I SAB/Sz 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.T i M.T. z dnia 8 września 2015 r. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie wydania dokumentów egzekucyjnych i rozstrzygnięć w tej sprawie p o s t a n a w i a odrzucić skargę. M.t i C.T , pismem z 8 września 2015 r., złożonym 9 września 2015 r. za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę "na celowe przewlekanie i uniemożliwianie wyjaśnienia sprawy". W złożonej skardze Skarżący podnieśli zarzuty odnośnie (cyt.) "decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 22.07.2015 r. odmawiającej nam prawa do wyjaśnienia sprawy, do uzyskania wymaganych prawem dokumentów egzekucyjnych, albo do otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego". Wskazali, że ich sprawa nie jest załatwiana, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej, za pomocą słów "podtrzymuję stanowisko przedstawione w pismach", celowo przewleka i uniemożliwia wyjaśnienie sprawy do uzyskania wymaganych prawem dokumentów egzekucyjnych, a w konsekwencji do otrzymania od Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji w zakresie pozbawienia środków pieniężnych. Zarzucili, że ww. pismo organu z 22 lipca 2015 r. narusza przepisy art. 51, art. 77 i art. 78 Konstytucji RP. Wnieśli o nakazanie ww. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego oraz Dyrektorowi Izby Skarbowej wydania decyzji dotyczącej zaboru pieniędzy, bądź wydania podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji z dnia 8 kwietnia 2010 r., a także o zwrot pieniędzy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie tej skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przez bezczynność organów administracji należy rozumieć niepodejmowanie przez te organy nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Przedmiotem sądowej kontroli w takim przypadku nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Jak wynika z przywołanego powyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. złożenie skargi na bezczynność może dotyczyć wyłącznie przypadków wskazanych w tym artykule w pkt 8 (tym rodzajem skarg należy objąć materialnoprawną bezczynność lub przewlekłość, a zatem wiązać tylko z wydaniem aktu lub czynności materialnoprawnej kształtujących uprawnienia lub obowiązki jednostki) i w pkt 9 (tym rodzajem skarg należy objąć procesową bezczynność lub przewlekłość, a zatem wiązać tylko z aktami lub czynnościami o charakterze ściśle procesowym, których celem podjęcia jest wydanie decyzji lub postanowienia, a w zakresie regulacji w ordynacji podatkowej również aktów lub czynności w procedurze sprawdzającej (dział V ordynacji podatkowej) i procedurze kontroli podatkowej (dział VI ordynacji podatkowej)). Poza ww. przypadkami, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w innych sprawach tylko, jeżeli ustawa szczególna tak stanowi (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/2004). Z kolei, w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak ustalił Sąd, pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lipca 2015 r. nr [...] , którego dotyczy skarga, a poprzez które - zdaniem Skarżących - organ dopuścił się bezczynności, stanowi odpowiedź Dyrektora Izby Skarbowej na skargę C.T. na Naczelnika Urzędu Skarbowego, na bezprawne przeprowadzenie egzekucji bez wymaganych prawem dokumentów. Pismem tym organ zawiadomił Skarżącego o nieuwzględnieniu skargi, wskazując m.in., że podtrzymuje argumentację przedstawianą we wcześniejszych pismach kierowanych do Skarżącego (podobnej treści zawiadomienie z dnia 22 lipca 2015 r. nr [...] organ wydał M.T. ). Ta - niesatysfakcjonująca Skarżących - odpowiedź udzielona została na podstawie art. 237 § 3 k.p.a. w zw. z art. 229 pkt 7 k.p.a., tj. przepisów zawartych w Dziale VIII k.p.a. dotyczącym skarg i wniosków. Wobec powyższego wskazać należy, że skarga jest rodzajem środka prawnego o charakterze actionis popularis. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną – zawiadomieniem. Jak przyjmuje się w orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu działu VIII) nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, LEX nr 1110181; postanowienie NSA dnia z 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, LEX nr 1305299). W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy prawo skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Nie przysługuje również prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi (vide: Małgorzata Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 227 i art. 237 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016). Mając na względzie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należy zatem uznać, że w postępowaniu skargowo-wnioskowym brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania skargi skierowanej do Dyrektora Izby Skarbowej w formach przewidzianych w ww. przepisie. Stąd też do skarg i wniosków, zdaniem Sądu, nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a skarga jako niedopuszczalna, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlega odrzuceniu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt. II SAB/Wa 193/04, dostępne w CBOSA). Z tych przyczyn, uznając, że przedmiot skargi Skarżących nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych wyznaczonych przepisami art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi Skarżących.