I SA/Sz 928/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-01-21

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Bolesław Stachura, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego jest uzasadniona, gdy podatnik powołuje się na trudną sytuację finansową i zdrowotną, a posiada majątek nieruchomy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ podatnik nie wykazał istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Posiadanie przez podatnika majątku nieruchomego, który może generować dochód, a także brak wystarczających dowodów potwierdzających jego niezdolność do pracy, przemawiają przeciwko udzieleniu ulgi. Umorzenie zaległości w tej sytuacji byłoby sprzeczne z zasadą powszechności opodatkowania i interesem społecznym.
Stan faktyczny
Skarżący J.D. zwrócił się o umorzenie zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu I raty za 2015 r., powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną po śmierci matki. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na brak przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a także na posiadanie przez skarżącego majątku nieruchomego. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje argumenty i kwestionując postępowanie organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu I raty za 2015 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Bornego S. z dnia [...] nr [...], w sprawie odmowy J.D. umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z tytułu I raty za 2015r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że J.D. zwrócił się do Burmistrza B. z wnioskiem o umorzenie zaległej I raty podatku w kwocie [...] zł, uzasadniając prośbę trudną sytuacją finansową, spowodowaną tym, że po śmierci w 2013 roku matki, którą się opiekował, jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z zasiłku okresowego z MOPS w wysokości [...] zł miesięcznie i bonów żywnościowych. We wniosku wskazał także, że ma [...] lat, znaczne wydatki, tj. opłaca gaz, światło i wodę oraz śmieci, zaś na leki wydaje [...] zł. Oświadczył, że cały czas poszukuje pracy. Burmistrz B. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie uzyskanego materiału dowodowego odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Organ podatkowy ustalił, że okoliczności sprawy, na które wnioskodawca wskazuje, nie mają charakteru przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, określonych w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2014 r. poz. 183 ze zm.), dalej zwanej "O.p.". Organ I instancji zauważył, że Wnioskodawca regularnie korzysta z pomocy społecznej otrzymując zasiłek okresowy w kwocie [...] zł, a także, iż skierowany do prac społecznych za [...] zł za 40 godzin miesięcznie, odmówił ich wykonywania. W decyzji podkreślono także, że w 2014 r. umorzono podatnikowi zaległości podatkowe. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o uwzględnienie wniosku, powtarzając w nim te same argumenty dotyczące ciężkiej sytuacji materialnej i osobistej, w jakiej się znalazł po śmierci matki A.D. w 2013 roku, którą opiekował się przez 9 lat i pobierał z tego tytułu zasiłek pielęgnacyjny. Podniósł ponownie, że jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy w zakładach pracy chronionej, gdyż ma kłopoty z kręgosłupem. Z tego też powodu odmówił wykonywania zaproponowanych mu prac społecznie-użytecznych, bo to praca fizyczna wymagająca dźwigania i ruchu, a on jest niepełnosprawny ruchowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Kolegium wskazując na przesłanki umorzenia zaległości podatkowych z art. 67a O.p. oraz uznaniowy charakter decyzji w sprawie przyznania ulg podatkowych, stwierdziło, na podstawie argumentów i dowodów przedłożonych przez Stronę, że nie udowodniła istnienia żadnych nadzwyczajnych okoliczności stanowiących przesłanki pozwalające na umorzenie zaległości podatkowej. Organ zauważył, że Podatnik nie potwierdził żadnych dokumentem okoliczności związanych ze schorzeniami, które uniemożliwiają podjęcie prac polegających na ruchu i dźwiganiu. Ponadto wskazano, że posiada majątek nieruchomy – dom o pow. [...]kw. i działka gruntu o pow. [...], który stanowiąc potencjał ekonomiczny nie jest przez Stronę wykorzystywany poprzez oddanie w najem, czy dzierżawę, która pozwoliłaby na zapłatę podatku od posiadanego majątku. Zdaniem Kolegium sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego upoważnia do stwierdzenia, że przy efektywnym wykorzystaniu posiadanego majątku nieruchomego i ustawieniu właściwej hierarchii wydatków jest on w stanie zapłacić raz na kwartał [...] zł podatku bez narażania podstaw egzystencji, gdyż wciąż znajduje się w wieku posiadania zdolności produkcyjnej i nie wykazał żadnej nadzwyczajnej okoliczności, nieszczęścia, które nagle zachwiałoby jego równowaga płatniczą, uznając tym samym, że nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Stwierdzono także, że podatnik nie spełnia także przesłanki interesu publicznego aby skorzystać z ulgi podatkowej, gdyż korzysta z środków publicznych, w tym też już z ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, nie rokuje poprawy w kwestii płacenia podatków, jego sytuacja finansowa jest od lat taka sama, będzie składał kolejne wnioski o umorzenie, w tej sytuacji dalsze mnożenie tej pomocy jest niewskazane. W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję skarżący, nie zgadzając się z rozstrzygnięciami Kolegium i organu I instancji wniósł o umorzenie I raty podatku w kwocie [...] zł, wskazując na analogiczne okoliczności powoływane już we wniosku o ulgę oraz w odwołaniu, dotyczące bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, finansowej i zdrowotnej, których nie mógł przewidzieć, a które jego zdaniem świadczą o zasadności wniosku. Skarżący ponownie wskazał zatem na swój wiek, śmierć matki, trwający stan bezrobocia i brak możliwości podjęcia zatrudnienia stosownego do stanu zdrowia. Dodatkowo wskazał, że posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ze względu na swoje schorzenia, a także, że posiada wykształcenie wyższe, 30 letni już staż pracy, otrzymywanie do kwietnia zasiłku okresowego w kwocie [...] zł, prowadzenie dwuosobowego gospodarstwa domowego, opłacanie z zasiłku jedynie opłat za mieszkanie. Skarżący wskazał także, że umorzenie w 2013 r. i 2014 r. zaległości podatkowych, wynikało ze stwierdzonej ciężkiej sytuacji finansowej w związku ze śmiercią matki, zaś podstawą kolejnego wniosku była nieprzewidziana sytuacja związana z odebraniem zasiłku okresowego i pozostaniem bez środków do życia. Podniósł także, że nie uchyla się od płacenia podatków, gdyby miał pracę podatek zapłaciłby. Zwrócił także uwagę na niezgodne z prawem, jego zdaniem, postępowanie Burmistrza B., związane z wydaniem przez organ I instancji pisma z dnia 28 kwietnia 2015 r. (otrzymanego w dniu 30 kwietnia 2015 r.) stanowiącego ustosunkowanie się organu I instancji do odwołania podatnika oraz nieprzekazaniem skargi na to pismo do WSA w Szczecinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej o oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., określanej dalej jako "p.p.s.a"). Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, co upoważniałoby Sąd do uchylenia badanej decyzji w całości albo w części w oparciu o powołany powyżej przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 67a § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć zapłatę podatku na raty, odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53 a, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawę organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Charakter decyzji w przedmiocie ulg podatkowych regulowanych wskazanym wyżej przepisem nie budzi wątpliwości zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II FSK 1652/10, LEX nr 1121075), sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych organów podatkowych podlega ograniczonej kontroli sądu administracyjnego, który nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest trafny. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sprawia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności decyzji (wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2013 r., I SA/Lu 944/12, LEX nr 1298349). Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę winny zostać umorzone. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast zaskarżona decyzja "uznaniowa" podlega w pełnym zakresie badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustalonych granicach zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ale ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2004, str. 282). Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. "Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać wyłącznie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. "Ważny interes podatnika" ocenia się, mając na uwadze kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji; "ważnego interesu podatnika" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przy badaniu wskazanych przesłanek trzeba brać również pod uwagę, że umorzenie zaległości jest w istocie całkowitą rezygnacją z podatku, jest zatem odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania. Skoro bowiem zasadą jest, aby zobowiązanie podatkowe zostało zrealizowane, to podatnik nie powinien być z niego pochopnie zwalniany. Należy jednak podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nakłada na organy podatkowe obowiązek wnikliwego ustalenia stanu faktycznego oraz prawidłowej oceny zebranych dowodów. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191, art. 187 § 1 i art. 122 O.p. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2013 r., I SA/Kr 1663/12, LEX nr 1305394). W kontekście poczynionych wyżej uwag Sąd stwierdził, że organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązków i w sposób uprawniony uznały, że brak jest wystarczających przesłanek do udzielenia skarżącemu wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej z tytułu I raty za 2015 r. łącznego zobowiązania pieniężnego. Zdaniem Sądu w toku postępowania organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy. Ponadto wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcia w wydanych decyzjach obu instancji. Organy podatkowe prowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z obowiązującymi zasadami, zbadały sytuację materialną skarżącego, wzięły pod uwagę jego sytuację zdrowotną oraz poddały ocenie wszelkie argumenty i dowody, na które powoływał się skarżący. Ocenie tej, zdaniem Sądu, nie można zarzucić dowolności, gdyż opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie i doktrynie wykładni przepisów O.p. i mieści się w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. Organy wskazały bowiem, że dostrzegają trudną sytuację skarżącego, jednak ta sytuacja nie jest na tyle szczególna, by wskazywała na całkowitą niemożność zrealizowania zaległego zobowiązania. Skarżący upatrywał uzasadnienia dla udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w kwocie [...] zł w aktualnie trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej uniemożliwiającej podjęcie pracy. Organy dokonały analizy stanu majątkowego skarżącego, jego sytuacji rodzinnej. Sąd podzielił stanowisko organów, że okoliczności podnoszone przez skarżącego, biorąc pod uwagę również interes publiczny, nie uzasadniają dostatecznie wniosku podatnika o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo wskazały, że podatnik w rozpoznawanej sprawie nie uprawdopodobnił za pomocą stosownych dokumentów żadnej z podawanych okoliczności, w szczególności dotyczących złego stanu zdrowia, uniemożliwiającego podjęcie zatrudnienia. Ponadto, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo zwróciły uwagę, że podatnik jest właścicielem nieruchomości, odziedziczonej po matce, tj. domu o pow. [...] kw. oraz działki gruntu o pow. [...], przedstawiającego wymierną wartość, który może być wykorzystywany w celach zarobkowych. Zdaniem Sądu, fakt posiadania przez skarżącego wskazanego majątku, stwarza realną możliwość jego wynajęcia lub wydzierżawienia i uzyskania z tego tytułu dochodu w postaci np. czynszu najmu lub czynszu z dzierżawy. Słusznie organy zaakcentowały również, że skarżący nie wykazał aby podejmował jakiekolwiek próby rozwiązania swojej trudnej sytuacji, powstałej po śmierci matki, którą się w okresie wieloletnim opiekował. W rzeczywistości skarżący zarówno we wniosku, jak i w skardze jedynie ograniczył się tylko do twierdzenia, że ma [...] lat i nie może znaleźć pracy w związku z wiekiem i złym stanem zdrowia (niepełnosprawność ruchowa), podkreślając, że korzysta z pomocy społecznej i ulg w spłatach zobowiązań. Z powodu złego stanu zdrowia nie podjął się wykonywania prac proponowanych przez MOPS. Tymczasem skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, z którego wynikałoby, uzasadnienie dla takiego działania, w szczególności że istnieją w jego przypadku przeciwwskazania do wykonywania pracy z dużymi obciążeniami fizycznymi, dźwiganiem. Nawet jeśli zachodzą takie okoliczności, zdaniem Sądu, nie oznacza to, że skarżący nie może podjąć jakiegokolwiek innego zatrudnienia. Organy nie kwestionowały okoliczności, że podatnik faktycznie dotknięty jest schorzeniem kręgosłupa, jednak trafnie oceniono, że nie wykazano aby choroba ta pozbawiła skarżącego całkowicie zdolności do pracy. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie słusznie zatem uznano za gołosłowne, skoro nie przedstawił dostatecznych dowodów w tym zakresie (np. decyzji właściwego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności). Należało przy tym także zwrócić uwagę na powoływanie się przez skarżącego na wyższe wykształcenie i 30 letni staż pracy. W ocenie Sądu, są to okoliczności, które świadczą o posiadaniu kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. W tej sytuacji, powoływana przez skarżącego okoliczność, że poszukuje on pracy, w szczególności w zakładach pracy chronionej, jednakże bezskutecznie, nie została w żaden sposób wykazana, zatem twierdzenia w tym zakresie należało uznać za niewystarczające. Należało w tym miejscu podkreślić, że to po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 O.p. To zatem w interesie samego skarżącego należało przedstawienie dowodów celem wykazania okoliczności, na które się powołuje. W tej sytuacji podzielić należało ocenę organów podatkowych, że po stronie wnioskodawcy nie występowała przesłanka "ważnego interesu podatnika" opisana w art. 67 a § 1 O.p. Nie wystąpił interes podatnika w udzieleniu ulgi, ponieważ nie zachodziły szczególne, wyjątkowe okoliczności o charakterze obiektywnym, przemawiające za zastosowaniem dyspozycji tego przepisu. Należało podkreślić, że chociaż "ważny interes podatnika" nie zawsze należy wiązać z wystąpieniem okoliczności zupełnie nadzwyczajnych i losowych, to jednak konkretne okoliczności tej sprawy słusznie zostały ocenione przez organy, jako nieprzemawiające za zastosowaniem ulgi podatkowej. Należało zgodzić się z oceną organów, że za uwzględnieniem wniosku nie przemawiał też interes publiczny. Przesłanka ta została określona pojęciem nieostrym. Można przez to rozumieć – jak już wyżej wskazano - respektowanie wartości wspólnych dla ogółu społeczeństwa, jak np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, korekta błędnych decyzji organów podatkowych. Ponadto, interes publiczny polega nie tylko na zapewnieniu budżetowi państwa czy jednostki samorządu terytorialnego maksymalnych dochodów, ale także na zminimalizowaniu ewentualnych wydatków ponoszonych np. ze środków pomocy społecznej. Rozpatrując sprawę w aspekcie istnienia tej dyrektywy organ podatkowy powinien mieć na uwadze zarówno rzetelność podatnika w spełnianiu obowiązków daninowych wobec budżetu, jak i przyczyny, które spowodowały powstanie zaległości objętej wnioskiem o ulgę. Udzielenie ulgi podatkowej jest formą pomocy Państwa (Gminy) wobec podatnika. Względy sprawiedliwości, a zatem interes publiczny, przemawiają za tym, aby inaczej traktować tych podatników, którzy do powstania zaległości dopuścili lub doprowadzili świadomie, a inaczej tych, którzy nie mieli dostatecznego rozeznania. Oczywiście muszą to być sytuacje wyjątkowe. W niniejszej sprawie, przyczyną powstania rozpatrywanych zaległości nie była niewiedza podatnika, ani błędy w działalności organów podatkowych, lecz postępowanie skarżącego. Ponadto, nie ulega wątpliwości, że w interesie publicznym jest, ponoszenie, na zasadzie równości, ciężarów podatkowych. Jeżeli pojawiają się trudności w ich spłacie, istnieje możliwość udzielenia pomocy takiemu obywatelowi, ale – jak słusznie zauważył organ odwoławczy - o ile jego sytuacja pozytywnie rokuje na przyszłość, a problemy finansowe mają charakter przemijający. Interes publiczny nie przemawia bowiem za tym, aby koniecznie udzielać ulgi takim osobom, które nadal nie realizują swych wymagalnych zobowiązań pomimo wcześniejszego przyznania ulgi. W interesie społecznym nie leży udzielenie pomocy takiemu podatnikowi, który nie daje gwarancji wywiązania się z kolejnego programu ratalnego, skoro dotychczas jako beneficjent takiej pomocy, nie przystąpił nawet do jej realizacji. Rozważając sprawę w tym zakresie Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja jest właśnie sytuacją szczególną a zarazem tymczasową, zasługującą na szczególną pomoc i udzielenie kolejnego wsparcia. Wręcz przeciwnie, postępowanie wykazało, że skarżący nie podejmuje od kilku lat żadnych skutecznych działań aby doprowadzić do zmiany swojej sytuacji, korzystając stale z pomocy społecznej oraz z ulg w spłacie swoich zobowiązań. Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący dlaczego nie pracuje ani nie korzysta z możliwości zarobkowych związanych z posiadanym majątkiem nieruchomym. Jego osobista sytuacja nie jest zatem wyjątkowa. W takiej sytuacji umorzenie zaległości podatkowych byłoby w istocie sprzeczne z interesem społecznym, gdyż uszczupliłoby i tak niewystarczające na realizację zadań ustawowych dochody podatkowe Gminy, a także spowodowałoby dalsze mnożenie pomocy społecznej, z której skarżący uczynił swoje źródło utrzymania, pozbawiając tym samym takiej pomocy osoby znajdujące się w znacznie trudniejszej sytuacji niż skarżący. Ocena organu podatkowego w tym zakresie była zatem prawidłowa. Instytucja ulgi przewidziana w przepisach prawa podatkowego nie może służyć stałemu kredytowaniu podatnika, który to kredyt w sytuacji skarżącego przeobrażałby się raczej w stałe przerzucenie ciężarów podatkowych na innych podatników. Reasumując należało stwierdzić, że organy podatkowe zasadnie stwierdziły i uzasadniły swoje wnioski, że za umorzeniem zaległości z tytułu I raty zobowiązania pieniężnego za 2015 r. objętej wnioskiem nie przemawiał ani ważny interes podatnika, ani interes społeczny. Nie bez znaczenia w sprawie była również istota łącznego zobowiązania pieniężnego, o którego umorzenie ubiegał się skarżący w niniejszej sprawie, które jest podatkiem typu majątkowego, a więc zależnym tylko od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego, czy ten składnik majątkowy przynosi dochody (straty) lub czy podatnik dysponuje środkami pieniężnymi na zapłatę podatku. Przyjęcie tych przesłanek prowadziłoby w rzeczy samej do "zniesienia obowiązku podatkowego". Innymi słowy, naruszałoby zasadę powszechności opodatkowania. Dlatego stwierdzić należało, iż z uwagi na charakter łącznego zobowiązania pieniężnego nie jest przesłanką do umorzenia zaległości w tym podatku wskazanie przez podatnika braku środków pieniężnych na zapłatę podatku jako ważnego interesu podatnika, o czym stanowi art. 67a § 1 O.p. Taki też pogląd został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2004 r., (sygn. akt III SA 2919/03, niepublik.), który Sąd w niniejszym składzie w pełni podzielił. Mając na uwadze powyższe względy Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podejmując zaskarżoną decyzję, nie wykroczyło poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego (art. 67a § 1 pkt 3 O.p). Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do podważenia rozstrzygnięcia podjętego przez organy podatkowe w niniejszej sprawie. Skarżący nie podnosił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a jedynie polemizował z oceną faktów dokonaną przez organy podatkowe. Ocena ta jednak została dokonana po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności sprawy i nie można jej zarzucić dowolności. Sąd za zasadne uznał stwierdzenie, że skarżący nie wykazał istnienia podstaw do umorzenia zaległości. Ponownie wskazać przy tym należało, że interes podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 O.p. winien być ważny w sensie obiektywnym i nie może być on rozpatrywany jedynie z własnego subiektywnego odczucia strony, jak tego oczekuje skarżący. Podkreślenia jeszcze raz wymagało, że wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą być uzasadnione szczególnymi względami – i to nawet, gdy sytuacja podatnika jest niewątpliwie trudna i wymagająca podjęcia szeregu działań, nie zawsze korzystnych dla podatnika. Takich zaś względów skarżący - w ocenie Sądu - nie wykazał. Mają powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło