I SA/Sz 998/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-03-16
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Elżbieta Dziel, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej, jeśli podatnik nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację finansową, mimo wezwania do ich złożenia?Ratio decidendi
Organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej, jeśli podatnik, mimo wezwania, nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację finansową i ważny interes podatnika lub interes publiczny. Podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadania, a nie od pożytków, a brak dochodów z nieruchomości nie stanowi samodzielnej podstawy do umorzenia zaległości.Stan faktyczny
Strona wniosła o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2020 r. z powodu pandemii COVID-19 i zakazu wynajmowania. Organ I instancji odmówił umorzenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej, a podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadania, a nie od pożytków. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu IV raty podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę.
P. G. (dalej: "Strona", "Skarżący"), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Organ odwoławczy") z [...] października 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. (dalej: "Organ I instancji") z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] odmawiającą Stronie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu IV raty podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie [...]zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 28 grudnia 2020 r. Strona zwróciła się z prośbą o umorzenie IV raty podatku od nieruchomości 2020 r. w związku z pandemią Covid-19
i wprowadzonym zakazem wynajmowania. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] sierpnia 2021 r., Organ I instancji odmówił Stronie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu IV raty podatku od nieruchomości 2020 r.
w kwocie [...]zł.
Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z [...] października 2021 r. Organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej "O.p.") utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. Organ I instancji wezwał Stronę o przedłożenie w terminie siedmiu dni od dnia odebrania wezwania, dokumentów dotyczących m.in. sytuacji finansowej i majątkowej Strony. Jednocześnie Organ poinformował Stronę, że w sprawach ulg uznaniowych ciężar dostarczenia dowodów spoczywa na Stronie, oraz że organ podatkowy ma prawo wezwać Stronę do dostarczenia dowodów dotyczących sytuacji podatnika. Wezwanie to zostało doręczone Stronie 20 lipca 2020 r.
W piśmie z 22 lipca 2021 r., odnosząc się do treści wezwania, Strona wskazała, że zgromadzenie i opracowanie tak znaczącej liczby dokumentów jest niemożliwe
w zakreślonym terminie, a co więcej, byłoby niecelowe, bowiem okoliczność, iż Strona nie była w stanie prowadzić działalności gospodarczej wynika z przepisów prawa. Zdaniem Strony, oczywistym jest, że przez wskazany zakaz została poniesiona strata w działalności, gdyż Strona nie mogła świadczyć usług noclegowych. Następnie, Strona podniosła, że ilość dokumentów oraz dodatkowe formularze świadczą o próbie zniechęcenia wnioskodawcy do podtrzymywania zgłoszonego wniosku o umorzenie podatku.
Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Organ I instancji umożliwił Stronie wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego wyznaczając jej 7-dniowy termin. Postanowienie to Strona odebrała w 3 sierpnia 2021 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy wskazał, że jeśli Strona zdecydowała się na uruchomienie postępowania o przyznanie ulgi twierdząc, iż jej sytuacja jest trudna wskutek rządowych zakazów wprowadzonych dla zwalczania pandemii COVID-19, to oczywistym jest, że w postępowaniu tym winna umożliwić Organowi zweryfikowanie sytuacji finansowej, którą Strona uznała za trudną. Przy czym, Organ odwoławczy zaznaczył, że nie chodzi o subiektywne odczucie Strony, lecz ustalenie w sposób obiektywny, czy względem osoby ubiegającej się o przyznanie ulgi faktycznie zachodzi konieczność udzielenia pomocy. Nadto, Organ odwoławczy wskazał, że podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadania budynków, gruntów, budowli, zaś kwestia osiągania pożytków z przedmiotu opodatkowania jest okolicznością całkowicie nieistotną dla powstania obowiązku podatkowego. Dlatego też wbrew przekonaniu Strony, sam fakt nieuzyskiwania dochodów z nieruchomości, wobec których powstała zaległość podatkowa, bez względu jaka była tego przyczyna, w tym wskazywana przez Stronę odwołującą się do rozporządzenia RM z dnia 6 listopada 2020r. (przy założeniu, że Strona uwiarygodniłaby, że przed wprowadzonymi zakazami świadczyła usługi noclegowe), nie może stanowić samodzielnej podstawy do umorzenia zaległości podatkowej. Dlatego też – zdaniem Organu odwoławczego - w postępowaniu
o przyznanie ulgi podatkowej dotyczącej zaległości w podatku od nieruchomości, wymagane jest ustalenie sytuacji majątkowej podatnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. W ocenie Organu odwoławczego postępowanie wyjaśniające dotyczące osobistej sytuacji finansowej i materialnej podatnika napotkało z jego strony sprzeciw, toteż prośba
o przyznanie jemu pomocy w formie umorzenia zaległości podatkowej nie mogła zakończyć się decyzją pozytywną.
Podsumowując, Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wydruk
z CEiDG, z którego wynika, że Strona prowadziła działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek z tym, że z zapisów rejestru wynika, że zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej z dniem 15 stycznia 2012 r., natomiast wykreślenie jej z rejestru nastąpiło z dniem 15 stycznia 2020 r. Zatem, pomimo wskazań Strony zawartych w piśmie z 22 lipca 2021 r., że nie była
w stanie prowadzić działalności gospodarczej, i że dla przedsiębiorców należy się wsparcie poprzez umorzenie podatków – opisywane przez Stronę usługi noclegowe, pensjonatowe (a zatem wynajem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) nie wypełniały dyspozycji art. 67b Ordynacji podatkowej. Strona bez wątpienia nie posiadała statusu przedsiębiorcy, dlatego pomoc publiczna, w tym pomoc de minimis nie znajdowała do niej w ogóle zastosowania. Zdaniem Organu odwoławczego, Organ I instancji zasadnie rozpatrzył wniosek Strony wyłącznie o przesłanki wynikające z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. zaznaczając nadto w decyzji, że Strona nie mogła skorzystać ze zwolnień dla przedsiębiorców wprowadzonych uchwałami Rady Gminy R. z dnia [...] maja 2020 r. Nr [...] oraz uchwały z dnia [...].02.2021 r. Nr [...] podjętymi na podstawie delegacji zawartych w art. 15p i 15q ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej "u-COVID-19").
Strona wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zaskarżając decyzję Organu odwoławczego
w całości, zarzucając:
I. mające istotny wypływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 10, 8 i 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej "K.p.a.") poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi wyraz nierównego traktowania strony i godziło w zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, w szczególności poprzez brak wezwania do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów znajdujących się w aktach sprawy przed wydaniem merytorycznej decyzji, co nastąpiło w sposób, który pozbawił Stronę prawa do przeglądnięcie akt sprawy i zgłoszenia nowych wniosków' dowodowych.
II. mające istotny wypływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym oraz niepełnym zbadaniu materiału dowodowego sprawy poprzez brak pogłębionej analizy zgromadzonego materiału uwzględniającego także okoliczności znane z urzędu,
a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na uznaniu, że strona nie wykazała swojego ważnego interesu w udzieleniu ulgi w postaci umorzenia zobowiązania podatkowego,
III. mające istotny wypływ na wynik sprawy naruszenie przepisów
postępowania, tj. naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez wezwanie strony do złożenia szeregu dokumentów mających wskazać sytuację rodzinną i majątkową strony
w terminie 7 dni, a następnie wyciągnięcie skutków prawnych wobec strony, która tych dokumentów nie przedstawiła, podczas gdy żaden z przepisów nie daje organowi prawa zwrócenia do strony z takim żądaniem,
IV. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 8, 9, 210 pkt 6 O.p. poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji informacji niezwiązanych ze sprawą dotyczących ulg oferowanych przedsiębiorcom i niewyjaśnienie stronie przesłanek, które przesądziły
o nieuwzględnieniu jej wniosku,
V. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 67a pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji wykazania przez Stronę ważnego interesu w rozumieniu tego przepisu i wskazanie na okoliczności, które winny być znane organowi z urzędu,
VI. naruszenie przepisów postępowania art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 O.p. polegające na uznaniu przez Organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika oraz interes publiczny i tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji Organu I instancji,
VII. naruszenie przepisów postępowania art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez potwierdzenie w decyzji Organu odwoławczego, że Organ I instancji prawidłowo zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy
w niniejszej sprawie, z czym nie może zgodzić się Skarżący,
VIII. naruszenie przepisów postępowania art. 121 § 1 oraz art. 120 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. poprzez wskazanie w decyzji Organu odwoławczego, że Organ
I instancji w przedmiotowej sprawie prawidłowo stwierdził brak wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego stanowisko takie jest błędne.
Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł:
1) na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
a także poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji,
2) o zasądzenie kosztów procesowych według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi
i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W pierwszej kolejności pozostaje wyjaśnić, że Przewodniczący Wydziału
I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem z 11 lutego 2022 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 1842 ze zm.; dalej: "uCOVID-19"), poinformował strony postępowania o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne
w składzie trzech sędziów, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym poinformowano strony o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego na dzień 16 marca 2022 r., jak też o możliwości wypowiedzenia się na piśmie w ww. sprawie.
Stosownie do art. 15 zzs? ust. 3 uCOVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku
z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony), co w tej sprawie umożliwiono stronom postępowania.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Skarżący ubiegał się o zastosowanie wobec niego najdalej idącej ulgi, tj. umorzenia w całości zaległości podatkowej. Wskazywał, że jest w trudnej sytuacji
w związku z pandemią COVID-19 i wprowadzonym zakazem wynajmowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego. Wobec powyższego przyjmuje się, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy. Kontrolą sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Jeżeli zatem stanowisko organów podatkowych w przedmiocie ulgi podatkowej nie zostało skutecznie zakwestionowane, to brak jest podstaw do podważenia zupełności postępowania, uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, prawidłowości gromadzenia dowodów czy trafności umotywowania. W tej sytuacji kwestia samego przyznania ulgi zależy od uznania organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2021 r., III FSK 414/21, dostępny, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia,
w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku decyzji uznaniowych, a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do oceny prawidłowości przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego, wyjaśnienia sprawy i sposobu wyciągnięcia wniosków z ustalonego stanu faktycznego. Sądy administracyjne nie ustalają stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, ponieważ nie mogą zastępować organów administracji
w merytorycznym załatwieniu sprawy. Jednakże w przypadku, gdy okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne, sąd administracyjny nie jest zwolniony z obowiązku dokonania oceny prawidłowości subsumcji znajdujących zastosowanie w danym przypadku regulacji materialnoprawnych. Kontrola decyzji administracyjnej dokonywana przez sąd administracyjny przebiega zatem na trzech płaszczyznach. Po pierwsze oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem materialnym, po drugie oceny dochowania przez organ wymaganej prawem procedury administracyjnej oraz po trzecie oceny czy organ, wydając decyzję, uczynił to w ramach przysługującej mu kompetencji.
Kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu,
a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się
w uznanie dowolne (zob. Brzeziński Bogumił (red.), Tarno Jan Paweł (red.), Sądowa kontrola administracji w sprawach podatkowych. IV letnie warsztaty doktoranckie Łódź 30 czerwca - 2 lipca 2010 r. Opublikowano: LEX 2011). W postępowaniu sądowym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, orzekając
w sprawie, nie naruszyły prawa.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że kierując się koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego celem przeprowadzenia postępowania wszczętego na wniosek Strony, Organ pismami z 30 grudnia 2020 r. oraz z 24 czerwca 2021 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia stosownych dokumentów oraz informacji dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej Strony. Tym samym w prawie nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący niewyczerpującego oraz niepełnego zbadania przez Organy materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika bowiem, że Organy dążyły do należytego jej wyjaśnienia, wzywając Stronę do przedłożenie stosownych dokumentów, na podstawie których mogłyby odnieść się do wniosku Strony. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie wskazał, że dokumenty żądane przez Organ nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku i argumentując prawo do uzyskania ulgi w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 listopada 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów, w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1972), które wprowadzało bezwzględny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług noclegowych i pensjonatowych.
Zgodnie z § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia w okresie od 7 listopada 2020 r. do 29 listopada 2020 r. prowadzenie usług hotelarskich w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 238 z późn. zm.) było dopuszczalne, z wyłączeniem działalności, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, wykonywanej na terenie prowadzenia usług hotelarskich; przepisy ust. 11-14 stosuje się.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż w myśl art. 15p ust. 1 uCOVID-19 Rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, za część roku 2020 oraz za wybrane miesiące 2021 r. zwolnienia z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku
z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19. Nadto, zgodnie z art. 15q ust. 1 uCOVID-19 Rada gminy może przedłużyć, w drodze uchwały, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych
z powodu COVID-19, terminy płatności rat podatku od nieruchomości, płatnych
w kwietniu, maju i czerwcu 2020 r., nie dłużej niż do dnia 30 września 2020 r. oraz płatnych w wybranych miesiącach 2021 r., nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2021 r.
W zakresie wskazanych wyżej zwolnień zastosowanie znajdują przepisy rozdziału 7a O.p. – "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych". I tak, zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Nadto, zgodnie z art. 67b Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a (...).
Przystępując do rozważań w przedmiocie ulg podatkowych, należy zaznaczyć, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem oraz istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest, co do zasady, jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. Przede wszystkim podkreślić należy, że ulga podatkowa w postaci umorzenia zaległości podatkowych stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, musi zatem mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego podatnika niezależnych. Tym samym wyjątkowość zastosowania ulgi nie zwalnia Organu z przeprowadzenia postępowania dowodowego, w którym muszą zbadać wszystkie przesłanki do jej zastosowania.
Mając na uwadze ww. przepisy oraz odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, tutejszy Sąd stwierdza zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem materialnym. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w toku prowadzonego postępowania Organ I instancji ustalił, iż 15 stycznia 2020 r. Skarżący został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Tym samym w sprawie odpadły przesłanki wynikające z art. 67b O.p., dotyczące ulg przyznawanych na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Organ I instancji zasadnie zatem przeszedł do rozpatrzenia wniosku Strony wyłącznie
o przesłanki wynikające z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., to jest ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Są to przesłanki, które muszą wystąpić, aby możliwe było umorzenie zobowiązań podatkowych. W związku z lakonicznością wniosku Skarżącego, w którym powołał się on jedynie na zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na pandemię COVID-19, a także nieudzieleniem przez Skarżącego odpowiedzi na wezwania, słusznie stwierdził Organ odwoławczy
w zaskarżonej decyzji, że sam fakt nieuzyskiwania przez Skarżącego dochodów
z nieruchomości, wobec których powstała zaległość podatkowa, nie może stanowić samodzielnej podstawy do umorzenia zaległości podatkowej. Składając wniosek
o umorzenie zaległości podatkowych, podatnik powinien ten wniosek uzasadnić.
W interesie podatnika leży bowiem podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach. Wnioskodawca wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku, najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami mogącymi potwierdzić określone fakty. Również ze względów fiskalnych (ponoszonych kosztów przez administrację podatkową) nie ma powodów, aby ciężar udowodnienia, tzn. potwierdzenia czy zaprzeczenia sytuacji opisanej przez wnioskodawcę, musiał obciążać wyłącznie organy podatkowe. Ponieważ Strona nie udokumentowała swojej sytuacji materialnej, nie wykazała wysokości oraz źródła dochodów, nie przedstawiła comiesięcznych obciążeń finansowych, a tym samym nie wykazała ważnego interesu podatnika, Organ I instancji w oparciu o art. 67a § 1 pkt 3 O.p. odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Organ
I instancji wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, z którego to prawa Skarżący nie skorzystał.
W wyniku wniesionego odwołania, Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji.
Z uwagi na powyższe okoliczności, odnosząc się do zarzutów natury procesowej, tutejszy Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Strona wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze miała zapewniony czynny udział
w postępowaniu oraz była wielokrotnie wzywana do przedłożenia dokumentów wskazujących na jej sytuację materialną i finansową, czego jednak nie uczyniła. Wbrew zarzutom Skarżącego, wobec braku wskazanej w wezwaniach dokumentacji, Organy nie mogły oprzeć rozstrzygnięcia na podstawie lakonicznego wniosku Skarżącego, który de facto we wnioskowanym okresie nie prowadził działalności gospodarczej, a nadto w żaden sposób nie wykazał, i w sprawie wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny, o którym mowa w art. 67a O.p. Tym samym Organ wydając decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowej uczynił to w ramach przysługujących mu kompetencji.
Z powyższych przyczyn, nie stwierdzając, aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przez Organ odwoławczy przepisów prawa, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło