II SA/Sz 1023/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego T. W. kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S, działając na podstawie art. 59 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), odmówił T. . przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...], w sprawie wymierzenia Z. W. i T. W. kary w wysokości [...] złotych z tytułu nielegalnego użytkowania sieci wodociągowej, zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r., Nr [...], na działkach nr [...], [...], [...], zlokalizowanych w miejscowości K. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w wyniku rozpatrzenia zażalenia Z. W. i T. W, reprezentowanych przez pełnomocnika r.pr. W. J, uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę wymierzenia grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania sieci wodociągowej w miejscowości K. na działkach nr [...]. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], wymierzył Z. W. i T. W. karę w wysokości [...] złotych z tytułu nielegalnego użytkowania sieci wodociągowej. Z akt administracyjnych wynika, że postanowienie to zostało doręczone T. W. na adres jego zamieszkania. Odbiór korespondencji potwierdziła matka strony – H. W., w dniu [...]r. W dniu [...]r. pełnomocnik reprezentujący T. W. r.pr. W. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie PINB w K. z dnia [...]r. Jednocześnie na podstawie art. 58 Kpa pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazując przyczyny uchybienia terminu pełnomocnik podał, że wnioskodawca w dniach [...] r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Przedmiotowe postanowienie o nałożeniu kary odebrała w dniu [...]r. jego matka – Ha. W. Po przebyciu choroby strona przekazała pełnomocnikowi postanowienie z prośbą o wniesienie zażalenia. W ocenie pełnomocnika – od tej daty, tj. [...]r. należy liczyć T. W. termin do wniesienia zażalenia. W opinii pełnomocnika uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy strony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...]r. odmówił T. W. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...]r. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że pełnomocnik strony nie przedłożył do organu prowadzącego postępowanie pełnomocnictwa z dnia [...]r. Z tego powodu postanowienie o nałożeniu kary zostało przesłane listem poleconym na adres zamieszkania T. W. Odbiór korespondencji potwierdziła pod adresem zamieszkania strony matka T. W., co zostało potwierdzone jej podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, znajdującym się w aktach sprawy. Zdaniem organu II instancji wnioskujący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, w szczególności nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła podjęcie czynności w terminie. Według organu nie jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia zażalenia, sytuacja w której skarżący legitymuje się zaświadczeniem lekarskim. Choroba strony mogłaby - w opinii organu - zostać uznana za okoliczność usprawiedliwiającą nie zachowanie terminu, gdyby strona nie mogła skorzystać z pomocy domownika lub rodziny (w tym wypadku matki). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w/w postanowieniem z dnia [...]r. odmówił T. W. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. pełnomocnik T. W. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Według pełnomocnika stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu nie zasługuje na uwzględnienie. Strona postępowania dopełniła wymogów określonych w art. 58 i art. 59 Kpa, tj. złożyła wniosek w terminie i dokonała również niezbędnego uprawdopodobnienia braku swojej winy w nie dotrzymaniu terminu do wniesienia zażalenia. Organ, zdaniem pełnomocnika, dokonał również wadliwej interpretacji art. 58 Kpa przyjmując, że w przypadku takim jak skarżącego (przebywania na zwolnieniu lekarskim) nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o przywrócenie terminu, skoro skarżący mógł się posłużyć dorosłym domownikiem lub członkiem rodziny w złożeniu zażalenia. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że organ przeoczył fakt, iż T. W. zamieszkuje pod innym adresem niż Z. W. Zadaniem pełnomocnika to właśnie na adres korespondencyjny Z. W. doręczono skarżącemu zaskarżone postanowienie (odbiór przesyłki potwierdziła H. W). Skarżący nie mógł zatem posiadać wiedzy, że przedmiotowe postanowienie zostało odebrane przez jego matkę. Ponadto podniósł, iż w niniejszej sprawie skarżący ustanowił pełnomocnika w osobie radcy prawnego W. J, który w jego imieniu składał zażalenie na wcześniejsze postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w sprawie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania przez strony sieci wodociągowej w miejscowości Konikowo. Do złożonego wówczas zażalenia zostało dołączone stosowne pełnomocnictwo z dnia [...]r. Organ orzekający powinien od tej chwili stosować doręczanie wszelkich pism na ręce pełnomocnika. Organ orzekający w I instancji posiadając wiedzę o pełnomocniku w dalszym stadium postępowania zastosował doręczenie wydanego postanowienia z dnia [...] r. jedynie na adres strony. Takie postępowanie stanowi, zdaniem pełnomocnika, naruszenie istotnej zasady, iż organ administracji publicznej jest obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S, udzielając odpowiedzi na skargę T. W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzając nadto, iż pełnomocnik skarżącego – r.pr. W. J. nie przedłożył pełnomocnictwa do organu prowadzącego postępowanie. Na rozprawie sądowej w dniu 23 lutego 2011r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę w całości i wskazał, że posiadał pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego, o czym świadczy treść postanowienia z dnia [...]r. (organu II instancji). Pełnomocnictwo nigdy nie zostało wycofane. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie (art. 145-151 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na opisane na wstępie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia organ powołał się na przepis art. 59 § 1 i § 2 Kpa, zgodnie z którym właściwy organ rozpatruje podanie o przywrócenie terminu. W przypadku rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania/zażalenia sprawę rozpatruje organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W myśl zaś art. 58 § 1 i § 2 Kpa, należy przywrócić uchybiony termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem zgodnie z art. 58 Kpa przesłanką rozpatrzenia wniosku o przywrócenia terminu jest stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminowi oraz ocena winy strony w uchybieniu terminowi, co wymaga jednoznacznego ustalenia, że strona swym działaniem lub zaniedbaniem, w postaci braku należytej staranności, uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż skarżący nie wykazał braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, bowiem nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie przeszkód nie do przezwyciężenia, które uniemożliwiły podjęcie czynności w terminie. Według organu nie jest taką okolicznością fakt zwolnienia lekarskiego, w sytuacji gdy mógł on posłużyć się dorosłymi domownikami lub rodziną. Sąd uznał, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ nie ustalił jednak bezspornie, czy faktycznie doszło do skutecznego doręczenia T. W. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. W takiej sytuacji przedwczesne były rozważania organu, czy w przedmiotowej sprawie mowa jest o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia, jak również nie można rozważać kwestii przywrócenia, bądź odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od tego postanowienia. Zgodnie z art. 109 § 1 Kpa, który ma odpowiednie zastosowanie w sprawie wydanych postanowień (na podstawie art. 126 Kpa), rozstrzygnięcie takie doręcza się stronom na piśmie. Sposób doręczenia pism unormowany jest w art. 39-40 Kpa. Stosownie do art. 39 Kpa doręczenia dokonuje organ administracji publicznej, który wydał decyzję/postanowienie, za pokwitowaniem za pośrednictwem poczty, przez swoich pracowników, lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie art. 40 § 1 Kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona działa osobiście pisma doręcza się w miejscu jej zamieszkania lub w miejscu pracy (art. 42 § 1 Kpa). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 Kpa). Z regulacji art. 40 § 1 Kpa wynika zasada formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania, która nie jest reprezentowana przez pełnomocnika. Jeśliby zatem przyjąć, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym T. W. występował w sprawie osobiście, to wobec zarzutów pełnomocnika r.pr. W. J. nasuwają się wątpliwości, czy nastąpiło skutecznie doręczenie skarżącemu postanowienia PINB z dnia [...]r. Pokwitowanie (potwierdzenie) odbioru przesyłki stwarza jedynie domniemanie doręczenia, które może być jednak obalone przeciwdowodem. Dokument doręczenia nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych. W razie wątpliwości, czy okoliczności zawarte w dowodzie doręczenia odpowiadają rzeczywistości, konieczne jest podjęcie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów (zob. wyrok NSA OZ w Krakowie z dnia 20 listopada 2001 r., II SA/Kr 1979/98). Takie wątpliwości, co do okoliczności doręczenia przesyłki wynikają z treści skargi. Pełnomocnik zauważył bowiem, iż skarżący T. W. mieszka pod innym adresem niż Z. W. Z adresów na przesyłkach wynika, iż są to różne miejscowości. W świetle tego, że H. W. odbierała w dniu [...]r. pod dwoma różnymi adresami korespondencję kierowaną do syna T. W. i do męża Z. W, to tylko w jednym z tym miejsc mogła funkcjonować jako dorosły domownik, co jednocześnie wykluczałoby możliwość przyjęcia przez tę osobę odbioru korespondencji w innym miejscu niż miejsce jej zamieszkania jako dorosłego domownika. Tym samym istnieje prawdopodobieństwo, że przesyłka polecona zaadresowana do T. W. została faktycznie odebrana przez H. W. (matkę) w innym miejscu niż miejsce zamieszkania strony (adresata), co niewątpliwie czyniłoby doręczenie przesyłki kierowanej do T. W. niezgodnym z treścią art. 42 oraz 43 Kpa. Niezależnie od powyższego w skardze powołany został zarzut nieskutecznego doręczenia przesyłki kierowanej do skarżącego, wobec faktu, iż reprezentowany był przez pełnomocnika, co stanowi naruszenie zasady doręczenia pism w sposób określony w art. 40 § 2 Kpa. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. Doręczenie rozstrzygnięcia stronie w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik nie ma żadnego znaczenia procesowego. Ma jedynie charakter informacyjny ( por. wyrok z dnia 14 października 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 1761/08, opublikowany w Lex nr 574149). Z akt przedmiotowej sprawy wynika bezspornie, iż przesyłka zawierająca postanowienie organu I instancji była zaadresowana do strony postępowania T. W. podczas gdy, jak wynika chociażby z treści postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]r. znak [...], wydanego w postępowaniu toczącym się w tej sprawie, które zostało doręczone adresatom Z. W. i T. W. na adres siedziby kancelarii pełnomocnika, w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie skarżącego reprezentował pełnomocnik r.pr. W. J. Organ miał o tym wiedzę od momentu złożenia przez pełnomocnika zażalenia na uprzednio wydane przez organ I instancji postanowienie z dnia [...]r. w sprawie nałożenia na skarżącego kary na podstawie art. 59 ustawy Prawo budowlane. W aktach brak jest informacji o cofnięciu powyższego pełnomocnictwa. W tej sytuacji odbiór przesyłki przez H. W. nie może świadczyć o skutecznym doręczeniu T. W. postanowienia organu I instancji. Powyższe braki przeprowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie ustaleń faktycznych świadczą o naruszeniu przez organ II instancji art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 200 oraz art. 205 w/w ustawy. Powinnością organu ponownie rozpatrującego wniosek o przywrócenie terminu będzie ustalenie, czy w niniejszej sprawie doręczenie stronie skarżonego postanowienia z dnia [...]r. było w świetle art. 39-43 Kpa skuteczne i czy wobec tego miało miejsce uchybienie terminu. Odpowiednio do powyższych ustaleń winien podjąć właściwe czynności procesowe.