II SA/Sz 1039/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wydatków poniesionych na kurs instruktorów oddala skargę Dyrektor Aresztu Śledczego decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 Kpa, art. 12 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) odmówił M. M. wypłaty należności 1.100 zł za udział w kursie instruktora rekreacji ruchowej – samoobrona. Organ ustalił, że M.M. w okresie od 20 czerwca 2002 r. do 30 czerwca 2002 r. odbył szkolenie instruktora rekreacji ruchowej – samoobrona. W okresie tym zajmował stanowisko oddziałowego działu ochrony, posiadał niezbędne przeszkolenie na zajmowanym stanowisku i mógł awansować. Pracodawca – Areszt Śledczy w S. ułatwia możliwość dokształcenia się w różnych formach wszystkim funkcjonariuszom w miarę posiadania środków i w związku z tym nie odmówił pomocy M. M. w szkoleniu instruktorów rekreacji ruchowej – samoobrona i wydał delegację aby obniżyć koszty szkolenia. Delegacja pokryła koszty przejazdu, noclegu i diety w kwocie 550,60 zł. W ocenie organu jakiekolwiek dochodzenie przez M. M. roszczeń byłoby możliwe w momencie istnienia umowy zawartej na dokształcanie między nim a Aresztem Śledczym w S. M. M. w odwołaniu od powyższej decyzji podniósł, że w szkoleniu uczestniczył w ramach wyjazdu służbowego, co potwierdza delegacja nr [...] z dnia 20 czerwca 2002 r. – 30 czerwca 2002 r.. Ponadto powołał się na treść art. 12 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym obowiązkiem funkcjonariusza Służby Więziennej jest systematyczne dokształcenie się i podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Wyjazd na kurs odbywał się w ramach obowiązków służbowych, a szkolenie miało charakter odpłatny, co udokumentowane zostało rachunkiem potwierdzającym, że należność opłacił z własnych środków, a wobec tego, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie należności przysługujących funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu podróży służbowych na terenie kraju i przeniesień jego roszczenie jest uzasadnione. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 3 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania – stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i umorzył postępowanie w całości. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji podjęta została bez podstawy prawnej. Wskazując na treść art. 96 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej organ wywiódł, że żądanie zwrotu poniesionych wydatków nie mieści się w katalogu spraw osobowych funkcjonariuszy, zaś z art. 31 ust. 4 ustawy wynika, że tylko od decyzji w sprawach osobowych służy odwołanie do odpowiedniego przełożonego na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Swoje stanowisko, że przedmiotowo sprawa nie mieście się w pojęciu spraw osobowych i nie może być załatwiona w trybie administracyjnym organ II instancji poparł powołaniem się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. o sygn. akt II SA/Sz 691/06 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. M. M. nie zgadzając się z powyższą decyzją wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powtarzając argumenty podniesione uprzednio w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 96/07 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia wyroku wynika, że przyczyną stwierdzonej nieważności decyzji organu II instancji było rażące naruszenie art. 138 Kpa. Sąd wyjaśnił, że organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 Kpa, a nie może w postępowaniu instancyjnym, przy rozpatrywaniu odwołania stosować art. 156 § 1 Kpa. Jednocześnie Sąd stwierdził, że "o ile organ odwoławczy trafnie ustalił, że brak jest w ustawie o Służbie Więziennej przepisu stanowiącego podstawę materialną roszczenia o wypłatę kosztów kursu instruktora rekreacji ruchowej – samoobrona, o tyle we wskazanej podstawie procesowej swojej decyzji jak i w treści jej rozstrzygnięcia, nie dał wyrazu tej prawidłowej ocenie. Skoro bowiem organ uznał, że żądanie strony nie może być załatwione w trybie postępowania administracyjnego, to zgodnie z tym, co zostało wyżej napisane w odniesieniu do rodzaju decyzji organu odwoławczego, powinien był uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa (art. 138 § 1 pkt 2 – zdanie drugie Kpa)". Decyzją z dnia [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. M od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...] – uchylił zaskarżona decyzję i umorzył postępowanie I instancji. Organ w uzasadnieniu decyzji ustalił, że sprawa dotyczy wypłaty 1.100 zł za kurs instruktora rekreacji ruchowej – samoobrona, za który M. M. zapłacił z własnych środków. Zdaniem skarżącego na przedmiotowy kurs został oddelegowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S. W związku z powyższym przedstawił rachunek z dnia 23 czerwca 2002 r., wystawiony przez Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej [...], Areszt wypłacił 550,60 zł, z tytułu delegacji. Następnie organ II instancji opisał dotychczasowy bieg sprawy i wydaną w postępowaniu administracyjnym decyzję oraz zacytował niemalże całość rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 96/07. W konkluzji Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej stwierdził, że Sąd administracyjny potwierdził, iż brak jest podstawy materialno-prawnej do dochodzenia przedmiotowego roszczenia, a zatem wykonując polecenie Sądu uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji na wskazanej przez Sąd podstawie prawnej. M. M. również tę decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi zawarł argumentację taką, jaką uprzednio podniósł w odwołaniu. Organ Odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że M. M. był funkcjonariuszem Służby Więziennej zatrudnionym w Areszcie Śledczym w S., zwolniony został na własną prośbę w dniu 31 grudnia 2005 r. O to samo roszczenie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w S., aktualnie postępowanie to jest zawieszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że obowiązkiem Sądu jest rozważenie wszystkich stwierdzonych naruszeń prawa nawet, jeśli nie były podniesienie w zarzutach strony. Z drugiej jednak strony Sąd – z mocy art. 153 powyższej ustawy (określanej dalej jako P.p.s.a.) – jest związany, podobnie jak i organ, zapatrywaniami i oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym wyroku tego Sądu o charakterze kasacyjnym. Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2007 r. wynika, że przyczyną stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji ostatecznej było rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd w uzasadnieniu wyroku podzielił stanowisko organu odwoławczego, co do braku w ustawie o Służbie Więziennej podstawy materialno-prawnej zgłoszonego przez M. M. roszczenia o wypłatę kosztów kursu instruktora rekreacji ruchowej samoobrona. W świetle zebranych w aktach administracyjnych dowodów oraz treści uzasadnień znajdujących się w nich kolejnych decyzji administracyjnych wydawanych w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zaskarżona obecnie do Sądu decyzja ostateczna wydana została w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Wobec tego organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany był do uwzględnienia ocen prawnych i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylającym poprzednio wydaną decyzję ostateczną i z obowiązku tego organ wywiązał się po myśli art. 153 P.p.s.a. W takim układzie procesowym za bezprzedmiotowe uznać należało argumenty skargi odwołujące się do wskazanych w niej przepisów aktów wykonawczych wydanych na podstawie innych ustaw niż ustawa o Służbie Więziennej i nie wykonujących tej ustawy. W tej zaś sytuacji należało skargę oddalić zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.