I SA/Sz 947/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.U.R. "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do października 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. A. U. R. "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w S., reprezentowana przez doradcę podatkowego, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, Spółka prowadziła od 2008 r. handel hurtowy napojami, w tym napojami alkoholowymi (piwo). Obecnie spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, w dniu 18 listopada 2013 r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Wskazała, że nie posiada środków finansowych, które pozwoliłyby na dokonanie wpisu od skargi w sprawie. Wyjaśniła, że od 2008 roku przestała generować wysokie obroty, w związku z czym spadły zyski, banki wypowiedziały kredyty, a dostawcy ograniczyli dostawy. Spółka przeprowadziła restrukturyzację polegającą na zamknięciu nierentownych oddziałów, zwolnieniu pracowników, a także sprzedaży majątku Spółki w celu spłacenia głównych wierzycieli. Działania te nie przyniosły wymiernego rezultatu, Spółka zaprzestała prowadzonej działalności, koncentrując się na windykowaniu należności oraz spłacie zobowiązań. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca Spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi (-) [...] zł, wartość jej środków trwałych: [...] zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu: [...] zł. Na wskazanym rachunku bankowym prowadzonym przez Bank BPH stan środków pieniężnych wynosił [...] zł, przy czym Spółka wyjaśniła, że Naczelnik III Urzędu Skarbowego, w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji w sprawie, zablokował ten rachunek bankowy do kwoty [...] zł. Do wniosku Spółka dołączyła złożony w dniu 18 listopada 2013 r. wniosek o ogłoszenie upadłości, wraz załącznikami (m. in. z wydrukiem KRS skarżącej na dzień 18.11.2013 r., wykazem majątku Spółki na dzień 18.11.2013 r., bilansem oraz rachunkiem zysków i strat spółki na dzień 31.10.2013 r., spisem wierzycieli i dłużników Spółki na dzień 18.11.2013 r., wykazem tytułów egzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych przeciwko Spółce na dzień 18.11.2013 r.). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Spółka przedłożyła: - raport kasowy za okres 1 sierpnia do 31 sierpnia 2014 r. z wykazanym brakiem obrotów gotówką w tym okresie, - wyciągi z rachunku bankowego spółki za okres od 8 lipca do 5 września 2014 r. z saldem końcowym [...] zł, w których wskazano, że środki pieniężne są zablokowane do kwoty [...] zł, - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 rok z wykazanym przychodem [...] zł i dochodem [...] zł, - deklaracja dla podatku VAT za I i II kwartał 2014 r. (VAT-7K) z wykazanym nabyciem towarów i usług pozostałych w kwocie odpowiednio [...] zł i [...] zł; Spółka nie zadeklarowała dokonania w ww. okresie innych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, - bilans i rachunek zysków i strat na dzień 31 października 2013 r., - dwa zarządzenia zabezpieczenia z dnia 30 lipca 213 r. wydane przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, - postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt XII GU 176/13 o oddaleniu wniosku skarżącej Spółki o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, z uwagi na to, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki na dzień 30 czerwca 2014 r., pełnomocnik wyjaśnił, że Spółka nie posiada środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia osoby uprawnionej do sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat. Sytuacja finansowa Spółki od dnia 31 października 2013 r. ciągle się pogarsza, "gdyż nie osiągając przychodów pokrywa co miesiąc koszty utrzymania, w tym najmu pomieszczeń i usług telekomunikacyjnych, co potwierdzają przedłożone deklaracje VAT-7K". Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 442/14, z dnia 5 grudnia 2013 r., II FZ 1102/13; z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 185/10; z dnia 19 maja 2010 r., II FZ 156/10, dostępne w bazie orzeczeń NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wynika z powyższego, że ciężar przekonania oceniającego do zasadności żądania spoczywa na wnioskodawcy, a jeżeli jest nim osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, to wykazanie przez nią zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy sprawia, że weryfikacja ta może (ale nie musi) być dla niej pozytywna. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Po przeanalizowaniu przedstawionej przez Spółkę sytuacji finansowej i majątkowej należało stwierdzić, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący, że nie posiada aktualnie dostatecznych środków na uiszczenie pełnych kosztów sądowych w sprawie. Skarżąca Spółka wskazała, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Ze znajdującej się w aktach sprawy odpisu KRS nie wynika, iżby Spółka zawiesiła działalność gospodarczą. Sąd Rejonowy, w oparciu o dokumenty datowane na 31 października 2013 r. wskazał w postanowieniu z dnia 25 marca 2014 r., że majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania i oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację Spółki. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające sytuację majątkową i finansową Spółki według stanu na koniec października 2013 r. Z bilansu i rachunku zysków i strat wynika, że spółka nie posiadała na koniec października 2013 r. długoterminowych zobowiązań, zobowiązania krótkoterminowe wynosiły [...] zł. Spółka wykazała zysk o wartości [...] zł, należności krótkoterminowe o wartości [...] zł, w tym dochodzone na drodze sądowej o wartości [...] zł. Za rok 2013 Spółka zadeklarowała dochody w wysokości [...] zł (przychody [...] zł, koszty [...] zł). Wbrew wezwaniu, Spółka nie przedłożyła bilansu i rachunku zysków i strat za I półrocze 2014 r. (t.j. według stanu na koniec czerwca 2014 r.) i podniosła, że nie posiada środków na ich sporządzenie. Przedłożyła kwartalne deklaracje dotyczące podatku VAT (za I i II kwartał 2014 r.), w których zadeklarowała nabycie towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł, a jej pełnomocnik wyjaśnił, że Spółka "nie osiągając przychodów pokrywa co miesiąc koszty utrzymania, w tym najmu pomieszczeń oraz usług telekomunikacyjnych". W tym kontekście wskazać należy, że dane wynikające z przedstawionych dokumentów budzą poważne wątpliwości co do aktualnej rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej, a w konsekwencji, jej możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Po pierwsze, wskazać należy, że pomimo przedstawienia dokumentów potwierdzających blokadę środków na rachunku bankowym, brak obrotów środkami pieniężnymi w kasie i pomimo złożenia oświadczenia o nieprowadzeniu przez Spółkę działalności gospodarczej, Spółka pokrywa bieżące koszty utrzymania, w tym koszty najmu pomieszczeń, usługi telekomunikacyjne (oświadczenie pełnomocnika Spółki z dnia 15 września 2014 r. oraz deklaracje VAT-7K). W okresie od stycznia do czerwca b.r. wydatki te stanowiły kwotę łącznie [...] zł. Skarżąca Spółka nie wskazała źródła finansowania tych wydatków i wysokości posiadanych środków pieniężnych. W związku z tym niemożliwe jest dokonanie oceny jakie są aktualnie rzeczywiste możliwości płatnicze skarżącej Spółki w sprawie. Po drugie, wynika z powyższego, że skarżąca posiada aktualnie nieruchomości na podstawie umowy najmu. Wielkość posiadanych nieruchomości nie została jednak przedstawiona we wniosku, w związku z tym niemożliwe jest dokonanie oceny, czy skarżąca Spółka posiada możliwości wykorzystania majątku do prowadzenia działalności gospodarczej (spółka prowadziła uprzednio działalność gospodarczą w zakresie hurtowej sprzedaży napojów alkoholowych). W tym miejscu podkreślić należy, że koszty postępowania sądowego przedsiębiorca powinien przewidzieć w ramach kosztów prowadzonej działalności gospodarczej i to traktując je priorytetowo z uwagi na ich publicznoprawny charakter. Nie można zatem preferować innych wydatków, z pominięciem należnych kosztów sądowych w sprawie. Poza tym nie może umknąć uwadze, że deklarując brak odpowiednich środków, Spółka powinna wykazać, że podjęła wszelkie niezbędne działania do ich zdobycia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951, postanowienie NSA z 20 lutego 2014 r. sygn. akt II FZ 124/14, LEX nr 1426679), w tym np. poprzez zaciągnięcie kredytu lub podwyższenie kapitału zakładowego (por. B. Dauter, "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Warszawa 2009, wyd. 2, str. 673). Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.