I SA/Sz 969/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-01-08
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadna, gdy strona kwestionuje skuteczność doręczenia zastępczego decyzji na adres zameldowania, pod którym nie przebywała, a organy podatkowe dysponowały informacją o miejscu jej zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania była zasadna. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie wykazała należytej staranności w poinformowaniu organów podatkowych o zmianie adresu zamieszkania lub podaniu adresu korespondencyjnego. Organy podatkowe miały prawo doręczać pisma na adres wskazany w ewidencjach podatkowych, a skarżący powinien był zorganizować odbiór korespondencji, mając świadomość przebywania poza dotychczasowym miejscem zamieszkania.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającej jego solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Skarżący twierdził, że decyzja nie została mu skutecznie doręczona w trybie zastępczym na adres zameldowania, pod którym nie przebywał, a organy podatkowe dysponowały informacją o jego miejscu pracy. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie wykazał należytej staranności w poinformowaniu o zmianie adresu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
1. Decyzją z dnia 13 listopada 2013 r., nr [...] Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. orzekł o solidarnej odpowiedzialności P. L. (dalej przywoływany jako: Skarżący) jako byłego członka Zarządu "I." S. z o.o., za jej zaległe zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - grudzień 2008 r. i styczeń 2009 r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł.
Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 5 grudnia 2013 r., w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej przywoływana jako "O.p.") Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 19 grudnia 2013 r.
2. Pismem z dnia 11 kwietnia 2014 r., Skarżący wniósł odwołanie podnosząc, że nie dysponuje żadnymi danymi dotyczącymi decyzji, ponieważ decyzja ta nigdy nie została mu doręczona. Wobec powyższego, wniósł o niezwłoczne doręczenie przedmiotowej decyzji, zaś na wypadek odmowy, o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając wniosek, Skarżący zakwestionował skuteczność doręczenia zastępczego, ponieważ decyzja została wysłana na adres jego zameldowania tj: S., ul. [...] pod którym nigdy nie przebywał z zamiarem dłuższego pobytu. Wskazał, iż przyczyną takiego stanu rzeczy jest przerwany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego remont. Zdaniem Skarżącego, wszelka korespondencja powinna być kierowana na jego adres zamieszkania (którego w piśmie jednak nie podał). Podkreślił, że organy podatkowe dysponują informacją o miejscu jego pracy, tj. P. H. I. Sp. o.o. z siedzibą w G. przy ul. [..] i na ten adres powinna być wysyłana wszelka korespondencja. Nadto Skarżący wskazał, że ze względu na niskie zarobki i trudną sytuację życiową, nie posiada stałego miejsca zamieszkania.
Powołując treść przepisów O.p. wskazał, że z niezrozumiałych przyczyn Organy podatkowe posługują się jego adresem zameldowania, którego nie można utożsamiać z adresem zamieszkania, pomimo posiadania adresu pod którym faktycznie funkcjonuje i pod którym odbiera korespondencję. Dodał, że o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym przeciwko jego osobie, dowiedział się w dniu 4 kwietnia 2014 r. tj. gdy jego pracodawcy doręczono zawiadomienie z dnia 2 kwietnia 2014 r. o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Doręczenie tego dokumentu, było pierwszą informacją jaką zobowiązany uzyskał o tym, że Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S., prowadzi wobec niego postępowanie podatkowe. Żadne z pism w postępowaniu nie zostały mu nigdy doręczone.
3. W dniu 27 maja 2014 r., Dyrektor Izby Skarbowej w S. wydał postanowienie nr [...] odmawiające Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powołując treść art.162 § 1 O.p., Organ wskazał, że instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych będących wynikiem jego uchybienia jeżeli podmiot, który uchybił terminowi nie ponosi w tym zakresie winy. Brak winy z kolei oznacza, że zainteresowany dopełnił obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Oceną tej przesłanki powinien być natomiast obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, a jakiekolwiek, choćby nawet lekkie, zdaniem Organu, niedbalstwo zainteresowanego dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S., kwestionowanie przez Skarżącego zasadności doręczenia mu przedmiotowej decyzji w trybie zastępczym (art.150 § 1 O.p.), ponieważ nie została wysłana na adres jego miejsca pracy a zameldowania, pod którym nigdy nie mieszkał z zamiarem dłuższego pobytu, faktycznie tam nie mieszka i nie odbiera korespondencji - nie może być prawnie skuteczne.
Powołując treść przepisów dotyczących doręczeń z O.p. Organ wskazał, iż generalną zasadą odnoszącą się do miejsca doręczenia pism osobom fizycznym jest zasada, iż ma być to przede wszystkim mieszkanie adresata lub miejsce jego pracy, przy czym wybór kolejności miejsca doręczenia należy do organu podatkowego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S., Organ podatkowy I instancji dokonał wyboru miejsca doręczenia decyzji prawidłowo, ustalając i wysyłając korespondencję na adres: S., ul.[...] . Organ nie ma podstaw do tego aby wątpić, że adres ten jest prawidłowy. Skarżący w zgłoszeniu ZAP-3 wskazał jako adres zamieszkania S., ul. [...] (z dnia 13 sierpnia 2012 r.) i taki sam adres zamieszkania wpisał w zgłoszeniu NIP – 7, z dnia 19 marca 2013 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że Skarżący w Urzędzie Miasta w S., zgłosił adres zameldowania od 25 czerwca 2012 r. S., ul.[...] .
W Urzędzie Skarbowym w S., również wskazał adres rejestracyjny ważny od 25 czerwca 2013 r.: S. ul. [...] W lipcu 2012 r. jako prezes zarządu, wskazał ww. adres jako siedzibę P. H. I. sp. z o.o.[....] . Skarżący w Urzędzie Skarbowym w S., złożył za ostanie dwa lata zeznanie podatkowe, od czerwca 2012 r. wskazując adres: S., ul. [..]
Dyrektor Izby Skarbowej w S. zauważył przy tym, iż formularze są tak skonstruowane, że można w nich podawać adres do korespondencji inny niż miejsce zameldowania czy zamieszkania. Ważne jest aby strona podała taki adres, który umożliwia odebranie korespondencji.
Wskazany adres do korespondencji: [...] Skarżący wskazał po raz pierwszy dopiero w odwołaniu z dnia 11 kwietnia 2014 r.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S., podniesione przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, tym samym nie spełnił on wszystkich przewidzianych przepisami prawa przesłanek, które obligowałyby Organ do przywrócenia terminu.
Skarżący zgłaszając Organom adres miejsca zamieszkania, pod którym nie zamierzał w rzeczywistości przebywać, powinien się liczyć z tym, że może być do niego kierowana korespondencja, zatem winien był zgłosić organowi podatkowemu na stosownych formularzach adres faktycznego zamieszkiwania lub inny, korespondencyjny, umożliwiający odbiór ewentualnych przesyłek, lub wyznaczyć osobę do ich odbioru lub w inny sposób zabezpieczyć odbiór korespondencji kierowanej do niego. Ponadto ze złożonego wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, od kiedy zobowiązany nie zamieszkiwał pod dotychczasowym adresem.
Za nieuzasadniony Organ uznał zarzut wysłania przez Organ podatkowy, postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz decyzji z dnia 13 listopada 2013r. na adres, który nie miał umocowania w jakimkolwiek oświadczeniu woli złożonym przez stronę. Zgłoszenie przez stronę ww. adresu Organom podatkowym, było właśnie wyrazem takiego oświadczenia woli.
Nadto Organ wskazał, iż zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego, nieobecność adresata w mieszkaniu (art. 149 O.p.) obejmuje m.in. sytuacje, w których adresat - korzystając z konstytucyjnej wolności przemieszczania się w kraju i za granicą, swobodnie wybiera powód swojej nieobecności w mieszkaniu lub też taka nieobecność została wymuszona w ramach obowiązującego porządku prawnego. W niniejszej sprawie, powodem niezamieszkiwania pod adresem zameldowania było to, że lokal nie nadawał się do zamieszkania z uwagi na przerwany remont w tym mieszkaniu, wskutek postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. zauważył przy tym, iż Organ ten uznał również, że nie zachodzi konieczność wykonania robót zabezpieczających, zaś ekspertyza techniczna stanu budynku po rozbiórkach wykazała brak zagrożenia dla bezpieczeństwa i możliwości jego użytkowania przez zamieszkałych lokatorów.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że Organ nie dokonał ustaleń w kwestii zachowania procedury zastępczego doręczenia, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał, iż organ podatkowy nie ma obowiązku podejmowania z urzędu działań wyjaśniających czy też sprawdzania, jakie są intencje zgłaszającego konkretny adres pobytu. Z chwilą powzięcia wiadomości o nowym adresie, organy są obowiązane dokonywać doręczeń pism pod zmieniony adres.
Odnośnie żądania doręczenia decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r., Organ ustalił, że w dniu 21 maja 2014 r. wysłano kopię tej decyzji do Skarżącego.
4. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) naruszenie art. 121 O.p., przez działanie Organu w sposób skierowany wyłącznie na maksymalizację przychodów Skarbu Państwa i rażące pomijanie interesów Skarżącego,
2) naruszenie art. 122 w związku z art. 187 O.p., przez błędne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności przez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, czego bezpośrednim skutkiem było przyjęcie, iż Skarżący nie uprawdopodobnił, że przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy,
3) naruszenie art. 145 w związku z art. 148 w związku z art. 150 O.p. przez błędne przyjęcie, iż w danej sprawie dopuszczalne było zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego w sytuacji, gdy doręczenie miało miejsce na adres, który nie był miejscem zamieszkania Skarżącego,
4) naruszenie art. 162 § 1 O.p. przez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył argumentację, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego przez Naczelnika Z. Urzędu Skargowego w przedmiocie ustalenia jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania S. I., nie doręczano mu żadnych pism, ani tym bardziej decyzji, wobec czego Skarżący nie miał możliwości ani zapoznania się z wydaną decyzją ani uczestniczenia jako strona w toku prowadzonego postępowania.
W ocenie Skarżącego, Organy zaniechały wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, co z kolei doprowadziło do przyjęcie niekorzystnego dla niego stanowiska tych organów.
Skarżący podniósł, że Organy podatkowe w jego sprawie zaniechały czynności związanych z prawidłowym ustaleniem jego adresu zamieszkania.
W ocenie Skarżącego, termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. nigdy nie rozpoczął biegu ze względu na brak jej prawidłowego doręczenia.
Organy skarbowe w danej sprawie ograniczyły się do sprawdzenia adresów w ewidencji podatników. Okolicznością potwierdzającą, że Organy skarbowe mogły ustalić adres do dokonania preferowanego przez ustawodawcę doręczenia bezpośredniego, jest w ocenie Skarżącego to, że na etapie postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., bez najmniejszych trudności ustalił jego miejsce zatrudnienia oraz zajął wynagrodzenie.
Skarżący ponownie wskazał, iż pod adresem ul. [..] w S. jest wyłącznie zameldowany i nie można tego lokalu określić mianem jego mieszkania ani w rozumieniu KPA ani OP. Jednocześnie wskazał, że adres zameldowania ujawniony w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych jest odmiennym pojęciem niż mieszkanie w rozumieniu KPA i OP.
Skarżący powołał się na orzecznictwo sądowe dotyczące doręczenia zastępczego na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej oraz doręczeń dokonywanych na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Skarżącego, kluczową okolicznością w danej sprawie jest to, że Organy podatkowe dysponowały informacją o miejscu gdzie Skarżący świadczy pracę i pomimo tego, wszelkie pisma wysyłały na adres, pod którym Skarżący faktycznie nie przebywał.
Skarżący wskazał, iż ze względu na niskie zarobki i trudną sytuację życiową nie posiada stałego miejsca zamieszkania. Dla celów postępowania wskazał, iż wszelką korespondencję w sprawie należy kierować na jego imię i nazwisko, na adres pracodawcy, tj.[...]. Podniósł, że dysponowanie przez Organy podatkowe danymi adresowymi zawartymi w prowadzonych przez nie ewidencjach, nie może prowadzić do faktycznego wyłączenia obowiązku organów podatkowych do ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania podatnika.
W ocenie Skarżącego, Organy skarbowe w sposób bezpodstawny zastosowały w niniejszej sprawie, instytucję doręczenia zastępczego w celu wprowadzenia do obrotu decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. wydanej przez Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S.ie.
Nadto, naruszyły art. 162 Ordynacji podatkowej domagając się od Skarżącego
udowodnienia braku jego winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem, już samo uprawdopodobnienie braku winy jest wystarczające.
5. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S.ie, z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
6. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 listopada 2013 r., nr[...] , orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka Zarządu "I." S. z o. o., za jej zaległe zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące I-XII 2008r. i I 2009r.
Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w trybie zastępczym ( na odstawie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej) w dniu 5 grudnia 2013 r. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 19 grudnia 2013 r. Pismem z dnia 11 kwietnia 2014 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji.
7. W sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, że Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem. Kwestią sporną pozostaje natomiast kwestia, czy Skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
Skarżący wskazuje, że o decyzji i postępowaniu dowiedział się dopiero w dniu 4 kwietnia 2014 r. tj: gdy jego pracodawcy doręczono zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności, doręczenie decyzji na adres jego zameldowania tj: S., ul.[...] (pod którym nigdy nie przebywał z zamiarem dłuższego pobytu) było nieprawidłowe a nadto Organ dysponował innymi możliwościami doręczenia, w tym na adres jego pracodawcy.
Zdaniem Skarżącego, powyższe okoliczności uprawdopodabniają, iż naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Organ podatkowy wywodzi natomiast, że Skarżący nie wykazał dbałości o swoje interesy, nie poinformował bowiem Organu podatkowego o zmianie adresu zamieszkania czy o faktycznym adresie zamieszkania. W zgłoszeniu ZAP-3 jak również w NIP-7, Skarżący wszędzie wskazywał jako adres zamieszkania: S. ul.[...] . Adres do korespondencji tj:[...] , wskazany został po raz pierwszy dopiero w przedmiotowym odwołaniu z dnia 11 kwietnia 2014 r.
Zdaniem Organu, Skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw a tym samym nie można twierdzić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.
8. Rozstrzygając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawą prawną rozpoznania wniosku przez Dyrektora Izby Skarbowej w S., był przepis art. 162 O.p. który w § 1 stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2).
9. Jak słusznie twierdzi Organ podatkowy i co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, takiej jak np. nagły atak zimy, przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar itp. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2179/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przepis art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r., I FSK 695/07, CBOSA).
10. W niniejszej sprawie Skarżący podniósł, że uchybił terminowi do złożenia odwołania nie z własnej winy. Kwestionuje zasadność doręczenia mu przedmiotowej decyzji w trybie zastępczym, ponieważ decyzja nie została wysłana na adres jego miejsca pracy a na adres zameldowania, pod którym nigdy nie mieszkał z zamiarem dłuższego pobytu.
Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w S., iż tak sformułowane argumenty nie mogły być ocenione jako uprawdopodabniające brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S.ie z dnia 13 listopada 2013 r. Nie można też było przyznać racji Skarżącemu, że decyzja ta została nieprawidłowo doręczona, a w związku z tym Skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Kwestę tę rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., w wyroku z dnia 8 stycznia 2015 r. (sygn. akt I SA/Sz 970/14), w którym oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 10 czerwca 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie, przyjąć trzeba, że niewątpliwie odwołanie od ww. decyzji zostało złożone z uchybieniem terminu.
11. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, poza podważaniem prawidłowości doręczenia decyzji z dnia 13 listopada 2013 r., Skarżący nie podaje żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że napotkał trudne do przezwyciężenia przeszkody, uniemożliwiające mu złożenie odwołania w terminie. Przypomnieć trzeba, że postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu jest postępowaniem wnioskowym, a zatem to na Stronie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności wynikających z art. 162 O.p. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności dotyczące przesłanek wynikających z ww. przepisu, podważając jedynie prawidłowość doręczenia decyzji, co stanowiło przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia. Słusznie zatem w tych okolicznościach Organ podatkowy uznał, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji. Ocena ta została dokonana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i rzetelną analizę argumentacji przedstawionej we wniosku o przywrócenie terminu.
12. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art.148 w zw. z art.150 O.p.
Art. 148 O.p. wskazuje miejsca, w których można dokonać doręczenia pisma osobie fizycznej, w tym miejsce zamieszkania i miejsce pracy. A zgodnie z art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Na podstawie art. 150 § 1a O.p., adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2).
Niewątpliwie organ podatkowy, aby dokonać doręczenia (czy w trybie art. 148, czy w trybie tzw. fikcji doręczenia) musi dysponować adresem podatnika.
Z akt sprawy wynika, że Organ odwołał się do akt ewidencyjnych, w których jako miejsce zamieszkania Strona wskazała: S. ul. [...] i w ocenie Sądu nie istniały żadne podstawy, aby uznać te dane za wątpliwe.
Podkreślenia wymaga, że dla umożliwienia organom podatkowym dokonywania doręczeń i zapewnienia sprawności ich działania, ustawodawca przewidział, że również na podatniku spoczywają określone obowiązki. Podstawowym aktem prawnym w przedmiotowym zakresie jest ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U.04.269.2681 j.t. ze zm.). Ustawa ta przewiduje, że podatnik winien wskazać m.in. swoje miejsce zamieszkania i jeżeli zaistnieją ku temu podstawy dokonywać aktualizacji. Do 31 grudnia 2011 r. Skarżący miał obowiązek aktualizacji wynikający z art. 9 ust. 1 pkt 2 (NIP-3), a obecnie obowiązująca ustawa osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej umożliwia aktualizację na podstawie art. 5 ust. 5 (ZAP-3).
Sąd podziela stanowisko Organu, że dla organu podatkowego podstawowe znaczenie mają informacje zawarte w prowadzonych rejestrach. Taki sposób działania jest w pełni uprawniony i nie można oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo będzie prowadził postępowanie w celu ustalenia faktycznego adresu zamieszkania strony. Żaden przepis prawa nie zobowiązuje organu podatkowego do samodzielnego ustalania adresu w sytuacji, gdy podatnik podaje w zgłoszeniu identyfikacyjnym konkretny adres.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, przepisy Ordynacji podatkowej nie nakładają na organy podatkowe obowiązku dokonywania doręczeń do każdego miejsca przewidzianego w przepisach, w pierwszej kolejności organ doręcza na adres, jaki wynika z prowadzonych ewidencji. Obowiązek ustalenia adresu podatnika spoczywa na organie dopiero wówczas, jeżeli poweźmie on wątpliwości co do prawidłowości podanego przez stronę adresu, lub kiedy w ogóle nim nie dysponuje, np. jeżeli doręczenie okaże się nieskuteczne z uwagi na to, że takiego miejsca nie ma (np. znany adres jest fikcyjny) lub przesyłka wróci z adnotacją "adresat wyprowadził się" lub "adresat wyjechał z kraju", bądź też w wyniku poczynionych wyjaśnień okaże się, że podatnik w danym miejscu nie mieszka. Wówczas organ zobligowany jest podjąć działania mające na celu ustalenie miejsca zamieszkania.
Z akt sprawy wynika, że Organ odwołał się do akt ewidencyjnych, w których jako miejsce zamieszkania Skarżący wskazał: S. ul. [...] i w ocenie Sądu nie istniały żadne podstawy, aby uznać te dane za wątpliwe. Korespondencja wysyłana na ten adres wypełniała wymogi art. 150 O.p., nie wracała z adnotacjami, które powinny były wzbudzić wątpliwości Organu co do miejsca zamieszkania Skarżącego.
13.W ocenie Sądu, stanowisko Organu podatkowego, że zachowanie Skarżącego nosi cechy braku dopełnienia należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania jest uzasadnione. Osoba należycie dbająca o swe interesy, winna tak zorganizować odbiór korespondencji, mając świadomość przebywania poza dotychczasowym miejscem zamieszkania, aby uniknąć ewentualnych ujemnych skutków związanych z niemożnością odbioru korespondencji, która może być do niej kierowana. Skarżący nie poinformował o zmianie miejsca zamieszkania Organów podatkowych i uprawnione było kierowanie przez urząd korespondencji na wskazany w ewidencjach podatkowych adres.
W ocenie Sądu, Organ zasadnie uznał, że wniosek Skarżącego nie przedstawia takich okoliczności, z których by wynikało, że Skarżący podjął działania w celu uniknięcia ewentualnych negatywnych skutków upływu terminów procesowych związanych z doręczaniem korespondencji na wskazany adres zameldowania. Nie trafiony jest zatem zarzut naruszenia art. 162 § 1 O.p. przez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
14. Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi, tj. naruszenia art.121, art.122, art. 187 O.p. stwierdzić należy, że nie są one trafne. W ocenie Sądu, Organy podatkowe w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe, podjęły wszelkie czynności niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został poddany wszechstronnej i wnikliwej analizie co znajduje swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy który pozwolił na pełne i wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, Organ podatkowy ocenił z uwzględnieniem doświadczenia życiowego, reguł logicznego myślenia i pewnego poziomu świadomości prawnej, czy dana okoliczność została udowodniona. To, że Skarżący odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy podatkowe z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów. Wyrażona w art. 122 O.p., zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym.
15. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło