatku od towarów i usług może zostać utrzymana w mocy, jeśli decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej, na której się opiera, została prawomocnie stwierdzona nieważnością?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, która określa wysokość odsetek za zwłokę oraz orzeka o solidarnej odpowiedzialności byłej wspólniczki zlikwidowanej spółki, musi zostać uchylona, jeśli decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej, stanowiąca jej podstawę, została prawomocnie stwierdzona nieważnością. Odsetki za zwłokę są nierozerwalnie związane z istnieniem zaległości podatkowej, a ich wymiar jest zależny od istnienia decyzji wymiarowej.
Stan faktyczny
Spółka PHU M. S.C. została zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2008 roku. Po likwidacji spółki, organ podatkowy wszczął postępowanie w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłej wspólniczki, K. Ch., za te zaległości. Po utrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, K. Ch. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. W międzyczasie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2013 r., która utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe spółki.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłej wspólniczki zlikwidowanej spółki za zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za miesiące od września do grudnia 2008 roku 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3.zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej K. Ch. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...] określił PHU M. S.C. [...] w podatku od towarów i usług wysokość zobowiązania za: – wrzesień 2008 roku w kwocie [...] zł, – październik 2008 roku [...] zł, – listopad 2008 roku [...] zł, – grudzień 2008 roku [...] zł. W dniu 31 marca 2013 r. spółka została zlikwidowana. W postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. wszczął postępowanie w przedmiocie określenia wysokości odsetek od ww. zaległych zobowiązań podatkowych zlikwidowanej spółki i orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za te zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzją z dnia 27 grudnia 2013 r. nr [...] określił wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych PHU M. S.C. [...] w podatku od towarów i usług na dzień wydania decyzji za miesiące od września do grudnia 2008 roku w łącznej wysokości [...] zł oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności wspólnika zlikwidowanej spółki K.C. z M.W-C. za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2008 roku w łącznej wysokości [...] zł oraz należne odsetki za zwłokę za te miesiące (na dzień wydania decyzji) w łącznej kwocie [...] zł. Odrębnym postanowieniem organ wszczął postępowanie wobec ., orzekł o jej solidarnej odpowiedzialności z K.C . K.C. działając przez pełnomocnika nie zgodziła się z rozstrzygnięciem i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Organ drugiej instancji decyzją z dnia 7 maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. K.C. w piśmie z dnia 9 czerwca 2014 r. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie skargę, w której wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: – naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 ze zm.), zwanej dalej: "O.p." poprzez błędne przyjęcie, że transakcje dokumentowane spornymi fakturami VAT nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych oraz że strona była podmiotem dokonującym transakcji, podczas gdy ze zgromadzonych przez prokuraturę dowodów jednoznacznie wynika, iż właściwym podmiotem gospodarczym dokonującym zakwestionowanych transakcji był M.C. naruszenie art. 107, art. 108 § 3 i art. 115 § 1, § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej w sytuacji, gdy adresat decyzji nie był podmiotem prowadzącym działalność w formie spółki cywilnej; – naruszenie art. 123, art. 187 § 3, art. 191 Ordynacji podatkowej w zakresie niewyjaśnienia w kompleksowy sposób sytuacji podatnika zobowiązanego do zapłaty należności podatkowej oraz jego zdolności płatniczej; – naruszenie art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie, że czynności dokumentowane spornymi fakturami dokumentują czynności pozorne; – naruszenie art. 180, art. 187 § 1 i art. 188 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotny wpływ na wynik sprawy; – naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie przez organ kontroli podatkowej oceny dowodów noszącej znamiona dowolności i nie mieszczącej się w granicach swobodnej oceny dowodów; – art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie; – art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ponieważ skarżona decyzja została wydana na podstawie decyzji zależnej, co do której zachodzą przesłanki stwierdzenia jej nieważności. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na stwierdzenie przez Sąd nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych niż wskazane przyczyny. Na wstępie wskazać należy, że K.C. wniosła do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej czecinie z dnia 7 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłej wspólniczki zlikwidowanej spółki za zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za miesiące od września do grudnia 2008 roku. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja została wydana na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 grudnia 2012 r. określającej PHU M. S.C. [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2008 r. utrzymanej przez Dyrektora Izby decyzją z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1159/13 stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że została skierowana do niewłaściwej strony oraz zalecił organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, zaś ewentualne postępowanie podatkowe wobec byłych wspólniczek spółki prowadzić na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej. Wyrok Sądu z dnia 14 maja 2014 r. jest prawomocny. Regulacja zawarta w art. 115 § 2, § 4 i § 5 O.p. powoduje, że odpowiedzialność wspólników za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki traci swój subsydiarny charakter, dając podstawę do bezpośredniego orzeczenia o takiej ich odpowiedzialności, bez konieczności uprzedniego określenia w odrębnej decyzji zobowiązań spółki, skutkujących taką zaległością, czyniąc jednak takie orzeczenie elementem koniecznym decyzji o odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki. Decyzja wydana w tym postępowaniu obejmuje zatem zarówno wymiar podatku wobec zlikwidowanej spółki, jak i orzeczenie o odpowiedzialności byłych wspólników za zaległość wynikłą z tytułu tego zobowiązania. Nie jest to zatem typowe postępowanie dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w którym poza sporem pozostaje wysokość należności podatkowych, za które odpowiadać mają osoby trzecie, jako wynikającej z wcześniej wydanej decyzji w stosunku do podatnika, płatnika lub inkasenta. W tym postępowaniu wielkość tych należności, jako nieustalonych odrębną decyzją wobec rozwiązanej spółki, może być przedmiotem sporu między jej byłymi wspólnikami, jako osobami trzecimi a organem podatkowym. Uznając zatem, że uchylenie decyzji określającej PHU M. S.C. [...] zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2008 r., stanowiącej podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. W takiej sytuacji zaskarżona decyzja jest obarczona wadą stanowiąca podstawę do jej wyeliminowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Odnośnie orzeczenia o odsetkach od zaległości w podatku od towarów i usług wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że decyzja w sprawie wymiaru odsetek, wydana w związku z istnieniem rozstrzygnięcia określającego wysokość zaległości podatkowej, jest decyzją której pozostawienie w obrocie prawnym zależne jest od pozostawania w tym obrocie samej decyzji wymiarowej. Zatem z uwagi na uchylenie decyzji określającej zaległość podatkową konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w sprawie odsetek za zwłokę, zgodnie bowiem z art. 53 § 1 O.p. odsetki są nierozerwalnie związane z istnieniem zaległości podatkowej. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni podaną wyżej ocenę prawną, co do kierunku prowadzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności Skarżącej - byłej wspólniczki spółki cywilnej . Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, przychylając się do stanowiska organu. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 p.p.s.a. w zw. z przepisem § 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. 2011. 31.153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło