I SA/Sz 944/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. – W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 4 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca K. P. – W. (ur. w [...] r.), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że dotychczas nie pracowała. Jest matką samotnie wychowującą dziecko ([...] syn J.). Mąż regularnie nie płaci alimentów. Odnośnie do majątku, wskazała na mieszkanie o powierzchni [...] m2 . Oświadczyła, że nie posiada wartościowych przedmiotów; z uzasadnienia wniosku wynika, że nie posiada oszczędności. Skarżąca oświadczyła, że mieszka i gospodaruje sama. Wskazała, że obywa staż w S., zaznaczyła, że nie ma jeszcze umowy. Podała, że ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania w wysokości ok. [...] zł, a na utrzymanie dziecka ok. [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, kierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżąca przedłożyła kopie następujących dokumentów: - zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o tym, że skarżąca w zeznaniu podatkowym PIT -36 za 2012 rok wykazała dochód w wysokości [...] zł, - wyciągów z rachunku bankowego skarżącej za okres od 15 lipca do 29 października 2013 r., - zaświadczenia S. w [...] z dnia 29 października 2013 r., w którym podano, że skarżąca jest zatrudniona od dnia 1 października 2013 r. na czas określony do 31 października 2014 r. na stanowisku [...], wynagrodzenie (bez podania wysokości) płatne jest raz w miesiącu z dołu do 10 każdego miesiąca, - odpisu wyroku Sądu Rejonowego w [...] zasądzającego od A. W. na rzecz J.W. rentę alimentacyjną w kwocie po [...] zł miesięcznie, - rachunków potwierdzających zakup w okresie od lipca do października b.r. rolet, listwy halogenowej, odkurzacza, roweru oraz dorobienie klucza, na łączną kwotę [...] zł, - zawiadomienia zarządcy nieruchomości o wysokości opłat za lokal mieszkalny o pow. [...] m² - od stycznia 2013 r. w kwocie [...] zł, - faktur za energię elektryczną za okres od maja do września b.r. – na kwotę średnio ok. [...] zł miesięcznie, - rachunku za przedszkole (E. w [...]) za styczeń b.r. w wysokości [...] zł. - kopi wezwania do zapłaty z dnia 1.10.2013 r. opłaty za wieczyste użytkowanie w wysokości [...] zł. Skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że skarżąca pozostaje z mężem w faktycznej separacji od maja 2012 r., w związku z czym nie ma wiedzy na temat jego dochodów, od maja 2012 r. nie mieszka z mężem i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa. Oświadczyła nadto, że do chwili podjęcia zatrudnienia z dniem 1 października 2013 r. była studentką i pozostawała na utrzymaniu rodziców. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżąca złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Podkreślenia wymaga, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 61/04, dostępne w bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (postanowienie NSA z 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FZ 237/13, Lex nr 1310078). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Wskazać należy, że aktualnie skarżąca jest zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, sprowadzających się obecnie do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca, nie wykazała, że poniesienie przez nią kosztów sądowych jest niemożliwe i spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Złożone oświadczenie o braku środków finansowych na uiszczenie opłaty od skargi jest niepełne, skarżąca nie wykazała istotnej informacji umożliwiającej ocenę jej możliwości płatniczych w sprawie, t.j. nie podała wysokości wynagrodzenia w związku z zatrudnieniem jej od dnia 1 października 2013r. na stanowisku [...] w [...]. Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku z dnia 30 września 2013 r. wskazała na staż w S. i oświadczyła: "nie mam jeszcze umowy". W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 7 października 2013r. do nadesłania zaświadczenia o wysokości wypłaconych skarżącej środków pieniężnych za wykonywane czynności w ramach odbywanego stażu w okresie ostatnich trzech miesięcy, przedstawiła zaświadczenie (z dnia 29.10.2013 r.), z którego wynika, że od dnia 1 października 2013 r. jest już zatrudniona. Przedłożone zaświadczenie nie wskazuje jednak na wysokość wynagrodzenia, a skarżąca oświadczyła w dniu 29 października 2013 r., że w zaświadczeniu "brak jest informacji o wypłaconych środkach z tytułu odbywanego stażu, albowiem umowa została zawarta dopiero od 1 października 2013 r. i pierwsza wypłata nastąpi w listopadzie 2013 r." Powyższa okoliczność oznacza, że skarżąca, mimo świadomości konieczności złożenia oświadczenia o wysokości dochodów wnioskodawcy w celu rozpoznania złożonego wniosku (pkt 10 formularza PPF "Dochody", z którym zapoznała się w dniu 30 września 2013 r.) nie wykonuje tego obowiązku, a zatem, wbrew wymogom art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie wykazuje że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niezależnie bowiem od treści kierowanego do niej wezwania (tj. wezwania do przedstawienia "zaświadczenia S. o wysokości wypłaconych skarżącej środków pieniężnych"), sporządzonego w oparciu o dane wynikające z formularza PPF (poz. 10 "Dochody"), nadal aktualnym pozostawał obowiązek wykazania wysokości dochodów strony ubiegającej się o prawo pomocy. Brak tej istotnej informacji uniemożliwia bowiem dokonanie oceny czy, i w jakim zakresie skarżąca jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny Dodatkowo stwierdzić należy, że analiza przedstawionych dokumentów w sprawie, prowadzi do wniosku, że nie można skarżącej zaliczyć do osób ubogich. Pomimo młodego wieku ([...] lat) jest już właścicielką dużego mieszkania w [...] (o powierzchni [...] m² - pismo zarządcy nieruchomości k. [...]), w którym zamieszkuje, według oświadczenia, z [...] synem. Jako tegoroczna absolwentka uczelni [...] już od 1 października 2013 r. podjęła zatrudnienie w [...] na stanowisku [...]. Pomimo separacji (oświadczenie skarżącej), K. P.-W. otrzymuje środki pieniężne od swego męża (kwota [...] zł- cz. [...] alimentów przekazana skarżącej w dniu 10.10.2013 r. k. [...]). Nadto podkreślenia wymaga, że rodzice skarżącej, na których utrzymaniu pozostawała ona do dnia podjęcia zatrudnienia, udzielali jej znacznego wsparcia finansowego, który umożliwiał, m.in. opłatę pobytu dziecka skarżącej w prywatnym punkcie przedszkolnym (ok. [...] zł miesięcznie), bieżącą opłatę rachunków za mieszkanie. Zauważyć też należy, że wykazaną zaległość z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie nieruchomości w kwocie [...] zł skarżąca uiściła w dniu 22 października b.r. (wyciąg z rachunku bankowego k. [...]). K. P. – W. nie wykazała innych zaległości pieniężnych. Mając powyższe uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.