I SO/Sz 9/18

Sygn. [...] I SO/Sz 9/18 P O S T A N O W I E N I E Dnia 23 maja 2018 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. p o s t a n a w i a: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych Sygn. akt I SO/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Z. N. (ur. [...] w dniu 24 kwietnia 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że nie jest w stanie ponieść tak wielkiego obciążenia jakim jest opłata od skargi na decyzję organu podatkowego. Wskazał, że nie pracuje zawodowo, jest emerytem, świadczenie z tego tytułu podlega potrąceniu komorniczemu w związku z zadłużeniem wobec Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych, otrzymuje w związku z tym kwotę netto [...] zł; nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Wskazał także na inne zadłużenia określone decyzjami organów skarbowych wydanymi za 2009 r. i 2014 r. Wnioskodawca, odnośnie do swojej sytuacji rodzinnej podał, że wraz z żoną, w związku ze śmiercią syna i bezrobociem synowej, ma na utrzymaniu dwoje wnuków w wieku szkolnym, na zasadzie rodziny zastępczej. Wskazał także na zły stan zdrowia małżonki (choroba [...] od 2008 r.), ponoszenie wydatków związanych ze stałą opieką medyczną i leczeniem ([...] zł – [...] zł), a także na wpisanie wnioskodawcy w 2015 r. do rejestru dłużników niewypłacalnych i zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną - M. N. (ur. [...] r.) oraz wnukami - [...] i O. N. (ur. 1999 r. i w 2001 r.). Odnośnie do majątku wnioskodawca wskazał na posiadaną nieruchomość drogową oraz posiadaną wspólnie z żoną nieruchomość rolną o powierzchni 4,15 ha. Zgodnie z jego oświadczeniem, obie są zajęte. Wnioskodawca oświadczył, że żona nie posiada żadnego majątku ruchomego. Wszystko, co z małżonką posiadali zostało przejęte lub zlicytowane przez komorników. Wnioskodawca we wniosku wykazał dochody żony z emerytury w wysokości [...] zł. Wraz z wnioskiem przedłożył: kopie postanowienia z 13.03.2015 r. o wpisaniu do rejestru dłużników niewypłacalnych, kopię z dnia 19 października 2015 r. postanowienia stwierdzającego prawomocność orzeczenia o oddaleniu wniosku o upadłość wnioskodawcy, kopie przelewów bankowych emerytury żony wnioskodawcy za kwiecień 2018 r. w kwocie [...]zł oraz wnioskodawcy w kwocie [...]zł, dokument wystawiony przez komornika z dnia 8 marca 2018 r. w postępowaniu egzekucyjnym "Wysłuchanie w trybie art. 827 kpc". W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2018 r. do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy nadesłano: wyciąg z rachunku bankowego żony M. N. za okres od 3 lutego 2018 r. do 2 maja 2018 r.; dokumenty potwierdzające przyznanie świadczenia dla rodziny zastępczej; dokumenty dotyczące kontynuowania nauki przez wnuka [...]; oświadczenia o wydatkach związanych z nauką wnuka; oświadczenie o osobach wspólnie zamieszkujących, kosztach utrzymania nieruchomości i przeznaczeniu pomocy finansowej otrzymywanej od córki, wydatkach na leczenie, oświadczenia o wysokości dochodu z umowy dzierżawy nieruchomości rolnej; zaświadczenie pracodawcy wnioskodawcy z dnia 14 maja 2018 r. o dochodach; kopię PIT40A za 2017 r. M. N., kopię [...] i [...] za 2017 r. wnioskodawcy; kopię informacji rocznej ZUS IMIR za okres od stycznia 2017 r. do grudnia 2017 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wnioskodawca złożył w dniu 24 kwietnia 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 21 maja 2018 r. wpłynęła do tutejszego Sądu skarga na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 marca 2018 r., określająca wnioskodawcy zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...]zł (bez odsetek za zwłokę). Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ [...]) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do sądu tym osobom, które, ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, a przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP (postanowienie NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy powoduje, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom, których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalnie (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I GZ 107/05 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a zatem osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ubiegający się o taką pomoc wnioskodawca powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r. o sygn. akt II CZ 104/84, Lex nr 8623). Mając powyższe na uwadze oraz złożone oświadczenia w zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej, znajdujące potwierdzenie w przedłożonych dokumentach stwierdzić należało, że wniosek wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie, gdyż wykazał on, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W szczególności wysokość comiesięcznych, stałych dochodów rodziny w wysokości ok. [...] zł (świadczenia emerytalne, wynagrodzenie za pracę strony) oraz świadczeń otrzymywanych z tytułu statusu rodziny zastępczej (w kwietniu br. [...] zł), wykazane obciążenia budżetu domowego (w tym związane z nauką i utrzymaniem wnuków pozostających w rodzinie zastępczej, leczeniem małżonki), wykazane zadłużenie ([...] mln zł na dzień 8 marca 2018 r.) i niewypłacalność, zajęcia komornicze wynagrodzenia, rachunku bankowego wnioskodawcy, zajęcia nieruchomości, co wynika z akt sprawy - w odniesieniu do oświadczonych braku oszczędności i cennych ruchomości, świadczą, że zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie strony od wpisu sądowego i innych kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na ww. decyzję organu podatkowego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.