I SA/Sz 836/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-11-26

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja w sprawie odsetek za zwłokę i solidarnej odpowiedzialności wspólnika zlikwidowanej spółki za zaległości podatkowe może pozostać w obrocie prawnym, jeśli decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej, na której się opiera, została stwierdzona nieważnością?
Ratio decidendi
Decyzja w sprawie odsetek za zwłokę i solidarnej odpowiedzialności wspólnika zlikwidowanej spółki jest nierozerwalnie związana z decyzją określającą wysokość zaległości podatkowej. Jeśli decyzja wymiarowa została stwierdzona nieważnością, traci ona moc prawną, co skutkuje brakiem podstawy do naliczania odsetek i orzekania o odpowiedzialności. W takiej sytuacji decyzja dotycząca odsetek i odpowiedzialności również powinna zostać uchylona jako bezprzedmiotowa.
Stan faktyczny
Spółka cywilna PHU M. nie zapłaciła podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2008 roku. Po jej likwidacji, Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość odsetek za zwłokę i orzekł o solidarnej odpowiedzialności wspólniczki, M. W.-Ch., za te zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wcześniej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe spółki, wskazując na skierowanie jej do niewłaściwej strony. M. W.-Ch. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odsetek i odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. W.-Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłej wspólniczki zlikwidowanej spółki za zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za miesiące od września do grudnia 2008 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej M. W.-Ch. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. znak [...] określił PHU M. spółka cywilna w podatku od towarów i usług wysokość zobowiązania za: – wrzesień 2008 roku w kwocie [...] zł, – październik 2008 roku [...] zł, – listopad 2008 roku [...] zł, – grudzień 2008 roku [...] zł. W postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia 31 lipca 2013 r. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy wobec wykazania przez spółkę w deklaracjach VAT-7 podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe w kwocie [...] zł, do uregulowania pozostały zaległe zobowiązania w podatku od towarów i usług w wyżej wskazanych kwotach. W dniu 31 marca 2013 r. spółka została zlikwidowana. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. wszczął postępowanie w przedmiocie określenia wysokości odsetek od ww. zaległych zobowiązań podatkowych zlikwidowanej spółki i orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za te zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzją z dnia 27 grudnia 2013 r. znak [...] określił wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych PHU M. S.C. w podatku od towarów i usług na dzień wydania decyzji za miesiące: wrzesień – grudzień 2008 roku w łącznej wysokości [...] zł oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności wspólnika zlikwidowanej spółki M. W. C. z K.. C. za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za: wrzesień - grudzień 2008 roku w łącznej wysokości [...] zł oraz należne odsetki za zwłokę za te miesiące (na dzień wydania decyzji) w łącznej kwocie [...] złotych. M. W.-C. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji i w piśmie z dnia 13 stycznia 2014 r. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Organ drugiej instancji decyzją z dnia 7 maja 2014 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. M. W.-C. w piśmie z dnia 9 czerwca 2014 r. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie skargę, w której wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: – naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 ze zm.), zwanej dalej: "Ordynacją podatkową" poprzez błędne przyjęcie, że transakcje dokumentowane spornymi fakturami VAT nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych oraz że strona była podmiotem dokonującym transakcji, podczas gdy ze zgromadzonych przez prokuraturę dowodów jednoznacznie wynika, iż właściwym podmiotem gospodarczym dokonującym zakwestionowanych transakcji był M. C.; – naruszenie art. 107, art. 108 § 3 i art. 115 § 1, § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej w sytuacji, gdy adresat decyzji nie był podmiotem prowadzącym działalność w formie spółki cywilnej; – naruszenie art. 123, art. 187 § 3, art. 191 Ordynacji podatkowej w zakresie niewyjaśnienia w kompleksowy sposób sytuacji podatnika zobowiązanego do zapłaty należności podatkowej oraz jego zdolności płatniczej; – naruszenie art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie, że czynności dokumentowane spornymi fakturami dokumentują czynności pozorne; – naruszenie art. 180, art. 187 § 1 i art. 188 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotny wpływ na wynik sprawy; – art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie; – art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ponieważ skarżona decyzja została wydana na podstawie decyzji zależnej, co do której zachodzą przesłanki stwierdzenia jej nieważności. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na stwierdzenie przez Sąd nieważności decyzji z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne. Na wstępie wskazać należy, że M. W.-C. wniosła do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłej wspólniczki zlikwidowanej spółki za zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za miesiące od września do grudnia 2008 roku. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja została wydana na podstawie decyzji organu odwoławczego z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 grudnia 2012 r. określającej PHU M. S.C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 31 lipca 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1159/13 stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że została skierowana do niewłaściwej strony oraz zalecił organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, zaś ewentualne postępowanie podatkowe wobec byłych wspólniczek spółki powinno toczyć się na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że decyzja w sprawie wymiaru odsetek, wydana w związku z istnieniem rozstrzygnięcia określającego wysokość zaległości podatkowej, jest decyzją której pozostawienie w obrocie prawnym zależne jest od pozostawania w tym obrocie samej decyzji wymiarowej (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2001 r., SA/Sz 2045/99 – dostępne na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2009 r., III SA/Sz 341/09, LEX nr 526474). Zatem z uwagi na uchylenie decyzji określającej zaległość podatkową konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie odsetek za zwłokę, zgodnie bowiem z art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej odsetki są nierozerwalnie związane z istnieniem zaległości podatkowej. Skoro Sąd stwierdził nieważność decyzji określającej zaległość podatkową, to wskazać należy, że nie ma podstawy do naliczenia odsetek. Wobec powyższego Sąd uznał, że został naruszony przepis prawa materialnego, tj. art. 53 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności i obowiązujące przepisy prawa, organ podatkowy zobowiązany będzie do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wymiaru odsetek jako bezprzedmiotowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 p.p.s.a. w zw. z przepisem § 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności dorady podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. 2011. 31.153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło