II SA/Sz 1001/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-03-26
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., mogło uchylić własne orzeczenie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej i jednocześnie umorzyć postępowanie w tej sprawie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., naruszyło prawo, uchylając własne orzeczenie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku i jednocześnie umarzając postępowanie. Organ ten powinien był jedynie uchylić zaskarżone postanowienie, pozostawiając sprawę do dalszego rozpatrzenia przez siebie, w tym rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wypowiedział dotychczasową opłatę roczną za użytkowanie wieczyste i złożył ofertę nowej wysokości. Syndyk masy upadłości Fabryki P. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) wniosek o ustalenie, że zmiana opłaty jest nieuzasadniona, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. SKO orzekło o uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Syndyk złożył skargę do WSA. Następnie SKO, działając w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.), uchyliło własne orzeczenie i umorzyło postępowanie, uznając, że wypowiedzenie opłaty nie zostało skutecznie doręczone. Prezydent Miasta zaskarżył to orzeczenie SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu w całości, i zasądził od SKO na rzecz Prezydenta Miasta zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste I. uchyla zaskarżone orzeczenie, II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Prezydenta Miasta [...] ( [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Prezydent Miasta zawiadomieniem z dnia [...]r. wypowiedział Fabryce P. z siedzibą w [...], ze skutkiem na dzień [...]r., wysokość dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...], położonej w [...] i złożył jednocześnie ofertę przyjęcia nowej jej wysokości w kwocie [...]zł, obowiązującej od dnia [...]r.
Syndyk Masy Upadłości Fabryki P. w upadłości pismem z dnia [...]r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustalenie, że zmiana wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu jest nieuzasadniona i jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 78 ust. 2 w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm) stwierdziło, że wniosek Syndyka Masy Upadłości Fabryki P. o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...]o pow. [...]m² położonej w [...]jest nieuzasadnione w wysokości jaką zaproponował Prezydent Miasta w wypowiedzeniu z dnia [...]r. Nr [...],– został wniesiony do Kolegium z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. W przypadku niezłożenia wniosku w oznaczonym terminie, użytkownika wieczystego obowiązuje nowa wysokość opłaty zaoferowana w wypowiedzeniu.
Kolegium podkreśliło, że Prezydent Miasta w treści przedmiotowego wypowiedzenia prawidłowo pouczył stronę o przysługującym prawie i terminie do złożenia wniosku.
W ocenie organu z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej zostało doręczone stronie w dniu [...]r., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru, zatem początkiem biegu trzydziestodniowego terminu do złożenia wniosku był dzień [...]r., zaś jego koniec przypadł na dzień [...]roku, natomiast wniosek do kolegium strona nadała w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...]r., czyli po upływie terminu.
Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie złożył Syndyk Masy Upadłości Fabryki P. zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 39, art. 40 § 1, art. 44 w związku z art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi oraz znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej.
Skarga ta została zarejestrowana w repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod sygn. II SA/Sz 874/08.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 58 w związku z art. 40 § 1 Kpa uchyliło zaskarżone orzeczenie w całości (pkt I) i umorzyło postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym (pkt II).
Kolegium w uzasadnieniu tego orzeczenia, po opisaniu stanu faktycznego wskazało, że stosownie do treści art. 40 § 1 Kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony wówczas, kiedy jest pewne, że otrzymała je właściwa osoba.
Organ podniósł, że dla stwierdzenia skuteczności doręczenia zawiadomienia Prezydenta Miasta o zmianie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki gruntu niezbędne jest wyjaśnienie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona.
Według Kolegium, w przedmiotowej sprawie zawiadomienie zostało doręczone dnia [...]r. w Fabryce P. przy ulicy [...], które potwierdziła osoba odbierająca korespondencję D. S. – sekretarka, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, czyli nie była to D. B. z firmy S. w upadłości z siedzibą w [...], jak podnosił to we wniosku z dnia [...]r. Syndyk Masy Upadłości Fabryki P.
Dopiero w wyniku skargi na orzeczenie Kolegium złożonej dnia [...]r. przez Syndyka Masy Upadłości Fabryki P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oraz dowodów zebranych przez Kolegium ustalono jednoznacznie, że zawiadomienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r. odebrała w dniu [...]r. D. S., która nie była upoważniona przez stronę skarżącą do odbioru przedmiotowego zawiadomienia, dowodem tego jest znajdujące się w aktach sprawy pismo Syndyka
z dnia [...]r.
Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zawiadomienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nie zostało doręczone skutecznie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyliło orzeczenie własne z dnia [...]r. oraz na podstawie art. 105 Kpa umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, argumentując, że w świetle prawa przedmiotowe zawiadomienie nie istnieje w obrocie prawnym, a zatem nie można było skutecznie złożyć wniosku
o ustalenie, że aktualizacja jest nieuzasadniona, wobec tego stronę obowiązuje dotychczasowa opłata roczna za użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...] położonej w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym postanowieniem wydanym w dniu 26 listopada 2008r. umorzył postępowanie sadowo-administracyjne w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Sz 874/08.
Skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. wydane w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył Prezydent Miasta wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez chybione przyjęcie, że zawiadomienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r., w którym zostało dokonane wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste Fabryce P. nie zostało skutecznie doręczone, gdyż D. S. – sekretarka zatrudniona w ww. spółce nie była upoważniona do odbioru korespondencji.
Ponadto skarżący zarzucił, zaskarżonemu orzeczeniu, naruszenie art. 105
w związku z art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że zawiadomienie Prezydenta Miasta, w którym zostało dokonane wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste Fabryce P. nie funkcjonuje w obrocie prawnym, co skutkowało umorzeniem postępowania.
Argumentując swoje stanowisko Prezydent Miasta podniósł, że
w orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że pojęcie osoby "upoważnionej do odbioru pism" jest pojęciem szerszym, niż pojęcie "pełnomocnika" czy "reprezentacji" wobec tego jako osobę upoważnioną należy traktować również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik biura – sekretarka, portier.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
16 października 1998 r. I SA/Gd 1753/97, LEX nr 36090 strona skarżąca podała, że
w sytuacji, gdy jednostka organizacyjna nie posiada obsługi, która zwyczajowo zajmuje się wysyłaniem i odbiorem korespondencji (sekretariat, biuro), a żaden z pracowników funkcjonujących w siedzibie jednostki organizacyjnej nie został formalnie upoważniony do odbioru korespondencji, za prawidłowe należy uznać doręczenie pisma do rąk pracownika uprawnionego do sprawowania bieżącej obsługi firmy, załatwiania zwykłych spraw związanych z funkcjonowaniem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. W praktyce oznacza to, że w jednostce zajmującej się działalnością handlową taką osobą może być osoba zatrudniona np. na stanowisku sprzedawcy, kierownika działu handlowego, kierownika magazynu.
Zdaniem skarżącego, doręczający pismo nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. To obowiązkiem jednostki organizacyjnej jest takie zorganizowanie odbioru pism, by odbioru dokonywała osoba upoważniona. W takiej sytuacji, powołując się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 lipca 1999 r.
I SA/Po 1829/98, skarżący wskazał, że doręczenie pisma pracownikowi wprost nie upoważnionemu, traktować należy jako dokonane prawidłowo.
Strona skarżąca podniosła ponadto, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jedynie enigmatycznie stwierdza, że dowody zebrane w sprawie upoważniały do jej podjęcia bez szczegółowego wyjaśnienia tej sprawy.
Wobec powyższego, w ocenie Prezydenta, doręczenie zawiadomienia dokonane dnia [...]r. należy uznać za dokonane skutecznie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Pismem z dnia [...]r., stanowiącym odpowiedź na skargę, uczestnik postępowania – Syndyk Masy Upadłości Fabryki P. w upadłości, podniósł, że istota skargi opiera się na błędnym założeniu – że D. S. była zatrudniona w upadłej spółce. Tymczasem osoba ta była zatrudniona w innej spółce tj. "S.". Syndyk Masy Upadłości Fabryki P. w upadłości w okresie, gdy doręczano wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej nie zatrudniał żadnego pracownika ze względu na zlikwidowanie niemal całego majątku Spółki. D. S., odbierając korespondencję adresowaną do Fabryki P., pozostawała w błędnym przeświadczeniu, że dotyczy ona "S." Spółki z o.o.. Ponadto, po otwarciu przesyłek, gdy okazało się, że zawiera ona wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego D. S. była przeświadczona, że powyższe wypowiedzenie dotyczy jednej z kilkudziesięciu działek nabytych przez "S." Spółka z o.o. od Syndyka Masy Upadłości Fabryki P. Dopiero ze względu na zbliżający się termin zapłaty opłaty rocznej sekretarka ustaliła, że działka, o której mowa w treści wypowiedzenia, nie stanowi własności "S." Spółki z o.o., lecz nadal znajduje się we władaniu Syndyka wobec tego przesyłkę przekazała Syndykowi dnia [...]r.
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie dnia [...]r. dopuścił dowód ze skargi wniesionej w sprawie II SA/Sz 874/08 przez Syndyka Masy Upadłości Fabryki P. w upadłości na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r.
Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku oraz z wydanego w tej sprawie w dniu [...]r. postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego, którego prawomocność stwierdzono [...]r.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje;
Skarga okazała się zasadna aczkolwiek z innych powodów niż te, które legły u jej podstaw. Z uwagi jednak na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej określanej jako P.p.s.a., Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zobowiązany był, rozstrzygając sprawę w jej granicach, do uwzględnienia naruszenia prawa dostrzeżonego z urzędu.
Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie sądu determinowane jest stwierdzonym naruszeniem prawa procesowego. Mianowicie, zaskarżony akt nazwany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem, wydany został w trybie tzw. autokontroli z naruszeniem przepisu, który taki tryb przewiduje, to jest
z naruszeniem art. 54 § 3 P.p.s.a.
Wskazany przepis ustawy regulującej procedurę sądowo-administracyjną stanowi, że: "Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy". Warunkami zatem zgodności z prawem aktu wydanego w trybie autokontroli są:
- podjęcie tego aktu przez zaskarżony organ,
- działanie tego organu w zakresie swojej właściwości,
- uwzględnienie skargi w całości,
- wydanie aktu w ramach samokontroli do dnia rozpoczęcia rozprawy.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Kolegium, będące organem, którego działalność zaskarżono do sądu administracyjnego, stosując cytowany wyżej przepis, wydało w dniu [...]r. rozstrzygnięcie w trybie autokontroli przed wyznaczoną rozprawą, wobec czego Sąd postanowieniem (prawomocnym) z dnia
[...]r. umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 54
§ 3 P.p.s.a. postępowanie sądowe wywołane skargą Syndyka Masy Upadłości Fabryki P. w upadłości.
Kolegium działając w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. uchyliło zaskarżone orzeczenie własne z dnia [...]r., co z pozoru mogłoby wskazywać, na spełnienie również warunku "uwzględnienia skargi w całości", skoro skarga syndyka Masy Upadłości Fabryki P. w upadłości zawierała wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...].
Rzecz jednak w tym, że specyfika aktu autokontroli, wynikająca z faktu, działania organu niejako w zastępstwie sądu właściwego do rozpatrzenia skargi, pojęciu: "uwzględnienie skargi w całości" nadaje szczególną treść prowadzącą do stwierdzenia, że odpowiadające art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest tylko takie uwzględnienie skargi w całości, które czyniąc zadość żądaniom skargi, mieści się jednocześnie w granicach właściwości tego organu.
Skarga domagała się uchylenia przez sąd orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]r. i temu wnioskowi czyni zadość pkt
I zaskarżonego obecnie orzeczenia.
Jednakże Kolegium w pkt II tego orzeczenia wyszło poza zakres żądania skargi, umorzyło bowiem na podstawie art. 105 Kpa swoje postępowanie, uznając, że zawiadomienie Prezydenta Miasta oparte na art. 78 ust. 2 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, nie istnieje w obrocie prawnym, gdyż nie zostało prawidłowo doręczone, stąd nie można było skutecznie złożyć wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona.
Tak więc weryfikując swoje dotychczasowe orzeczenie Kolegium z jednej strony uwzględniło skargę i wyeliminowało z obrotu prawnego orzeczenie własne stwierdzające, że wniosek strony złożony został po terminie, a z drugiej strony rozpatrzyło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadnione oraz rozpatrzyło ten wniosek i umorzyło postępowanie w tym przedmiocie, a więc wypowiedziało się w przedmiocie wniosków, które nie były do tej pory rozstrzygnięte.
W związku z takim załatwieniem przez Kolegium sprawy w trybie tzw. autokontroli należy wskazać, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, ukształtowanym na tle poprzedniego stanu prawnego, to jest art. 38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego odpowiednikiem jest art. 54 § 3 P.p.s.a. oraz w orzecznictwie prezentowanym obecnie, ugruntował się pogląd, że uwzględniając skargę w trybie autokontroli, organ zobowiązany jest wydać orzeczenie ostatecznie rozstrzygające sprawę co do istoty, bądź po uchyleniu wydanych w sprawie decyzji, umorzyć postępowanie w sprawie. Organ nie może natomiast wydać orzeczenia kasacyjnego, którego skutkiem jest powrót sprawy na drogę postępowania administracyjnego ( por. wyrok NSA z 6.10.2006 r., II OSK 1190/05, LEX nr 288979). Jednakże powyższe stanowisko nie w każdej sytuacji może mieć zastosowanie, gdyż nie zawsze uwzględnienie skargi w całości łączyło się będzie z możliwością wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja wystąpi między innymi wtedy, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W kwestii tej, skład sądu orzekający w niniejszej sprawie, podziela pogląd zawarty
w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9.01.2008 r., III SA/Gd 244/07( Lex
nr 340129), że "Uwzględniając w całości skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania, organ orzekający w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie może po uchyleniu zaskarżonego postanowienia w tym samym orzeczeniu równocześnie rozpoznać odwołania. W sytuacji, gdy organ uznał, że skarga zasługiwała w całości na uwzględnienie, powinien wydać w trybie autokontroli jedynie postanowienie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia."
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją analogiczną, przedmiotem orzeczenia autokontrolnego jest bowiem orzeczenie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku. W tym stanie rzeczy Kolegium, uznając skargę za zasadną powinno było tylko uchylić własne orzeczenie z dnia [...]r. Wtedy sprawa wróciłaby na etap rozpatrzenia sprawy wywołanej wnioskiem syndyka Masy Upadłości Fabryki P. w upadłości o ustalenie, że zmiana wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona złożonym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Przy czym w pierwszej kolejności Kolegium powinno było rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu, bowiem to od jego wyniku zależny był dalszy tok postępowania w przedmiocie wniosku o ustalenie niezasadności aktualizacji opłaty rocznej. To z kolei umożliwiłoby nie tylko wnioskodawcy, ale także Prezydentowi Miasta rzeczywistą realizację prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i zapewniłoby obu zainteresowanym stronom możliwość złożenia oświadczeń i ewentualnych wniosków dowodowych w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia, a zatem w sprawie skuteczności lub bezskuteczności doręczenia zawiadomienia o wypowiedzeniu dotychczasowej i ustaleniu nowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.
Należy pamiętać, że postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym wywołane wnioskiem użytkownika wieczystego opartym o przepis art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, choć jest postępowaniem administracyjnym, to jednak z uwagi na przedmiot należący również do sfery prawa cywilnego, posiada charakter specyficzny i nie wszystkie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – jak wynika to z art. 78 ust. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami - mają w tym postępowaniu zastosowanie. Z mocy tego ostatniego przepisu, do postępowania przed kolegium w sprawie zasadności aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy Kpa, m.in. przepisy o terminach, a zatem również przepisy dotyczące przywrócenia terminu. W tym przedmiocie Kolegium nie wydaje orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ orzeczenie organ ten wydaje tylko w przedmiocie oddalenia wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty, a więc gdy orzeka co do istoty sprawy. Od takiego orzeczenia stronie nie przysługuje odwołanie (art. 73 ust.1 zd.2), ale służy sprzeciw, wskazany w art. 80 ust.1 tej ustawy.
Kwestie natomiast incydentalne, do których należy rozpatrzenie wniosku
o przywrócenie terminu do złożenia do kolegium wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), podlegają rozpatrzeniu aktem przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego, a więc postanowieniem, na które stronom służy skarga do sądu administracyjnego (szerzej na ten temat por. wyroki NSA z 11.07.2007r., I OSK 1141/06; z 12.06.2008r., I OSK 876/07, z 18.06.2008r., I OSK 965/07).
Zaskarżonym orzeczeniem wydanym w trybie tzw, autokontroli, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmując rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania, poza wyżej stwierdzonym naruszeniem art. 54 § 3 P.p.s.a naruszyło zatem art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i jednocześnie art. 10 § 1 Kpa w związku z art. 59 § 2 Kpa. Kolegium ograniczyło bowiem prawa Prezydenta Miasta jako strony, skoro oparło się nie tylko na twierdzeniach Syndyka zawartych w skardze, ale także na ustaleniach własnych, dokonanych na podstawie oświadczenia syndyka, zawartego w piśmie z dnia [...]r. stanowiącym odpowiedź na pytanie Kolegium, który to dowód pozyskany został po wpłynięciu skargi, a przed wydaniem orzeczenia opartego na art. 54 § 3 P.p.s.a , a którego treść nie była znana Prezydentowi. Tak więc, skoro nie było podstaw prawnych do rozstrzygania przez Kolegium w trybie autokontroli kwestii skuteczności bądź nieskuteczności doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej, to przedwczesne byłoby obecnie ustosunkowanie się sądu do zawartych w skardze zarzutów i argumentów Prezydenta dotyczących tej kwestii.
Wskazane wyżej uchybienia, stanowiły przyczyny stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów oparte zostało o przepis art. 200 § 1 oraz art. 205 §2 i 3 w związku z art. 209 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło