I SA/Sz 926/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-11-03
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany w postaci wiaty, posiadający ściany boczne i tylne, a także murowaną ścianę frontową z otworem okiennym i dwoma otworami technologicznymi rozdzielonymi filarem, może być zakwalifikowany jako budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pomimo braku pełnego wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych?Ratio decidendi
Obiekt budowlany w postaci wiaty, który jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty i dach, a jego ściany (w tym frontowa z otworami technologicznymi) wyodrębniają go z przestrzeni zewnętrznej w sposób pozwalający na określenie, która część przestrzeni należy do obiektu, a która jest zewnętrzna, spełnia definicję budynku zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W takiej sytuacji, nawet jeśli dane ewidencyjne kwalifikują obiekt jako budynek, a organ podatkowy przeprowadził własne postępowanie dowodowe (oględziny) potwierdzające te cechy, nie można uznać, że organ oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na danych ewidencyjnych, jeśli te dane są zgodne z ustaleniami faktycznymi.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2010-2015, kwestionując kwalifikację obiektu budowlanego (wiaty) jako budynku, a nie budowli, oraz kwalifikację gruntu. Organ pierwszej instancji odmówił przekwalifikowania wiaty, ale uwzględnił wniosek w zakresie gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podatku za 2010 r. z powodu przedawnienia, a w pozostałej części utrzymało ją w mocy, uznając wiatę za budynek. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędną kwalifikację wiaty jako budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w S. Z. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 oraz nadpłaty w tym podatku oddala skargę.
[...] S.A. z siedzibą w S. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżąca") złożyła do Wójta Gminy [...] wniosek z dnia 31 grudnia 2015 r. (data wpływu 5 stycznia 2016 r.)
o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł w podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 wraz z korektami deklaracji na podatek od nieruchomości za ww. lata.
Strona złożyła ww. wniosek ze względu na wadliwe deklarowanie:
– obiektu budowlanego "[...] " o nr inw.[...] , do kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i uiszczania podatku na postawie jego powierzchni użytkowej, podczas gdy obiekt ten stanowi, na gruncie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1579 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz.290 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.b.") budowlę (nie jest zrealizowany warunek wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych); związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej i podstawą opodatkowania powinna być jego wartość; przypadku spornej wiaty nie jest zrealizowany warunek wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych;
– działki gruntu nr [...] położonej w obrębie [...] o pow. [...] m2, którą Strona błędnie deklarowała w ww. latach w kategorii gruntów związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej i uiszczała z tego tytułu podatek od nieruchomości, podczas gdy działka ta stanowiła w ww. latach użytek rolny niezajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
W toku postępowania Strona przedłożyła opinię autorstwa architekta K. I., w zakresie kwalifikacji prawnopodatkowej obiektu budowlanego: "[...]" o nr inw.[...] .
Ponadto organ I instancji w obecności przedstawicieli Strony w dniu 9 marca 2016 r. przeprowadził dowód z oględzin ww. obiektów objętych wnioskiem o nadpłatę. W wyniku oględzin organ stwierdził, że obiekt wiaty istnieje, stanowi obiekt murowany, wolnostojący, posadowiony na fundamentach, trwale związany z gruntem, zadaszony w całości, o posadzce częściowo wylanej a częściowo wyłożonej płytami betonowymi drogowymi - pełnymi, o ścianach murowanych przy czym ściany boczne i tylne wiaty pełne zaś ściana frontowa również murowana z otworem okiennym oraz dwoma otworami technologicznymi i rozdzielonym filarem murowanym. Z protokołu oględzin wynika również, że obiekt wiaty wykorzystywany jest do składowania tarcicy. Do protokołu z oględzin sporządzona została dokumentacja fotograficzna (38 zdjęć).
Ponadto zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków sporna wiata zakwalifikowana została jako "pozostałe budynki niemieszkalne".
Decyzją z dnia 6 maja 2016 r., znak [...] Wójt Gminy [...] określił Stronie wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 i odmówił przekwalifikowania z kategorii "budynki" na kategorie "budowle" obiektu "[...]" o nr inw.[...] ,w konsekwencji czego organ odmówił Stronie nadpłaty z tego tytułu za lata 2010-2015. Jednocześnie organ uwzględnił wniosek Strony w zakresie ww. działki gruntu nr [...] i stwierdził nadpłatę z tego tytułu za lata 2010-2015. W uzasadnieniu stanowiska organ I instancji powołał się na wynik dowodu z ww. oględzin spornej wiaty jak i dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Strona zaskarżyła ww. decyzję organu I instancji odwołaniem zarzucając,
że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, albowiem organy dokonały błędnej kwalifikacji obiektu budowlanego "[...]" o nr inw. [...] jako budynku, pomimo że obiekt ten nie spełnia definicji budynku z art. art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 1 u.p.o.l. - nie jest zrealizowany warunek wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. SKO:[...] , w wyniku rozpoznania ww. odwołania Strony, uchyliło decyzję organu I instancji w punkcie 2 tiret pierwsze, (tj. w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości
za 2010 r.) i w tym zakresie umorzyło postępowanie z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że nie podziela stanowiska Strony dotyczącego kwalifikacji ww. "[...]" o nr inw. [...], albowiem wskazany obiekt – wbrew twierdzeniom Strony – posiada wszystkie przegrody budowlane z tym, że w jednej z nich znajdują się otwory technologiczne. Reasumując organ odwoławczy uznał, że ww. obiekt spełnia definicję budynku unormowaną
w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., bowiem posiada wszystkie elementy tej definicji włącznie z przegrodami budowlanymi. Stanowisko organu odwoławczego oparte zostało zarówno na własnych ustaleniach faktycznych, tj. dowodzie z oględzin spornej wiaty udokumentowanych protokołem i dokumentacją zdjęciową spornego obiektu, a także na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które były zgodne w spornym zakresie z ustaleniami faktycznymi organu.
Skarżący zaskarżył ww. decyzję organu odwoławczego, w części, wnosząc
o uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 j.t.
ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), wyżej wymienionej decyzji SKO oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w zakresie zaskarżonym
do organu II instancji jako naruszających prawo a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 j.t. ze zm.; dalej: "O.p.") w zw. z art. 181 O.p. w zw. z art. 187 O.p. - zasady swobodnej oceny dowodów poprzez:
a) nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, oparcie rozstrzygnięcia nie na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, oraz poprzez niezasadną odmowę mocy dowodowej przedłożonym przez Skarżącego dowodom, w tym Opinii w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego - wiaty, autorstwa mgr inż. K. I.;
b) uznanie zapisu w ewidencji gruntów i budynków jako kluczowego dowodu w sprawie, w której przedmiotowa wiata opisana została jako "pozostałe budynki niemieszkalne", z pominięciem innych dowodów, w tymi Opinii autorstwa mgr arch. inż. K. I., z której wynika, iż przedmiotowa wiata nie posiada wszystkich przegród budowlanych, koniecznych do zakwalifikowania obiektu jako budynek;
2. art. 122 w zw. z art. 194 § 1 O.p. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych:
a) w zakresie uznania, iż przedmiotowa wiata posiada wszystkie elementy konstytutywne dla budynku, w tym posiada przegrody budowlane wydzielające obiekt z przestrzeni, podczas gdy obiekt ten nie jest wydzielony ze wszystkich stron za pomocą przegród budowlanych, tym samym nie może zostać uznany
za budynek;
b) w zakresie uznania, iż w niniejszej sprawie ściana frontowa wiaty murowanej spełnia funkcję oddzielenia jej wnętrza od otoczenia zewnętrznego, podczas gdy przedmiotowa przegroda nie zamyka i nie izoluje przestrzeni wewnętrznej od środowiska zewnętrznego oraz nie stanowi przegrody izolacyjnej;
c) co do kwalifikacji prawnopodatkowej wiaty na podstawie wpisów w ewidencji gruntowi budynków, a nie rzeczywistego stanu, tj. elementów budowlanych, jakie powinien posiadać budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a których przedmiotowa wiata nie posiada;
3. art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., poprzez niezasadną odmowę mocy dowodowej przedłożonym przez Skarżącego dowodom, w tym opinii autorstwa mgr inż. arch. K. I., w zakresie ustalenia prawidłowej kwalifikacji
do kategorii budowli obiektu wiaty i uznanie, iż opinia prawna wystawiona przez p. I. nie jest nawet dowodem podlegającym ocenie w postępowaniu podatkowym, podczas gdy jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a zawarte w opinii ustalenia w zakresie istnienia (a w zasadzie nieistnienia) elementów konstytutywnych budynku w przypadku przedmiotowej wiaty, niewątpliwie mają znaczenie dla wyjaśnienia niniejszej sprawy;
4. art. 194 § 3 O.p. poprzez uznanie, iż organ podatkowy nie może kwestionować wpisów w ewidencji gruntów i budynków, nieuwzględnienie możliwości obalenia domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego - wypisu z ewidencji gruntów i budynków, i nie wzięcie pod uwagę przedstawionego przez Skarżącego w toku postępowania kontrdowodu wobec treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków, w szczególności przedłożonej przez Skarżącego w toku postępowania Opinii w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego - Wiata, autorstwa mgr inż. K. I.;
5. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
(Dz. U. 2015, poz. 520, ze. zm.; dalej: "p.g.k") w związku z art. 194 § 3 O.p przejawiające się w uznaniu, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter decydujący przy ustalaniu podatku od nieruchomości, uznanie danych w ewidencji gruntów i budynków jako bezwzględni wiążących organ podatkowy przy wymiarze podatków, podczas gdy ewidencja gruntów 1 budynków ma charakter deklaratywnego, urzędowego rejestru, który ma odzwierciedli rzeczywisty stan faktyczny i prawny, a nie kreować go, tak jak to mogą czynić inne rejestry urzędowe, o ile ustawodawca wiąże skutki konstytutywne z wpisami w nich czynionymi.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,
że przedmiotowa wiata posiada wszystkie cechy budynku w rozumieniu omawianego przepisu, w tym jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych,
a w szczególności poprzez uznanie, iż:
a) omawiany przepis nie uzależnia istnienia budynku od wydzielenia z przestrzeni za pomocą kompletnych ścian z każdej strony obiektu, podczas gdy zwrot wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych należy tłumaczyć
w ten sposób, że przegrody budowlane muszą oddzielać budynek jako całość od otaczającej go wolnej trójwymiarowej przestrzeni, co oznacza, że obiekt musi posiadać przegrody budowlane zupełne ze wszystkich stron;
b) funkcję przegrody budowlanej spełnia również ściana niewypełniająca w sposób lity zamknięcia przestrzeni wydzielonego budynku, podczas gdy wydzielenie
z przestrzeni wymaga zamknięcia obiektu ze wszystkich stron i zabezpieczenia jego wnętrza przed wpływem czynników zewnętrznych; przegrody budowlane muszą bowiem oddzielać budynek jako całość od otaczającej go wolnej trójwymiarowej przestrzeni, co oznacza, że obiekt musi posiadać przegrody budowlane zupełne ze wszystkich stron, oraz że pod względem funkcjonalnym, wydzielać obiekt z przestrzeni mogą ściany danego obiektu budowlanego;
c) pionową przegrodę budowlaną wydzielającą budynek z przestrzeni mogą stanowić dwa otwory technologiczne oddzielone murowanym filarem, a więc
w zasadzie wolna przestrzeń (nie będąca żadnym elementem budowlanym), która nie zamyka i nie izoluje przestrzeni wewnętrznej od środowiska zewnętrznego oraz nie stanowi przegrody izolacyjnej, podczas gdy, o ile nie jest wykluczone istnienie w przegrodach budowlanych otworów technologicznych, otwory te jednak nie mogą zastępować całej przegrody budowlanej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie;
d) istotne jest funkcjonalne i konstrukcyjne przeznaczenie przegród budowlanych,
z jednoczesnym pominięciem, iż przegrody winny właśnie pod względem funkcjonalnym wydzielić obiekt z przestrzeni, jak również konstrukcja przegród musi być odpowiednia, tj. taka, która pozwoli na oddzielenie wnętrza obiektu
e) od środowiska zewnętrznego;
2. art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 2 u.p.b. poprzez:
a) niewłaściwe zastosowanie w procesie kwalifikacji obiektu wiaty do prawidłowej grupy przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w sytuacji gdy zastosowanie przepisu uzasadnia konstrukcja oraz charakter definicji budynku i budowli z u.p.o.l.;
b) niewłaściwe zastosowanie - w istocie niezastosowanie - polegające na odmowie uznania za budowlę obiektu wiaty, która nie posiada wszystkich elementów charakterystycznych dla budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i powinna być uznana za budowlę z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.;
3. art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 u.p.b, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie obiektu - wiata za budynek, podczas gdy obiekt ten jest budowlą;
4. art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 21 p.g.k., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że obiekt budowlany wiaty, szczegółowo opisany we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku
od nieruchomości, należy kwalifikować na potrzeby opodatkowania jako budynek,
tj. w taki sposób jak kwalifikuje go ewidencja gruntów i budynków, podczas gdy obiekt ten nie posiada wszystkich elementów, jakie wymaga definicja ustawowa budynku zawarta w upoi, która ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej obiektów budowlanych, a zatem przedmiotowa wiata winna być kwalifikowana na gruncie podatku od nieruchomości do kategorii budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
5. art. 21 ust. 1 p.g.k., w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków (Dz. U. 2016, poz. 1034; dalej: "REGiB") w zw. z art. 40 ustawy z dnia
29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. 2016, poz. 1068, ze zm.)
i pkt 1 ppkt 2 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia
1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. 1999, Nr 112, poz. 1316, ze. zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w zasadzie niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że dane wynikające z ewidencji mają rozstrzygający i niepodważalny charakter dla ustalenia kwalifikacji obiektu budowlanego na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
są bezwzględnie wiążące dla organu, podczas gdy, w ewidencji nie zamieszcza się danych o budowlach, zaś definicja budynku funkcjonująca na potrzeby prowadzenia ewidencji jest niezgodna z definicją budynku zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., bowiem za budynek każe uznawać wiatę pozbawioną ścian, oraz poprzez błędną wykładnię i uznanie, że rozstrzygające znaczenie przy kwalifikacji obiektu do kategorii budynku lub budowli na gruncie podatku od nieruchomości mają zapisy ewidencji gruntów i budynków, a nie obiektywny stan faktyczny, tj. posiadanie przez obiekt określonych cech wskazanych w ustawowej definicji budynku;
6. art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 REGiB, przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu zawartego w § 2 ust. 1 pkt 4 REGiB odesłania do sprzecznej z definicją budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. definicji budynku znajdującej się w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), w konsekwencji czego organ uznał, że wypis z ewidencji gruntów i budynków jest kluczowy i miarodajny dla klasyfikacji przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podczas gdy kwalifikacja przedmiotowej wiaty w ewidencji jako budynku wynika z innej definicji pojęcia budynku, aniżeli definicja budynku z upoi; nieuwzględnienie różnicy w ww. definicjach zamieszczonych w różnych aktach prawnych skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia sprzecznego z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż praktycznie wyłącza zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., skoro jako budynek zostaje uznany obiekt niebędący budynkiem na gruncie upoi, a będący budynkiem na podstawie zakresowo innej definicji budynku obowiązującej na potrzeby prowadzenia ewidencji gruntów i budynków;
7. art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997, Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 REGiB w zw. z art. 40 ustawy o statystyce publicznej i pkt 1 ppkt 2 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustalaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie aktu prawnego rangi niższej niż ustawa podczas, gdy zgodnie z Konstytucją, przedmiot opodatkowania powinien być określony w ustawie.
W uzasadnieniu zarzutów skargi, Skarżąca na wstępie wskazała, że w procesie ustalania co należy opodatkować podatkiem od nieruchomości oraz kwalifikacji obiektów do kategorii budynków albo budowli należy posługiwać się definicjami z art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. oraz pomocniczo przepisami prawa budowlanego, na co wskazuje treść ww. artykułów. W świetle definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., obiekt taki musi łącznie posiadać następujące elementy: dach, fundamenty oraz musi być trwale związany z gruntem i wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. W przypadku spornej wiaty nie jest zrealizowany warunek wydzielenia.
Odnosząc się do przesłanki wydzielenia obiektu z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych Skarżąca zarzuciła, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom organu, ściana frontowa spornej wiaty nie spełnia funkcji oddzielenia jej wnętrza od otoczenia zewnętrznego, przegroda ta bowiem nie zamyka i nie izoluje przestrzeni wewnętrznej od środowiska zewnętrznego oraz nie stanowi przegrody izolacyjnej, tym samym nie może zostać uznana za jedną z przegród budowlanych wydzielających wiatę z przestrzeni. Powyższe cechy spornej wiaty zostały szczegółowo opisane i poparte dokumentacją fotograficzną w załączonej przez Skarżąca, w toku postepowania, opinią mgr inż. arch. K. I. w zakresie kwalifikacji prawnopodatkowej m.in. spornego obiektu wiaty.
Odnosząc się natomiast do znaczenia ewidencji gruntów i budynków Skarżąca podkreśliła, że w odniesieniu do wykładni art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l, stwierdzić należy, iż przyjęta przez organ interpretacja tych przepisów wskazująca na to, że ewidencja gruntów i budynków ma kluczowe i rozstrzygające znaczenie dla kwalifikacji obiektu do poszczególnych przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nie jest właściwa. Jak wskazała Skarżąca aktem prawnym dotyczącym wymienionego podatku jest u.p.o.l. Zawiera ona definicje budynku i budowli. Definicje te zostały opracowane specjalnie na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Są one odrębne i - poza odesłaniem
do definicji obiektu budowlanego znajdującej się w Prawie budowlanym - samodzielne.
Skarżąca podkreśliła, że ani w definicji budynku z u.p.o.l., ani w definicji budowli, nie znajdziemy wskazówek co do tego, jakimi dowodami należy się posługiwać przy ustalaniu stanu faktycznego. Kwestia ta pozostaje domeną przepisów proceduralnych, tj. O.p. Nie ulega wątpliwości, że jednym z dowodów w postępowaniu podatkowym może być dokument urzędowy jakim jest m.in. wypis z ewidencji gruntów i budynków. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Niemniej jednak, zgodnie z art. 194 § 3 O.p., może przeciwko niemu zostać przeprowadzony przeciwdowód. Wedle treści wypisu w ewidencji gruntów i budynków sporny obiekt jest budynkiem. Skarżąca wskazała, że w toku postępowania przedstawiła organowi podatkowemu dokument prywatny w postaci ww. ekspertyzy przygotowanej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne z zakresu architektury i budownictwa. Z dokumentu tego oraz załączonego do niego materiału fotograficznego jednoznacznie wynika, że sporna wiata, z uwagi na brak wydzielenia z przestrzeni
za pomocą przegród budowlanych, nie spełnia definicji budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i powinna zostać opodatkowana podatkiem od nieruchomości
w kategorii "budowle".
Skarżąca wskazała, że w rozpoznawanej sprawie, kwalifikacji wiaty do określonej kategorii przedmiotów opodatkowania organ dokonał na podstawie zapisów w ewidencji gruntów i budynków uznając je za kluczowe i bezwzględnie wiążące. Nie uznał za skuteczny przeciwdowód z ww. dokumentu przedłożonego przez Skarżącą, pomimo tego, że proste porównanie treści wypisów z ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentu przedstawionego przez Skarżącą wskazuje na ich sprzeczność i wzajemne wykluczanie się.
Skarżąca zwróciła uwagę na dokonanie przez organ podatkowy błędnej wykładni pojęcia danych, które stanowią podstawę wymiaru podatków i opłat, o których mowa w art. 21 p.g.k. W ocenie Skarżącej, w zakresie pojęcia "danych" nie mieści się kwalifikacja danego obiektu budowlanego jako budynku, bowiem nie jest to fakt lub zdarzenie prawne, lecz ocena, z punktu widzenia norm prawnych, czy dany obiekt posiadający określoną budowę i cechy kwalifikuje się do kategorii budynku.
Ocena ta związana jest z przyjętą na gruncie prawa definicją pojęcia budynku, która jest przyjętą konwencją ustawodawcy, odmiennie definiowaną w różnych okresach oraz na gruncie różnych aktów prawnych. Kwalifikacja prawna obiektu jako budynku nie należy do sfery faktów lub zdarzeń prawnych. Mając na względzie powyższe, określenie w ewidencji gruntów i budynków obiektu jako budynku, nie wchodzi w zakres "danych", które w świetle art. 21 ust. 1 p.g.k. są podstawą wymiaru podatku i opłat.
W ocenie Skarżącej dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mają charakteru konstytutywnego w zakresie opodatkowania budynków podatkiem
od nieruchomości a porównanie definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i definicji utworzonej z przepisów REGIB, ustawy o statystyce publicznej oraz rozporządzenia w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych prowadzi do oczywistego wniosku - definicje te są odmienne, a ich zakresy znaczeniowe nie w pełni się ze sobą pokrywają. Zgodne zatem z obowiązującymi przepisami będzie potraktowanie tego samego obiektu raz jako budynku - w ewidencji gruntów i budynków - drugi raz jako budowli - według u.p.o.l., a to z uwagi na brak skorelowania definicji budynku występujących w aktach prawnych regulujących materię podatkową oraz ewidencyjną. Zwraca uwagę to, że rozumienie pojęcia "budynek" jest szersze w przepisach związanych z ewidencją.
Skarżąca stwierdziła, iż w sytuacjach gdy istnieje rozbieżność pomiędzy wpisem do ewidencji, a kwalifikacją obiektu w świetle przepisów u.p.o.l., domniemanie wynikające z dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków może zostać obalone. Opodatkować podatkiem od nieruchomości jako budynek można tylko taki obiekt budowlany, ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek, który jest jednocześnie budynkiem w rozumieniu definicji ustawowej zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Tym samym, w ocenie Skarżącej, organ w sposób nieprawidłowy przyjął,
na podstawie wpisów w ewidencji, iż sporna wiata winna zostać opodatkowana podatkiem od nieruchomości jako budynek, w sytuacji gdy obiekt ten, z uwagi na brak wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlany stanowi budowlę i jako budowla winien zostać opodatkowany.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 P.p.s.a. Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Konsekwencją sprawowanej przez sąd funkcji kontrolnej w przypadku stwierdzenia w wyniku tej kontroli, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, sąd decyzję taką eliminuje z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia (art. 145 P.p.s.a.) i to w sytuacji gdy naruszenie prawa materialnego, miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub mogło prowadzić do wznowienia postępowania. Z tak pojmowanym naruszeniem przepisów nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia czy organy podatkowe zasadnie uznały, w wyniku prawidłowego postępowania podatkowego,
że sporny obiekt, tj. "[...]" o nr inw. [...], stanowi budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a w związku z tym podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku aniżeli chce tego Skarżąca. Skarżąca bowiem uznaje, że ww. obiekt nie może być uznany za budynek w rozumieniu u.p.o.l. i powinien być opodatkowany jako budowla, albowiem w przypadku spornej wiaty nie jest zrealizowany warunek wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak stanowi art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zwarte w ewidencji gruntów
i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja
ta obejmuje informacje dotyczące m.in. budynków, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.). Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych, co do zasady, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego
(por. np. wyroki: z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. II FSK 836/08; z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Dogłębnej charakterystyki sposobu rozumienia tej zasady dokonywał w szeregu orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny, w tym w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3226/12 (dostępny w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed NSA kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Analizując powyższą kwestię NSA wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać
się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała
7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku),
dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA 2014/2/21, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte
w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika
z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też
w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.
W wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,
że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie:
– pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane);
– drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej,
tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).
Do pierwszej grupy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1u.p.g.k.).
W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, LEX nr 1504306).
W świetle natomiast uprzednio poczynionych uwag, organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów
i budynków, w przypadku niekwestionowania przez Strony, że grunt jest zabudowany, informacjami o kwalifikacji danego obiektu jako budynku oraz jego przeznaczeniu i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 O.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
W tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie
z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości
w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast,
gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości
lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12 (dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Do tożsamych wniosków prowadzi także analiza przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). W myśl § 47 ust. 1 aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Podzielić zatem należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 986/11 (LEX nr 1415193), że z przytoczonej regulacji wynika, iż datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą określone obiekty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych.
Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, można zatem przyjąć,
że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków
są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania. Podobnie w sytuacji,
gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków
ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie – por. np. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28).
W dalszej kolejności należy wskazać, iż w celu prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów budowlanych istotne jest ich prawidłowe zakwalifikowanie do kategorii: budynków lub budowli. W art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ustawodawca wprowadził definicję legalną terminu budynek, zgodnie z którą użyte
w ustawie określenie budynek oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni
za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.; dalej: "u.p.b.") przez obiekt budowlany należy rozumieć budynki wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekty małej architektury.
W związku z powyższym, dla uznania danego obiektu budowlanego za budynek, musi on być:
– obiektem budowlanym,
– trwale związany z gruntem,
– wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych,
– oraz musi posiadać fundamenty i dach.
W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest jej stan faktyczny oraz okoliczność,
że "[...]" o nr inw. [...] stanowi obiekt budowlany trwale związany z gruntem posiadający fundamenty i dach.
Spór koncentruje się wokół tego czy wiata została wydzielona z przestrzeni
za pomocą przegród budowlanych. Ustawodawca ani w przepisach u.p.o.l.
ani przepisach u.p.b. nie wyjaśnił co należy rozumieć pod pojęciem: "przegrody budowlane" czy "wydzielenie z przestrzeni". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1581/15 określenie: "wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych" zawiera w istocie dwie cechy: wydzielenie z przestrzeni i przegroda budowlana. Funkcją przegrody budowlanej obiektu budowlanego ma być wyodrębnienie tego obiektu z przestrzeni zewnętrznej w taki sposób, gdzie da się co do zasady opisać, która część przestrzeni ogólnej należy do przestrzeni obiektu, a która jest przestrzenią zewnętrzną w stosunku do obiektu, da się określić położenie dowolnego obiektu, że znajduje się on w obiekcie lub w przestrzeni zewnętrznej poza obiektem. W cytowanym wyroku NSA wskazał również, że "przegroda budowlana nie musi być przy tym ścianą. ..... Choć ściana (jako element budowlany) jest niewątpliwie przegrodą budowlaną, to nie zawsze przegroda budowlana musi być ścianą. Nie znajduje racji pogląd, że za przegrodę może być uznany tylko taki element zewnętrzny obiektu budowlanego, który ma cechy ściany,
to jest co do zasady ma charakter lity z dopuszczalnymi otworami (okiennymi, drzwiowymi czy technologicznymi). W konsekwencji to, że sporny garaż posiada dwa otwarte wjazdy od południa i wschodu na niższej kondygnacji budynku, nie świadczy
o tym, że nie jest on wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi. Podobna ocena znaczenia przegród budowlanych prezentowana jest w judykaturze."
Stanowisko NSA wyrażone w ww. wyroku Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy
w szczególności podkreślić, że rozstrzygnięcie organów w rozpoznawanej sprawie
w zakresie kwalifikacji spornej wiaty jako budynku a nie budowli - jak tego chce Skarżąca - nie zostało oparte wyłącznie na dokumencie urzędowym jaki niewątpliwie stanowi ewidencja gruntów i budynków. Choć zarzuty skargi jak i ich uzasadnienie zdają się w istocie zmierzać do wykazania niezgodności kwalifikacji prawnopodatkowej spornej wiaty dokonanej na podstawie przepisów u.p.o.l. z kwalifikacją dokonaną i nieprawidłowo przyjętą jako podstawa rozstrzygnięcia, w ocenie Skarżącej, przez organ na podstawie art. 3 pkt 2,pkt 3 u.p.b., art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne i § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 40 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej oraz pkt 1 ppkt 2 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), to jednakże Sąd podkreśla, że powyższe stanowisko Skarżącej oparte zostało na błędnym założeniu Skarżącej, co do podstaw faktycznych i prawnych zaskarżonej decyzji.
Jak bowiem wynika zarówno ze stanu faktycznego sprawy jak i uzasadnienia decyzji organu I i II instancji, jedyną i przesądzającą podstawą faktyczną i prawną rozstrzygnięcia nie były, jak zdaje się sugerować Skarżąca, ustalenia organów oparte na kwalifikacji spornej wiaty zawartej w ewidencji gruntów i budynków. Przeciwnie, jak wynika z akt sprawy, organy przeprowadziły własne postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do spornej wiaty aby na podstawie jego wyników dokonać prawnopodatkowej kwalifikacji ww. wiaty
na gruncie przepisów u.p.o.l. Dnia 9 marca 2016 r. organ I instancji przeprowadził bowiem, w obecności przedstawicieli Skarżącej, oględziny spornego obiektu, z którego to dowodu sporządzony został protokół zawierający szczegółowy opis ww. wiaty oraz sporządzona bogata dokumentacja zdjęciowa załączona do powyższego protokołu. Jak wynika z przedmiotowego protokołu i dokumentacji zdjęciowej sporna wiata stanowi obiekt murowany, wolnostojący, osadowiony na fundamentach, trwale związany z gruntem, zadaszony w całości, o posadzce częściowo wylanej a częściowo wyłożonej płytami betonowymi drogowymi- pełnymi, o ścianach murowanych przy czym ściany boczne i tylne wiaty pełne zaś ściana frontowa również murowana z otworem okiennym oraz dwoma otworami technologicznymi i rozdzielonym filarem murowanym. Z protokołu oględzin wynika także, iż obiekt wiaty wykorzystywany jest do składowania tarcicy. Ponadto, na co zasadnie zwrócił uwagę organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, frontowa ściana jest zabudowana w połowie od fundamentu po dach i w części zabudowanej znajduje się okno zaś druga połowa, która spełnia funkcję wjazdów, wydzielona jest filarem rozdzielającym wjazd na dwie części a ponadto od góry jest wydzielona drewnianą opaską wspomagającą funkcję wydzielenia przestrzeni wiaty
od przestrzeni zewnętrznej (dow. fotografie spornej wiaty).
Mając na uwadze ww. ustalenia faktyczne, w ocenie Sądu, zasadnie organy uznały, że obiekt spornej wiaty spełnia definicję legalną budynku zawartą w art. 1a
ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W ocenie Sądu zauważyć bowiem należy, że ww. ściany, w tym również frontowa, spełniają swoją funkcję, tj. wyodrębniają sporny obiekt z przestrzeni zewnętrznej w taki sposób, iż da się opisać, która część przestrzeni ogólnej należy do przestrzeni spornej wiaty, a która jest przestrzenią zewnętrzną w stosunku do niej. Da się również określić położenie spornego obiektu. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, w oparciu o ww. materiał dowodowy, nie sposób również uznać, że ściana frontowa nie spełnia funkcji przegrody budowlanej. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego umieszczone w niej otwory technologiczne nie pozbawiły jej ww. funkcji przegrody i pomimo ich istnienia nadal możliwe jest wyodrębnienie tego obiektu z przestrzeni zewnętrznej w taki sposób, gdzie da się co do zasady opisać, która część przestrzeni ogólnej należy do przestrzeni obiektu, a która jest przestrzenią zewnętrzną w stosunku do obiektu oraz da się określić położenie spornej wiaty w przestrzeni. Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku fakt, że dany obiekt posiada otwarty wjazd nie świadczy o tym, że nie jest on wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi.
Odnosząc się natomiast do posłużenia się przez organy – w odniesieniu
do kwalifikacji ww. wiaty – informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków Sąd zauważa, że informacje te choć uwzględnione przez organy, nie pozostawały
w sprzeczności z ww. ustaleniami faktycznymi organów i dokonaną na ich podstawie prawnopodatkową kwalifikacją ww. wiaty na podstawie przepisów u.p.o.l. W związku
z powyższym nie sposób uznać, że to dane z ewidencji gruntów i budynków miały rozstrzygający, decydujący wpływ na prawnopodatkową kwalifikację spornego obiektu przez organy podatkowe. Choć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powoływał się na dane zawarte w powyższej ewidencji to jednakże, wobec własnych ustaleń faktycznych organu dokonanych w zakresie cech spornego obiektu i dokonaniu na tej właśnie podstawie prawnopodatkowej kwalifikacji ww. wiaty na gruncie przepisów u.p.o.l. uznać należało, że informacje zawarte w ww. ewidencji de facto wzmacniały stanowisko organów nie stanowiąc jednak rozstrzygającej podstawy rozstrzygnięcia. Stanowisko Skarżącej prezentowane w skardze, w odniesieniu do błędnego oparcia się przez organ na zapisach zawartych w ewidencji gruntów i budynków można by poddać rozważaniom jedynie w sytuacji bądź braku jakichkolwiek własnych ustaleń faktycznych organu bądź niezgodności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z ustalonym przez organ stanem faktycznym przy jednoczesnym przyznaniu prymatu danym zawartym w ww. ewidencji – co w rozpoznawanej sprawie nie miało jednak miejsca.
Reasumując, w ocenie Sądu organ podatkowy na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym oględzin spornego obiektu udokumentowanych
m.in. protokołom z oględzin i dokumentacją fotograficzną, prawidłowo stwierdził,
że ww. obiekt należy uznać za budynek w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Organ ustalając stan faktyczny, prawidłowo wziął pod uwagę również informacje podane
w ewidencji gruntów i budynków, które pokrywały się z ww. ustaleniami faktycznymi organów, uznając także na ich podstawie (choć nie wyłącznie), że sporna wiata stanowi budynek.
Tym samym Sąd uznał, że zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia prawa materialnego okazały się bezzasadne. Wobec powyżej wskazanych okoliczności faktycznych zasadnie organy przyjęły, że sporna wiata spełniła wszystkie przesłanki
art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Ponadto skoro informacje zawarte w ewidencji gruntów
i budynków, nie stanowiły ani rozstrzygającej ani wyłącznej podstawy prawnopodatkowej kwalifikacji ww. wiaty na podstawie przepisów u.p.o.l. - a ponadto były zgodne z własnymi ustaleniami organów dokonanymi na gruncie przepisów u.p.o.l. - to tym samym zarzuty skargi w odniesieniu do naruszenia art.1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 2 u.p.b., art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 u.p.b., art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 21 u.p.b. nie mogły stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd. Z tych samych powodów Sąd uznał także za bezzasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. - 21 ust. 1 u.p.g.k. i art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 40 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej oraz pkt 1 ppkt 2 Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Także zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy, w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 40
ww. ustawy o statystyce publicznej i pkt 1 ppkt 2 ww. załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r., nie mógł stanowić uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd skoro prawnopodatkowa kwalifikacja spornego obiektu
w rozpoznawanej sprawie nastąpiła na podstawie przepisów rangi ustawy, tj. u.p.o.l.
Zatem za bezpodstawny należy uznać zarzut, że Organ niezasadnie uznał sporną wiatę za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., wskutek czego bezpodstawnie odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. A zatem sporna wiata będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek.
Ponadto, w ocenie Sądu, w rozstrzyganej sprawie organy działały na podstawie i w granicach prawa, nie naruszyły wynikającej z art. 120 O.p. zasady legalizmu, Sąd nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 P 1 O.p.) zupełności postępowania podatkowego (art. 187 § 1 O.p.) oraz właściwego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 180 § 1, art. 188 O.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 O.p.
Nie budzi wątpliwości, że organy podatkowe mają obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy, w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a ponadto, że zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności m.in. opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obowiązkom tym sprostały podejmując wszelkie niezbędne kroki do zgromadzenia materiału dowodowego, który można uznać za kompletny dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Organ ponadto przeprowadził ocenę wszystkich istotnych
dla rozstrzygnięcia dowodów, bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, wypowiedział się co do każdego z nich, postępując zgodnie z zasadą wyrażoną
w art. 187 § 1 O.p.
Ponadto Sąd uznał, że zasadnie uznały organy podatkowe, że dokument prywatny w postaci przedłożonej przez Skarżąca opinii autorstwa mgr inż. arch. K. I. w przedmiocie prawnopodatkowej kwalifikacji spornej wiaty nie był wiążący dla organu, albowiem dokument ten stanowił opinię co do prawa, organy
zaś są uprawnione i zobowiązane do dokonywania samodzielnej oceny skutków prawnych prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Fakt zaś odmiennej kwalifikacji prawnopodatkowej spornej wiaty przez organ aniżeli dokonana w ww. dokumencie prywatnym przedłożonym przez Skarżącą, nie może stanowić podstawy uzasadniającej zasadność naruszenia przez organy art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. Odnosząc się natomiast do odmowy przyznania ww. dokumentowi mocy dowodowej Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) P.p.s.a. jedynie naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd. Takiego istotnego związku wpływu ww. opinii na wynik rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 194 § 3 O.p. poprzez uznanie przez organy, iż nie są uprawnione do kwestionowania wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków, Sąd zarzutu tego nie podzielił, albowiem jak wynika z ww. ustaleń w rozpoznawanej sprawie organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (oględziny spornej wiaty) a wyniki tych ustaleń stanowiły de facto zasadniczą podstawę prawnopodatkowej kwalifikacji spornego obiektu. Okoliczność, że wyniki samodzielnych ustaleń organów pokryły się z zapisami w ewidencji gruntów i budynków nie daje, w ocenie Sądu, podstawy do twierdzenia, że organy dokonały prawnopodatkowej kwalifikacji ww. wiaty wyłącznie z oparciu o zapisy powyższej ewidencji przyznając im prymat nad pozostałymi ustaleniami faktycznymi organów ani też do twierdzenia, że zapisy w powyższej ewidencji były niezgodne z prawonopodatkową kwalifikacją spornej wiaty na podstawie przepisów u.p.o.l. Tym samym za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 u.p.g.k.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wobec czego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło