I SAB/Sz 15/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 30 maja 2014 r. postanawia: odrzucić skargę J. C. pismem z dnia 14 czerwca 2014 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Przewodniczącego Rady Miejskiej Ł. oraz Rady Miejskiej Ł., wskazując, że "pozostają tu bez rozpoznania i odpowiedzi pisma pokrzywdzonego z dnia 30 maja 2014 r. "skierowane do Przewodniczącego Rady H. S. o pilne rozpoznanie Jego wniosku z 19.03.14 oraz skargi z dn. 28.03.14 do Rady". Pismo skarżącego z 14 czerwca 2014 r. zostało potraktowane przez Sąd jako skarga na bezczynność Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z 30 maja 2014 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie, w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, że w jego opinii, pismo skarżącego z 30 maja 2014 r. należy traktować jako wniosek o charakterze proceduralnym w postępowaniu skargowym. Zdaniem organu, działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie mieszczą się w dyspozycji art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego skarga do sądu w tych sprawach nie przysługuje i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści pisma skarżącego z dnia 30 maja 2014 r. wnika, że zarzucana bezczynność Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł. dotyczy nieprzekazania do rozpoznania skarg na działanie Burmistrza Ł. R. S. i Przewodniczącego Rady K. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych został doprecyzowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do powyższego sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości orzekają m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu. Przy czym nie zawsze działania lub zaniechania organów administracji publicznej objęte będą kognicją sądów administracyjnych. Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy skarga wniesiona przez skarżącego należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. J. C. wniósł skargę na bezczynność Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł. w przedmiocie nierozpoznania wniosku w trybie skargowym (dział VIII k.p.a.). Wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie skarg i wniosków znajduje uregulowanie w dziale VIII ustawy - z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "kpa", przepisy art. 227 – 240 kpa). Podkreślić należy, iż w postępowaniu skargowym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, wobec czego nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z treścią art. 227 kpa przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, według art. 229 pkt 2 kpa organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego stopnia. W myśl art. 237 § 3 kpa o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 kpa. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postepowania administracyjnego t.II, Zakamycze 2005, s.544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Warszawa 2006, s.29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 kpa nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, że tryb ,,ogólnoskargowy" (art. 221-240 kpa) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 kpa jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r. IISA 1636/97, LEX nr 37138, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SAB 108/99, LEX nr 48017, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r. I SA/Rz 117/05, opubl. OwSS 2006/1/26 LEX nr 165846). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999r r. III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001, nr 1, poz. 27, LEX nr 40203, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11, postanowienie NSA z dnia 1 marca 2010 r., II OSK 478/09). Stąd w świetle przytoczonych okoliczności należało uznać, że będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie bezczynność Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł., w przedmiocie nierozpoznania wniosków w trybie skargowym przewidzianym w dziale VIII kpa, nie jest objęta kognicją sądów administracyjnych, wobec czego w myśl art. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Dodać należy, iż odrzucenie skargi, bez względu na podstawę prawną oznacza, iż sąd nie dokonuje merytorycznej oceny zasadności skargi, a jedynie ogranicza się do zbadania dopuszczalności jej wniesienia i oceny jej wymogów formalnych. W tej sytuacji należy stwierdzić, że rozpoznanie skarg i wniosków w trybie przewidzianym w dziale VIII kpa nie mieści się w katalogu aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8, nie jest bowiem działaniem organu w indywidualnej sprawie wynikającej ze stosunku administracyjnoprawnego, podjętego w formie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Wobec powyższego nie może ona podlegać zaskarżeniu do sądu w ramach skargi na bezczynność. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn, niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.